Ақша тиыннан құралады Сабақтың білімділік мақсаты
Сабақтың мазмұны
Тақырыбы
«Ақша тиыннан құралады»
Сабақтың түрі
Ойын сабағы (интеллектуалдық топаралық сайыс)
Көрнекіліктер
- Ақша макеті
- Кестелер, сұрақтар
- Ақша нышандары, топ атаулары
- Нақыл сөздер, бүктемелер
- Қазақстан Республикасының ұлттық валютасы және шетел валюталары
Сабақтың мақсаттары
Білімділік
Оқушыларға ақша туралы жан-жақты мағлұмат беру, оның пайда болу жолдары мен тарихына шолу жасау.
Дамытушылық
Әртүрлі деңгейдегі тапсырмалар арқылы ой-өрісті кеңейту, сұрақтарға жауап беру арқылы ойлау қабілетін дамыту және пәнге қызығушылықты арттыру.
Тәрбиелік
Отансүйгіштікке, адамгершілікке, ізденімпаздыққа, ұйымшылдыққа, бірін-бірі тыңдай білуге және өзара сыйластыққа тәрбиелеу.
Мұғалімнің кіріспе сөзі
Құрметті ұстаздар мен оқушылар! Нарықтық экономика негіздері пәні апталығы аясында бүгін «Ақша тиыннан құралады» атты топаралық сабақтан тыс интеллектуалдық ойын сабағын бастаймыз.
Күнделікті қолымызға ұстап, қолданып жүрген ақшаның тарихына назар салсақ, оның дамуы бірнеше сатыдан өткенін көреміз. Металл тиындар пайда болғанға дейін ақшаның қызметін әртүрлі тауарлар атқарған: мал, сәндік бұйымдар, металл қарулар.
Айырбас құралы ретінде балық, жеміс, мал мен жануар терілері, ұлу қабықтары, піл сүйегі және басқа да заттар пайдаланылған.
Ең алғашқы ақша қай елде пайда болды деген сұраққа жауап — Қытай. Мысалы, Қытайдағы Юаньхэ әулеті билігі кезінде (806–821 жж.) ауыр металл теңгелердің орнына мемлекеттік қағаз ақша қолданылған. Ол «ұшатын теңгелер» деп аталған.
Ал Юань әулеті тұсында (1280–1368 жж.) айналымда қағаз ақша негізгі рөл атқарды. Енді ақша туралы білімімізді нақтылау үшін ойынымызды бастайық.
Ойынның құрылымы
-
I
Таныстыру
Әр топтың эмблемасы, ұраны және сәлемдесуі.
-
II
«Кім жылдам?»
Жедел сұрақтарға жауап беру кезеңі.
-
III
Мақал-мәтел сайысы
Базар-сауда және ақша-байлық тақырыптары бойынша мақал-мәтелдер айту.
-
IV
Кесте толтыру
Берілген валюталарды кестеге ретімен орналастыру.
-
V
Ашық сұрақ
Ойлануды қажет ететін сұрақтарға еркін жауап беру.
-
VI
«Кім білгір?»
Білімді тереңдететін қосымша тапсырмалар кезеңі.
-
VII
Ақша макетін құрастыру
Командалық жұмыс арқылы макет құрастырып, таныстыру.
Қатысушылар және топтар
«Ақша тиыннан құралады» интеллектуалдық ойынына I–II курс оқушылары қатысады.
I топ
«Миллионер»
II топ
«Кәсіпкер»
Әділқазылар
Әділқазылар құрамы: көрсетілмеген.
II кезең: «Кім жылдам?»
Сұрақ
Ең алғашқы шыққан теңгелерде қай тұлғалардың суреттері бейнеленген?
Тапсырма: әр номиналға сәйкес тұлғаны дұрыс атап, жауапты дәлелдеңіз.
III кезең: Мақал-мәтел сайысы
I топ — базар мен сауда туралы, II топ — ақша мен байлық туралы 10 мақал-мәтелден айтуы керек.
I топ: Базар, сауда туралы мақал-мәтелдер
- Базарға барып бағыңды сына.
- Үйдегі ойды базардағы нарық бұзар.
- Базары жақын байымас.
- Базар ақшалыға — базар, ақшасыздың өзі де — азар.
- Базарда бәрі бар, ақшаң болса — әрі бар.
- Базардан қалған бір күн қалар, егістен қалған бір жыл қалар.
- Делдалды базарда көр, молданы базарда көр.
- Сауда сақал сипағанша.
- Саудада достық жоқ.
- Алушы мал таныса, сатушыға не тұрыс.
II топ: Ақша, байлық туралы мақал-мәтелдер
- Алтын көрсе, періште жолдан таяды.
- Алтын тапсаң, санап ал.
- Мың ділдә — бардың қалтасында, жоқтың — аузында.
- Ақшасыздың қолы келте, жалқаудың тоны келте.
- Ақшасы көптің түкірігі жерге тимес.
- Байлықтың атасы — еңбек, анасы — жер.
- Байлық қашады, еңбек қуады.
- Байлық басыңнан кетсе, достарың қасыңнан кетеді.
- Байлықтың кілті — ғылым.
- Байлық — мұзға жазылған сөз, білім — тасқа жазылған сөз.
IV кезең: Кесте толтыру
Тапсырма
Екі топқа таратылған кестедегі валюталарды ретімен орналастырыңыз. Төмендегі мемлекеттердің валюталарын дұрыс ретпен жазыңыз.
Ескерту: тапсырманың толық тізімі мәтінде берілмеген, сондықтан кесте мазмұны мұғалім дайындаған нұсқа бойынша толтырылады.