Операциялық жүйе. Операциялық жүйелерді жіктеу

Сабақтың тақырыбы

Операциялық жүйе ұғымы және оның атқаратын функциялары. Операциялық жүйелер туралы негізгі түсініктер.

Сабақтың мақсаты

Білімділік

Оқушылардың операциялық жүйе, оның түрлері, баптау мүмкіндіктері, сондай-ақ файлдар мен қапшықтарды іздеу туралы білімдерін қалыптастыру.

Тәрбиелік

Жан-жақты болуға, өз бетімен жұмыс істеуге тәрбиелеу.

Дамытушылық

Есте сақтау және зейін қою қабілеттерін дамыту, пәнге деген қызығушылықты арттыру.

Сабақтың барысы

  1. Ұйымдастыру кезеңі
  2. Өткен материалды сұрау
  3. Бағалау
  4. Жаңа сабақ
  5. Бекіту
  6. Үй тапсырмасы
  7. Қорытынды

Қоңырау соғылғаннан кейін оқушыларды ұйымдастырып, сабақтың жұмыс ырғағын қалыптастырамын.

І. Ұйымдастыру кезеңі

  • Сабаққа қатысуды тексеру, сыныптың дайындығын бақылау.
  • Оқушылардың назарын сабақ мақсатына бағыттау.

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру

Практикум жұмыстарын талқылау арқылы үй тапсырмасы тексеріледі.

Қайталау сұрақтары

  1. Процессор дегеніміз не?
  2. Микропроцессордың құрылымына қандай құрылғылар кіреді?
  3. Арифметикалық құрылғы қандай қызмет атқарады?
  4. Басқару құрылғысы қандай қызмет атқарады?
  5. Тактілік жиілік дегеніміз не?
  6. Ақпараттық кеңарна (шина) дегеніміз не?

ІІІ. Жаңа тақырыпты түсіндіру

Операциялық жүйе дегеніміз не?

Операциялық жүйе (ОЖ) — компьютер іске қосылған кезде жүктелетін және компьютердің барлық құрылғылары мен программалық жасақтамасының жұмысын басқаратын арнайы программа. Ол адам мен компьютер арасындағы байланысты қамтамасыз етеді.

ОЖ есептеу процестерін ұйымдастырады, пайдаланушы мен аппаратураны байланыстырады, программаларды іске қосуға, деректерді енгізіп-шығаруға, программа орындалуын басқаруға, сондай-ақ компьютер және қосылған құрылғылардың параметрлерін өзгертуге мүмкіндік береді. Дербес компьютерде жұмыс істеу, негізінен, операциялық жүйемен жұмыс істеу деген сөз.

Интерфейстің маңызы

Қолайлылық

Пайдаланушыға компьютермен тиімді әрі түсінікті түрде жұмыс істеуге көмектеседі.

Басқару

Программаларды іске қосу, баптауларды өзгерту, ресурстарды бөлу мүмкіндіктерін ұсынады.

Қатынас

Адам мен компьютердің электрондық құрауыштары арасындағы «көпір» қызметін атқарады.

Операциялық жүйелерді жіктеу

Дербес компьютерге арналған операциялық жүйелер бірнеше параметр бойынша ерекшеленеді:

Міндеттер саны бойынша

  • Бірміндетті: бір уақытта тек бір ғана жұмысты орындауға мүмкіндік береді.
  • Көпміндетті: бірнеше программаны қатар іске қосуға мүмкіндік береді.

Пайдаланушылар саны бойынша

  • Бірпайдаланушы: компьютерде бір адамның жұмыс істеуіне арналған.
  • Көппайдаланушы: әр пайдаланушы жеке тіркеліп, құпиясөз арқылы өз деректеріне қол жеткізе алады.

Интерфейс түрі бойынша

ОЖ командалық немесе графикалық интерфейсті (кейде екеуін қатар) қолдануы мүмкін. Кейбір жүйелер көптерезелі интерфейсті қолдайды.

Операциялық жүйенің негізгі бөліктері

1) Ядро

Командаларды өңдеп, программалардың орындалуын ұйымдастырады. Командалық интерпретатор арқылы жүйенің негізгі басқаруын қамтамасыз етеді.

2) Драйверлер

Әртүрлі құрылғылардың жұмысын басқарады (мысалы, принтер, сканер, желілік карта драйверлері).

3) Интерфейс

Пайдаланушы мен компьютер арасындағы ыңғайлы байланыс ортасы (қабық).

IV. Сабақты бекіту

Жаңа материал бойынша оқушылардың түсіну деңгейін тексеру үшін сұрақтар қойылады.

Бекіту сұрақтары

  1. Операциялық жүйе дегеніміз не?
  2. Операциялық жүйе не үшін қажет?
  3. Интерфейс деген не?
  4. Операциялық жүйелер қалай жіктеледі?
  5. Бірміндетті және көпміндетті операциялық жүйелердің айырмашылығы қандай?

Үй тапсырмасы және қорытынды

Үй тапсырмасы

«Операциялық жүйе» тақырыбын оқу және қысқаша конспект жасау.

Сабақты қорытындылау

Жаңа материалды пысықтау, оқушылардың меңгерген білімдерін талдау және бағалау.