Оқушылардың сөзінен хабар сөзіне түсінік беру
Сабақтың тақырыбы
Әліппе: Х х дыбысы мен әрпі
Білімділік
- Хх дыбысы мен әрпін таныстыру.
- Х әрпі бар сөздерді дұрыс оқуға және сауатты жазуға үйрету.
- Кітап туралы ойларын, хат тасушы мамандығы жайлы түсініктерін кеңейту.
Дамытушылық
- Ой-өрісін кеңейту.
- Тіл байлығын арттыру.
- Тапқырлық қабілетін дамыту.
Тәрбиелік
- Кітапты күтіп ұстауға баулу.
- Кітапханашы мен пошташы еңбегін бағалауға тәрбиелеу.
Сабақтың сипаттамасы
Ұйымдастыру
- Сабақтың типі
- Жаңа сабақ
- Сабақ түрі
- Дамытпалы
- Сабақ әдістері
- Сұрақ-жауап, жеке, жұптық, ұжымдық жұмыс, талдау-жинақтау
Қосымша мәлімет
- Пәнаралық байланыс
- Дүниетану, математика, өмірмен байланыс
- Көрнекіліктер
- Теледидар, компьютер, суреттер, кеспе әріптер
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушыларды түгендеу.
- Сабаққа назарын аудару.
II. Үй тапсырмасын тексеру
Сабақты қайталаудан бастаймыз. Ол үшін «үйдің тұрғындарын» атап өтеміз: Я және Ю.
Талқылау сұрақтары
- Бұл дыбыстар туралы не білеміз? (Қосарлы дауысты дыбыстар; жеке тұрғанда буын құрайды.)
- «Жарыс» сөзіне қатысты қандай тапсырма берілді? («Жарыс» мәтінін оқу.)
Қорытындылау сұрақтары тірек сөздер арқылы жүргізіледі. Одан кейін сергіту сәті орындалады: теледидардан жаңалық тыңдау (№2 мектептің ашылуы, қаламызға цирктің келуі).
III. Жаңа сабақ
Теледидардан не көрдік?
- Оқушылардың жауабына сүйене отырып, «хабар» сөзіне түсінік беріледі.
- Х х дыбысына тоқталу: ол — дауыссыз дыбыс, араб-парсы тілдерінен енген әріп.
- Әріптің жазылуы мен баспа түрі таныстырылады.
Жұмбақ
Аяғы жоқ, қолы жоқ,
Жүрмей тұғын жолы жоқ.
Жауабы: хат
Осы кезде мектеп хатшысы хат әкеледі. Оқушылар хаттың не екенін, хатты немен жазатынымызды талқылайды: қаламмен, сондай-ақ компьютер арқылы да жазуға болады, интернет арқылы жіберуге болады.
Пошташы мамандығы
Хат тасушы адам пошташы деп аталады. Пошташылар күн сайын мыңдаған адамға хат жеткізеді; олар суыққа да, ыстыққа да қарамай, елдің хат-хабарын тасиды. Біздің сыныпқа да хат келді — енді сол хаттың тапсырмаларымен жұмыс жасаймыз.
Х әрпі бар сөздермен жұмыс (жарыс түрінде)
1-қатар
Тақтадағы сөздерді оқиды да, буын санына сәйкес «пойызға» орналастырады: 1 терезе — 1 буын, 2 терезе — 2 буын, 3 терезе — 3 буын.
2-қатар
Сызбаға (торкөздерге) сөздерді орналастырады: сөзде неше әріп болса, сонша торкөзге жазылады.
3-қатар
«Саяхат» сөзіне дыбыстық талдау жүргізеді: дауысты-дауыссыз дыбыстарды анықтайды, буынға бөледі және буын түрлерін ажыратады.
Ұжымдық жұмыс
Топтастыру және сөз мағынасын түсіндіру:
Жұмыстар тексеріліп, бағаланады.
Кітапхана және кітап мәдениеті
Мектебімізде кітапхана бар. Кітапханада жұмыс істейтін қызметкер кітапханашы деп аталады.
Сабаққа қонақ ретінде кітапханашылар — Алтыншаш және Ұлдана апайлар шақырылады. Олар кітапты жаздырып алу тәртібін және кітапты сақтаудың ережелерін түсіндіреді.
Мәтінмен жұмыс
- Мұғалім мәтінді мәнерлеп оқиды.
- Оқушылар тізбектей оқиды.
- Сөздік жұмысы: кітапханашы — кітапхана қызметкері.
- Тірек сөздер: кітапхана, кітап.
- Сұрақ-жауап: кітап туралы не білеміз, кітап не үшін керек, кітап туралы мақал-мәтелдер.
Дәптермен жұмыс (жұптық)
Оқушылар Х х әрпінің жазылуын ауада жазу арқылы көрсетеді. Кейін оқулықтағы сөйлемді дәптерге жазады және өзара тексереді:
Үлгі
Х х. Мен кітапханаға бардым.
IV. Қорытынды
Ойын: «Кім тапқыр?»
Шарты: сынып оқушылары қонақтардың ішінен «х» дыбысы бар есімдерді атайды.
Бүгін қандай дыбыспен таныстық?
Бүгін Х х дыбысы мен әрпімен таныстық.
V. Үй тапсырмасы
- «Кітапхана» мәтінін оқу.
- Ата-әжелеріңе хат жазып келу.