Аралас сабақ. Сабақтың тақырыбы
Сабақтың тақырыбы
Су. Судың қасиеттері.
Мақсаты (білімділік)
Оқушыларды су және судың қасиеттерімен таныстыру, судың тіршілік үшін маңызын ұғындыру.
Мақсаты (дамытушылық)
Ой-өрісін кеңейту, дүниетанымын дамыту.
Мақсаты (тәрбиелік)
Суды үнемдеуге, тазалыққа және ұқыптылыққа тәрбиелеу.
Сабақтың ресурстары мен форматы
Көрнекіліктер
- Табиғаттағы су туралы суреттер
- Стакан, кесе
- Сүт, су
- Шүберек, қасық
- Жұмбақтар, тыйым сөздер
- Мақал-мәтелдер
- Ребус, тест сұрақтары
Әдістері мен түрі
- Әдісі: ойлану, тәжірибе жасау, түсіну, сұрақ-жауап.
- Түрі: аралас сабақ.
Сабақтың барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі
- Сабаққа дайындық, қатысымдарды белгілеу.
- Психологиялық сәт: «Шаттық шеңбері» арқылы жағымды көңіл күй қалыптастыру.
2) Үй тапсырмасын тексеру: «Ауа»
Оқушылар ауаның маңыздылығын еске түсіріп, сұрақ-жауап арқылы білімдерін нақтылайды.
Қысқа тест
Ауа қандай?
- Көзге көрінбейді
- Иісі бар
- Дәмі бар
Ауа қай жерде бар?
- Тек аспанда
- Бөлме ішінде
- Бос кеңістікте, түрлі саңылауларда және т.б.
3) Жаңа сабаққа кіріспе: ребус шешу
Ребус
Тас ’ ; ’ уық
Шешуі
Су
Суды түсіндіру: бақылау және талдау
Тақырып табиғат көріністері бейнеленген суреттер арқылы түсіндіріледі. Оқушылар судың ерекшеліктерін бақылап, қорытынды жасайды.
Судың сипаты
Судың қандай болатынын анықтау.
Мөлдірлік
Судың мөлдір екенін ажырата білу.
Адам және су
Адам өміріндегі судың рөлін түсіну.
Бұлақ жағасы
Табиғи су көздерінің ерекшелігін байқау.
Тәжірибелер арқылы түсіну
Тәжірибе — судың қасиеттерін көзбен көріп, нақты дәлелдеудің ең тиімді жолы. Төмендегі жұмыстар арқылы оқушылар су туралы ұғымын тереңдетеді.
1-тәжірибе: түсін салыстыру
Бір стаканға сүт, екінші стаканға су құйып салыстырамыз: сүт — ақ, ал су — түссіз.
2-тәжірибе: мөлдірлік және иіс
Сүт құйылған және суы бар ыдысқа қасық салып көреміз: қайсысында қасық анық көрінеді? Сондай-ақ суды иіскеп, оның иіссіз екенін байқаймыз.
3-тәжірибе: пішінінің тұрақсыздығы
Әртүрлі ыдыстарға (стакан, кесе) су құямыз. Қорытынды: судың тұрақты пішіні жоқ, ол құйылған ыдыстың пішінін қабылдайды.
4-тәжірибе: ағу, сіңу, булану, қату
- Суды тегіс жерге (үстелге, партаға) төккенде, ол жан-жаққа ағады — демек, су сұйық.
- Шүберекпен сүртсек, су оған сіңеді — бұл оның жұққыш екенін көрсетеді.
- Шүберекті жайып қойсақ, біраздан соң кебеді: күннің жылуынан су буға айналып, ауаға араласады.
- Қыста су суып, мұзға айналады. Сондықтан өзен-көлдердің беті мұз болып қатады.
Судың қасиеттері (топтастыру)
Жұмбақтар және сергіту
Жұмбақ: «Ойлан тап!»
Жазда қыдырады, қыста тынығады.
Жауабы: су
Сылдыр, сылдыр етеді, жылғалардан өтеді.
Жауабы: су
Сергіту сәті (қимыл-қозғалыс)
- – Тоқ-тоқ-тоқ, жаңбыр жауды.
- – Гу-гу-гу, жел тұрды.
- Жаңбыр тоқтады, жел басылды.
- Күн жарқырап ашылды.
Оқушылар мәтінді қимылмен көрсетеді.
Мәнерлеп оқу минуты
Тақырып бойынша мәтінді тізбектей, мәнерлеп оқып шығу.
Суға қатысты тыйым сөздер
Қазақ халқы суды қасиет тұтып, оны былғамауға шақырған. Суреттер арқылы ойлантып, оқушылардан жауап алуға болады.
Суға түкірме.
Суды ластамау — тазалықтың белгісі.
Суды бекер ағызба.
Үнем — күнделікті мәдениет.
Ағынды суға кір жума.
Табиғи су көздерін қорғау.
Өсиет сөздер
«Суды сабама — балығын шошытасың»
Табиғатқа жанашырлыққа тәрбиелейді.
«Бұлақты лайлама — құсын кетіресің»
Су көзінің экожүйесін сақтауды еске салады.
Мақал-мәтелдер арқылы түсіндіру
«Бір кісі қазған құдықтан, мың кісі су ішер.»
Жақсылықтың көпке ортақ игілік әкелетінін білдіреді.
«Су қадірін шөлдеген білер.»
Судың құнын жоқшылықта сезінетінімізді меңзейді.
«Сыйлап берген су да тәтті.»
Ізет пен ықылас бәрін қадірлі етеді.
Қорытынды
Сабақ соңында оқушылар су туралы негізгі түсініктерді жинақтайды: судың қасиеттері, табиғаттағы айналымы және оны күнделікті өмірде дұрыс пайдалану жолдары.
Су жөнінде нені білдік?
- Су түссіз, иіссіз, мөлдір.
- Су сұйық, ағады және құйылған ыдыстың пішінін алады.
- Күн жылуынан буға айналады, суықта мұзға айналады.
Суды қалай дұрыс пайдаланамыз?
- Лас суды ішпеу.
- Суды ластамау және үнемдеу.
- Қайнамаған суды ішпеу.
- Тазалық сақтау, жуыну әдетін қалыптастыру.
Бағалау
Оқушылардың сабаққа қатысуы, тәжірибе барысындағы белсенділігі және сұрақтарға жауап беруі бойынша бағалау жүргізіледі.