Түлкі Қоянжанға бір сәлем
Құтты болсын Жаңа жыл!
Бұл материал — балабақшадағы Жаңа жыл мерекесіне арналған ертеңгіліктің өңделген сценарийі. Мәтіннің тілі түзетіліп, құрылымы оқуға жеңіл етіп реттелді.
Мақсаты
- Балаларға мерекелік көңіл күй сыйлау.
- Шыршаның әдемі, сәнді безендірілуіне назар аударту.
- Аяз ата мен Ақшақардың карнавалдық киімдерін таныстыру.
- Көңілді ойындар ойнату, достық қарым-қатынасты нығайту.
- Бірлесіп ойнау, ұйымшылдыққа тәрбиелеу.
Ертеңгілік барысы
1-жүргізуші
Тезірек, тездетіп мұнда жиналыңдар! Басталады Жаңа жылдық карнавал: маска да бар, би де бар — асығыңдар! Шырша жанында қонақтарды қарсы алайық. Аяз ата шақырған жанның бірі де қалмайды. Басталды, басталды — Жаңа жылдық карнавал! Карнавалдың иелерін қарсы алайық!
Ескерту:
Қол шапалақтау. Балалар екі-екіден кіреді. Шыршаны айналып хор айтады: «Біз көңілді баламыз» (қимыл-қозғалыспен).
2-жүргізуші
Армысыздар, аяулы ұстаздар мен ата-аналар! Сәлеметсіңдер ме, балалар! Бүгін бәрің сәнді киініп, ерекше құлпырып кетіпсіңдер. Мұнда орман аңдары да, сүйікті ертегілеріміздің кейіпкерлері де жиналыпты. Ал, балалар, бүгін қандай мереке?
Балалар: Жаңа жыл!
Балалардың тақпақтары
1. Жаңа жыл, Жаңа жыл — жаңа жыр.
Жасыл шырша жанында жадырап бар бала жүр.
2. Тамаша, тамаша! Шыршамыз тұр жараса.
Басында әсем жұлдызы — көз тоймайды қараса.
3. Жасыл желек жамылған, асыл моншақ тағылған —
Міне, сұлу шыршамыз, көптен күткен, сағынған.
Жалпы шақыру
Кел, балалар, келіңдер, тамашаны көріңдер!
Тәрбиеші және барлығы: Қала нұр, дала нұр — құтты болсын Жаңа жыл!
Ән: «Жаңа жыл» (Бақдәулет, Аяла, Бейбарыс).
Ертегі көрінісі: Орман аңдары
2-жүргізуші: Жаңа жылдың кешінде аңдар жиналып, бір шешімге келіпті: достаспақ ниетпен келісім жасапты. Ендеше, балалар, Жаңа жылға арналған ертегіні көріңдер, шын бағасын беріңдер.
Ескерту: Мерекелік музыка ойналады.
Қоян
Ау, жарандар, ал қараңдар — жауып тұр қар себелеп.
Көкке толды, жерге қонды сансыз аппақ көбелек.
(Қоян секіріп билеп жүреді. Алдынан Аю шығады. Қоян сасқалақтайды.)
Қоян: Амансыз ба, Аю паң!
Аю
Аю: Жаңа жылдың алдында тойды еске алдым да, ұйқымды ашып, сергідім. Бүгін ұйықтамаймын! Жылды бірге қарсы алайық: би билеп, ән салайық. Жаңа жылдың тойында жан салайық ойынға!
(Екеуі қол ұстасып, билейді.)
Түлкі
Түлкі: Қоянжанға бір сәлем! Аю паңға мың сәлем!
Достарым, жыл келеді — сыйлығын да береді. Жұмбақ шешкіш түлкінің өнерін жұрт көреді! Тайсалмай биге түсіп, құмарымды тарқатам.
Тиін
Тиін:
Тра-ля-ляй! Тра-ля-ляй! Өнершіл аңдар-ай!
Жаңа жылға әнім бар. Қол ұстасып, биге басып, жыл әніне салыңдар!
Бәрі: Сәлем, тиін! Жақсы-ақ биің!
Бәрі: «Жаңа жыл құтты болсын! Достығымыз мықты болсын!»
