Кескіндеме өнерінің жанрларының біріне сурет сал

Сабақтың тақырыбы

Кескіндемедегі дақтың әсерлілігі

Сабақтың мақсаты

Білімділік

Бейнелеу өнерінің түрлерінің бірі — кескіндеменің әсерлегіш құралдары мен суретші шеберлігі туралы мағлұмат беру.

Дамытушылық

Жеке тұлғаны дамыту; талдау, салыстыра білу дағдыларын қалыптастыру; байқағыштық пен көру қабілетін жетілдіру.

Тәрбиелілік

Эстетикалық тәрбие беру; табиғат пен өнердегі сұлулықты түсіне білуге баулу; көргенін бейнелеуге құлшындыру.

Сабақтың көрнекілігі

  • Иллюстрациялар
  • Дидактикалық материалдар
  • Альбомдар мен кітаптар
  • Қосымша көрнекі құралдар

Сабақтың өту барысы

  1. 1 Ұйымдастыру кезеңі
  2. 2 Үйге берілген тапсырманы тексеру
  3. 3 Жаңа тақырыпты түсіндіру
  4. 4 Тапсырмаларды орындау
  5. 5 Сабақты бекіту
  6. 6 Үйге тапсырма

Жаңа тақырып: дақ пен түстің әсері

Кескіндемедегі басты құрал — бояу түстері. Кескіндемеші үшін негізгі әсерлегіш құралдың түс екенін білеміз. Дегенмен суретші әсерлі туындыны тек түстің көмегімен ғана жасамайды: композиция, дақ, ырғақ және фактура да көрерменге ықпал ететін қуатты тәсілдер.

Түс

Көңіл күй мен жарық әсерін қалыптастырады.

Дақ

Пішінді жинақтап, қозғалыс пен ырғақ береді.

Фактура

Материалдың бетін, сезілетін қасиетін айқындайды.

Суретшінің тәсілі: дақ арқылы құрастыру

Қазақ суретшісі Ж. Шәрденов Каспий жағалауын бейнелегенде теңіз толқынын, құмды және жағалауды ірі-ұсақ дақтар арқылы «қалап шыққандай» әсер қалдырады. Суретші дақты бірде тігінен, бірде көлденең, бірде көлбеу жағу арқылы кеңістік пен қозғалысты күшейтеді.

Кескіндеме — шындықты бейнелеуде көрерменге тікелей әсер ететін өнер. Дақтың бағыты мен қарқыны көріністің ырғағын анықтайды.

Суық және жылы түстердің ірі дақтары

Бұл тәсілді И. Грабарь шығармашылығынан да аңғаруға болады. «Наурыздағы қар» жұмысын қарағанда, наурыздың шуақты күні көз алдыңа келеді: айнала жарқырап, жердің бусанып оянып жатқанын сезгендей боласың, тіпті аяқ астындағы қардың сықыры естілгендей әсер аласың. Мұнда суретші суық және жылы түстерді ірі дақтармен қарсы қойып, жарық пен ауа күйін дәл береді.

Дақтың мүмкіндігі

  • Дақ арқылы әртүрлі материалдардың үстіңгі беті — фактурасы беріледі.

  • Дақ көмегімен көңіл күй мен атмосфераны көрсетуге болады.

  • Дақ екпінді әрі кең, алымды болуы мүмкін.

  • Дақ қысқа да нәзік, өткір де қуатты сипатқа ие бола алады.

Кескіндеме жанрлары туралы ескерту

Живопись жанрларының ішінде ерекше орын алатын бағыттардың бірі — табиғат жанры (пейзаж). Пейзажда түс, дақ және жарық арқылы мезгілдің, ауа райының және кеңістіктің күйі ашылады.

Тапсырманы орындау

Тақырып бойынша сурет салыңдар. Негізгі назар:

  • Түстік шешімді табу
  • Дақтарды алу және оларды композицияға орналастыру
  • Дақтарды қолдану тәсілдерін (бағыт, қарқын, көлем) меңгеру

Сабақты бекіту

Сабақ мазмұны бойынша сұрақтарға жауап беріңдер:

Сендер қандай суретшілерді білесіңдер?

Олардың қандай шығармалары сендерге таныс?

Өзің салған жұмысыңды талдап бер.

Соңында сабақ қорытындыланып, жұмыстар бағаланады.

Үйге тапсырма

Кескіндеме өнері жанрларының бірін таңдап, сол тақырыпта сурет салыңдар.