Өмірді танып білуге қызығушылықтарын арттыру
Өмірді танып білуге құштарлық
Сілтеме: «Өзін-өзі тану» пәні, 3-сыныпқа арналған оқулық. Бөбек, Алматы, 2013.
Мақсаты
Өмір ұғымының адамгершілік құндылық ретіндегі мәнін ашу.
Міндеттері
- Өмірді тану туралы түсініктерін кеңейту.
- Өмірді танып білуге қызығушылықтарын арттыру.
- Өмірді сүюге және жақсы өмір сүруге тәрбиелеу.
Әдіс-тәсілдер
Диалог, тақтамен, топпен, дәптермен және оқулықпен жұмыс.
Құрал-жабдықтар
Үнтаспа, дәптер, оқулық.
Негізгі құндылық
Қиянат жасамау — өзіңе де, өзгеге де зиян келтірмеу, әділ әрі мейірімді болуға ұмтылу.
Кіріспе: ұйымдастыру кезеңі
Сабақ «Шаттық шеңберінен» басталады: оқушылар бір-бірімен құшақ жая амандасып, көңіл күйді көтеретін өлең жолдарын бірге айтады.
Өлең: «Адам болғым келеді» (С. Дәуітов)
Ойы терең мұхиттай дана болғым келеді,
Көңілі аппақ сүттен де бала болғым келеді.
Адалдықты сүйетін жүрегімен, жанымен,
Бал-бұлақтай мөп-мөлдір таза болғым келеді.
Отты, ойлы жыры бар ақын болғым келеді,
Қиындықтан қайтпайтын асыл болғым келеді.
Адамдардың бәрінен кіші болғым келеді,
Ең бастысы өмірде — кісі болғым келеді.
«Өзіммен-өзім»: тыныштық сәті
Оқушылар ыңғайланып, еркін отырады (қаласа, көзін жұмады). Күннің нұры мол, ауа тап-таза, көгілдір аспан ашық. Құстар сайрап, даланың сәнін келтіреді. Табиғат өз жақсылығын барлық адамға, барлық тіршілік иелеріне бірдей ұсынады. Адамдар да сондай кеңпейіл, қамқор болса екен деген ой туады.
Әрбір тірі жан — кіп-кішкентай құмырсқадан бастап құсқа, аң-құстарға, адамға дейін — өмірі үшін талпынып, ұрпағы үшін тіршілік етеді. Бәрі ашық аспан астында, бейбіт елде өмірге келгеніне қуанып, болашағына сеніммен қарайды.
Әңгімелесу
Мұғалім оқушыларға өмір сүрудің мәнін ұғындыру үшін сұрақтар қойып, пікір алмасуға жетелейді.
- Өмірді тану не үшін қажет?
- Өз қызығушылықтарың туралы әңгімелеп беріңдер.
Сабақ кезеңдері
А кезеңі: білу — мәтінмен жұмыс
Балалардың өмірге құштарлығын арттыру мақсатында мұғалім «Ата өсиеті» әңгімесін кідіріс жасап оқиды. Оқиға желісіне сай сұрақтар қойып, оқушыларды талқылауға тартады. Мәтіннің негізгі ойы түсіндіріліп, мағынасы ашылады.
В кезеңі: оқу ақпараты
Оқулықтағы жаңа ақпарат талданады: адам айналасын танып-білу арқылы өмірге құштарлығы артады, өз болашағына сенімді болады. Мұғалім осы тұжырымның мәнін ашып, өмірмен байланысты мысалдар келтіруге бағыттайды.
В кезеңі: назар аудару — жаттығу «Ойлану»
Оқушылар үш топқа бөлінеді. Әр топ өз сұрағына жауапты плакаттағы сұлба/сызбаға жазып, кейін сынып алдында қорғайды.
1-топ
Өмірде кімдердің көмегін, қамқорлығын сезіндіңдер? Олардың өмір сүруге қандай көмегі бар?
2-топ
Өз бойыңнан қандай жақсы қасиеттерді байқадыңдар? Қай жағдайда сол қасиеттерің көмектесті?
3-топ
Өмірді сүю неге жетелейді? Адамға өмірді танып-білу не үшін қажет?
Дәйексөз
«Өзіңді танығың келсе, адамдарға, олардың ісіне қара».
Мұғалім дәйексөздің мәнін түсіндіріп, оқушылардың түсінігін тыңдайды: адам өзін тануға ұмтылғанда, айналасындағы адамдардың іс-әрекетін бақылап, жақсылық пен жауапкершілікті ажырата біледі.
Қорытынды
Сабақты жинақтау
Оқулықтағы «қоржында» берілген түйінді сөздер арқылы оқушылар бүгінгі тақырыпты қорытындылап, негізгі ойды нақтылайды.
«Жүректен жүрекке»
Оқушылар Ә. Дүйсенбиевтің «Біз өмірдің гүліміз» әнін/өлеңін бірге орындап, сабақтан алған әсерін ортақ сезімге ұластырады.
Өлең: «Біз өмірдің гүліміз» (Ә. Дүйсенбиев)
Зеңгір көктен
Нұрын төккен,
Ортақ біздің күніміз.
Жайнап өскен,
Жайдары өскен
Біз — өмірдің гүліміз.
Бал достыққа,
Жолдастыққа
Шақырады әніміз.
Тыныштықта,
Нұр құшақта
Бақыттымыз бәріміз.
Үй тапсырмасы
- «Менің бақытты болуым үшін» тақырыбына қысқаша әңгіме құрастыру.
- «Бақытты балалық шақ» тақырыбына сурет салу.
Оқушылар тапсырманы күнделіктеріне жазып алады.