(Аңдар биі орындалады.)
Жұмбақ және Аяз атаны шақыру
1-жүргізуші: Жарайсыңдар, балалар! Енді мен сендерге жұмбақ жасырайын. Шешесіңдер ме?
Балалар: Иә!
Жұмбақ:
Ақсақалды ата жылына бір-ақ рет келіп кетеді,
Қызы мен ұлына сыйлық алып келеді.
Жауабы: Аяз ата
2-жүргізуші: Ендеше, жаңа жылдық мерекемізге Аяз атаны шақырайық! Орманда жүріп адасып кеткен шығар.
Балалар: «Аяз ата! Аяз ата!»
Мыстанның келуі және сиқырлы кілт
Аяз атаның орнына Мыстан кемпір ұшып кіріп, шыршаны бір айналып, қонақтардың алдына келеді.
Мыстан:
Пай-пай! Мен қайда келдім өзі? Мына шыршаның кереметін-ай! Үйге алып кетсем бе екен?
(Мыстан шыршаның түбінен ұстап, жұлып алмақ болады.)
2-жүргізуші: Мыстан кемпір! Біз Жаңа жыл мейрамын тойлап жатырмыз, шыршамызға тимеңіз!
Мыстан шыршаның тамыры терең екенін айтып, тоқтай алмайды. Сол сәтте шыршадағы жылтыраған кілтті байқайды.
Мыстан (ойланып):
Мынау қандай қызық кілт? Бұл мен жолда көрген сандықтың кілті болар. Сандықтан керемет иіс шыққан еді… Мүмкін, ақша да бар шығар. Шыршаға тимей-ақ, кілтті алып барып сандықты ашайын!
(Мыстан кетіп қалады. Сол кезде қалтасынан бір таяқ түсіп қалады.)
Тәрбиеші:
Балалар, тойды жалғастырайық. Аяз ата кешікті, мүмкін адасып қалған шығар. Әнімізді айтып, атамызды шақырайық!
Би: «Сағат биі» (қыз балалар орындайды).
Аяз ата мен Ақшақардың келуі
Есіктің сыртынан дауыстар естіліп, залға Аяз ата мен Ақшақар кіреді. Аяз ата Ақшақарды қолынан жетелеп келеді, ал Ақшақар кіргісі келмейді.
Ақшақар:
Ата, жіберіңізші! Кірмеймін мұнда, үйге кетемін.
Аяз ата:
Айналайын, не болды саған? Ауырып қалған жоқсың ба? Қарашы, біз тойға келдік. Кәне, балалармен амандасайық!
Аяз ата (сәлемдесу):
Аяулы аналарға, ардақты ұл-қыздарға, бүлдіршін балаларға бір сәлем!
Қандай жарқын жүздерің, қандай әсем жырларың!
Асаумен алысқан, асау желмен жарысқан аталарың сендерге шаршап келді алыстан.
(Балалармен амандасып, орнына отырады.)
Аяз ата: Рахмет, балаларым! Қызым, басыңды көтер. Қонақтардың алдында ұят болады.
Аяз ата: Балалардың киімдері қандай әдемі! Шырша да керемет безендіріліпті. Ендеше, шырша шамын жағайық, Жаңа жыл тойын ашайық!
Ақшақар (жылап):
Мен шырша шамын жағатын сиқырлы таяғымды жоғалтып алдым!
Аяз ата:
Қазір өзімнің таяғыммен жағып беремін.
Ақшақар: Қойыңыз, ата! Бұл таяқпен шыршаны қатырып тастайсыз.
2-жүргізуші:
Ақшақар, сиқырлы таяғың қандай еді?
Ақшақар: Жылтырауық, жүрек пішінді еді.
Тәрбиеші:
Жаңа ғана Мыстан келіп еді. Ұшып бара жатып қалтасынан жылтыраған бір затын түсіріп алды. Мынау сол емес пе?
Ән: Аяз ата мен Ақшақар хоры орындалады. Балалар қайырмасын айтқанда, Ақшақар таяқпен шыршаны жағады.
Би/ойындар: «Шырша биі», «Шыршаны безендіреміз» ойыны.
