Бұрғы - ағаш тесетін құрал

Ұста, ағаш және металл өңдеу құралдары

• Ара — ағаш пен темір кесетін тісті аспап.

• Балға — соғатын, қағатын аспап.

• Бақауыз — темірді соққанда ұстайтын тіссіз аспап.

• Егеу — темір егейтін құрал.

• Кескір — темір кесетін құрал.

• Көрік — ұстаның шоқ үрлейтін құралы.

• Кемпірауыз — қысқаштың бір түрі, ұста құралы.

• Қысқаш — өңделетін затты тістеп ұстайтын құрал.

• Қайрақ — құралдардың жүзін өткірлеуге арналған тас.

• Қашау — ағаш оятын темір құрал.

• Қуысқұлақ — жүзі қуыс ағаш оятын құрал.

• Түрпі — ағаштың мінін алатын бұдырлы темір құрал.

• Тескіш — темір мен қаңылтырды тесетін ұшты құрал.

• Тістеуік — шеге суыратын темір құрал.

• Төс — темірді салып таптайтын салмақты, берік темір тұғыр.

• Іскенже — темірді қысып ұстайтын бұрама ауызды құрал.

• Шот — ағаш шабатын құрал.

• Жоңғы — ағаш қабығын жонатын құрал.

• Нәскүрік — ағашты тегістеп жонатын құрал.

Өлшеу, белгілеу және өрнек салу

• Асқақ темір — бір аяғы ұзын, бір аяғы қысқа, циркуль тәрізді өлшеуіш әрі ою салатын құрал.

• Дақтау (дембі) — шеберлер термині; «белгілеу» деген мағына береді.

• Сыздық — керегеге салынатын терең сызықтар.

• Сарнауық — керегеге сызық салатын темір аспап.

Тігін, тоқу және жіп иіру

• Біз — етікшінің құралы.

• Жуалдыз — ине тәріздес құрал.

• Көземел ине — жасуы (көзі) үлкен ине.

• Иненің жасуы — иненің «көзі» деген мағынада.

• Тебен — қалың бұйымдарды (текемет, киіз) тігетін үлкен әрі жуан ине.

• Мәймөңке — ұшы қисық ине; терме жібін теретін қайқыбас кішкентай ағаш.

• Қайшы — мата қиятын тігінші құралы.

• Темір қайшы — қаңылтыр қиятын қайшы.

• Оймақ — тігінші мен етікші саусағына киетін ойық темір.

• Тері оймақ — теріден жасалған оймақ.

• Білтегеш — тоқымашының тоқу құралы.

• Инелік — ау тоқитын құрал (ағаштан, сүйектен жасалады).

• Ілдіргі — тоқымашының құралы (ағаш, сүйек, темір).

• Ұршық — жіп иіретін құрал. Құрамы: қаңғалақ (басы) және сабы; сабында бұрмасы болады.

• Тігін машинасы — тігіншінің негізгі құралы.

Тері, киіз және жүн өңдеу

• Сабау — жүн сабайтын ұзынша, жіңішке ағаш.

• Сояу — талдырма киіздерді жөрмейтін, тігетін иненің бір түрі (сүйек, ағаш).

• Сүргі — терінің көк етін алатын құрал.

• Талқы — кепкен теріні, көнді, сіріні және ұйысқан жүнді жұмсартатын құрал (ағаштан жасалады).

• Қалып — етікшінің құралы; аяқ үлгісі (ағаш).

• Ій — иленетін терінің жүнін түсіретін (жидітетін) ащы сұйық.

Өрім және тегістеу

• Сыдырғыш — өрімшінің өрімді тегістейтін құралы (сүйек, қатты ағаш).

Киіз үй жасауға қатысты ұғымдар

• Қақсал ағаш — әбден кепкен, үй жасауға жарамды ағаш.

• Мор — қақсал ағашты жұмсарту (балқыту) үшін жер үстіне жасалатын пеш.

• Обын — үй ағашын жұмсарту үшін жер астында жасалатын пеш.

• Қоз — ағашты жұмсарту үшін от жағатын орын.

• Үйші — киіз үй жасайтын шебер.

• Тез — мор, обын, қоздан жұмсарып шыққан үй ағашын түзететін немесе иетін үйшінің құралы.

• Сықаурын — тездегі ағаштың қисығын жамбасқа салып түзететін өте қатты ағаш.

• Көк — керегені құрайтын таспа (қайыс).

• Үскі — көк өткізу үшін керегені тесетін құрал.

• Үй ағаш — киіз үй үшін дайындап, кептірген ағаштар.

• Ірге киіз — үйдің іргесінен шаң, құм, жел және суық кіргізбеу үшін тұтылатын киіз.

• Көзеу — шаңырақ қаламдығын тегістеу үшін қызған темірмен күйдіру.

• Уықтың ығуы (қыдыруы) — уықтың ауытқып кетуін осылай атайды.

• Шалма — уық қыдырмауы үшін барлық уықты шалып өтетін терме бау.

• Борлау — түндік пен туырлық берік, төзімді болуы үшін ақ бормен немесе күйген сүйекпен қырнай өңдеу.

• Түйе бел — ши тоқитын құрал (ши құрғыш деп те аталады).

• Ырғақ — тезден шыққан ағаштарды үлгіге келтіретін қарапайым қалып құралы.

Қосымша тұрмыстық құралдар

• Бұрғы — ағаш тесетін құрал.

• Пышақ — кесетін құрал.

• Қож — ұсталардың көмір салатын қалағы (сүйек).

Шеберлікке қатысты атау