Балалардың тақпақтары (жалғасы)
Аяз ата мен Ақшақарға: Балаларымыздың Жаңа жылға арнап жаттаған тақпақтарын қабыл алыңыздар.
9. (Бексұлтан)
Жылдың әнін бастайын — Аяз ата кеп қалды.
Майысады жас қайың, көтере алмай көп қарды.
10. (Бектас)
Бақша іші мереке, ойын-күлкі, асқақ ән.
Жақсы әпкелер жаңа кеп, мерекені бастаған.
11. (Асылжан)
Жаңа жылды қарсы алдың күймеге мініп.
Мен де бүгін ән салдым, биіңе араласып.
12. (Шахназ)
Оралдың өлкеме, Жаңа жыл — армысың.
Оранды ақ көрпеге асқар тау, қарлы шың.
13. (Олжас)
Ақ қырауға малынған сақалы да, мұрты да.
Аяз ата сағынған — сәлем берді жұртына.
14.
Қандай әсем шартарап шаттық күйге бөлеп тұр.
Кәмпиттерін арқалап, Аяз ата келіп тұр.
15.
Мен Жаңа жылмын, мен жаңа нұрмын —
Нұрымды да себейін, жырымды да себейін.
Ойын: «Аяз ата — Ақшақар».
Сыйлық сандығы және Мыстанның тәубесі
Тәрбиеші: Аяз ата, балаларға сыйлық әкелдіңіз бе?
Аяз ата: Әрине. Барлық сыйлық мына сандықтың ішінде! Ақшақар, сандықтың кілті қайда?
Тәрбиеші: Сіз сұрап тұрған кілт — шыршада ілулі тұрған кілт пе?
Аяз ата: Иә, сол.
Тәрбиеші:
Ол кілтті Мыстан кемпір алып кетті. Тіпті шыршамызды да жұлып әкеткісі келді.
Аяз ата: Қап, әттеген-ай! Ендеше, оны іздейік…
(Осы кезде залға Мыстан кіріп келеді.)
Мыстан:
А-а, бәлем! Сандық мұнда тұр екен ғой! (Ашпақ болады, бірақ бір күш оны артқа итереді.)
Аяз ата:
Ұрлықшы осында екен ғой! Кәне, кілтті бер. Балалар сыйлықтарын күтіп қалды.
Мыстан: Маған да сыйлық керек!
Аяз ата (сиқырлап):
Олай болса, өзіңнен көр! Таяғым, Мыстанды қатырып таста!
(Мыстан қатып қалады.)
Мыстан (жалбарынып):
Аяз ата, керегі жоқ! Мені қалпыма келтіріңізші. Кілтті беремін, тек балалар маған өлең айтып берсін!
(Балалар өлең айтады.)
Мыстан:
Жарайсыңдар, балалар! Өлеңді жақсы айтады екенсіңдер. Мен сендермен дос болғым келеді. Енді шыршаны жұлмаймын. Жаңа жылдарың құтты болсын! Кездескенше, сау болыңдар!
(Мыстан шығып кетеді.)
Аяз ата: Жарайсыңдар, балаларым! Бүгін мені қатты қуанттыңдар. Бәрің де ақылды, білімді, өнерлі екенсіңдер. Киімдерің де қандай әдемі!
Сыйлық сандығын сиқырлы кілтпен ашып, сыйлықтарды балаларға таратады.
Енді біз жолға шығайық. Басқа балалардың да өнерін тамашалайық. Өсе беріңдер, өркендей беріңдер! Аспандарың ашық болсын! Қош болыңдар!
(Аяз ата мен Ақшақар қол бұлғап шығып кетеді.)
Балалар: Сау болыңыздар!
Қорытынды сөз
Тәрбиеші: Құрметті қонақтар, балалар! Жаңа жылға арналған мерекеміз аяқталды. Көріп, тамашалағандарыңызға рақмет. Жаңа жыл құтты болсын, отбасыларыңызға тек бақыт пен қуаныш әкелсін!
Қарағанды облысы, Қарқаралы ауданы, Қарқаралы қаласы, «Жас-Терек» бөбекжай-бақшасы
Тәрбиеші: Сламжанова Торғын Тұрсынбекқызы