Оқушыларға спирттердің қасиеттері туралы түсінік беру
Сабақ туралы мәлімет
Мұғалім
Атырау облысы, Атырау қаласы, Томарлы селосы, Қ. Смағұлов атындағы орта мектептің химия және биология пәндерінің мұғалімі — Ислямова Лязат Темиржановна.
Сынып және тақырып
11-сынып · Тақырыбы: «Спирттердің қасиеттері»
Сабақтың түрі: аралас
Мақсаты
- Оқушыларға спирттердің қасиеттері туралы түсінік қалыптастыру.
- Оттекті органикалық қосылыстар жөніндегі білімдерін тереңдету.
- СТО әдістерін қолдана отырып, ойды еркін әрі дәл жеткізуге дағдыландыру.
- Тапсырмалар арқылы оқушылардың сабақтағы белсенділігін арттыру.
Күтілетін нәтижелер
Негізгі білім
Қаныққан біратомды спирттер туралы негізгі ақпаратты меңгереді.
Қолдану дағдысы
Дегидратация реакцияларына қатысты есептерді шығару кезінде білімін қолданады.
Практика
Алған білімін тәжірибеде пайдалана алады.
Әдіс-тәсілдер және көрнекілік
Сабақта қолданылған тәсілдер
- СТО әдістері
- Жеке және топтық жұмыстар
- Сұрақ-жауап
Көрнекіліктер
- Интербелсенді тақта, слайдтар
- Постер, стикерлер
- Бағалау парағы, қажетті құралдар мен реактивтер
Сабақтың барысы
Ұйымдастыру кезеңі
- Сәлемдесу.
- Қолайлы психологиялық көңіл-күй қалыптастыру.
- Стикерлер көмегімен сыныпты топтарға бөлу.
Өткенді қайталау
Үй тапсырмасын сұрау және қызығушылықты ояту: «Ой қозғау» кезеңінде өткен тақырып бойынша сұрақтарға жауап беру.
Жаңа сабақ: мағынаны тану
«Кел, танысайық!» бөлімінде жаңа тақырып түсіндіріледі: спирттердің анықтамасы, жалпы формуласы және физикалық қасиеттері.
Спирттер: анықтамасы және жалпы формуласы
Анықтамасы
Спирттер — молекуласында бір немесе бірнеше сутек атомы гидроксил тобымен (–OH) алмасқан көмірсутектердің туындылары.
Жалпы формуласы
R(OH)x
Мұндағы R — көмірсутек радикалы, x — гидроксил топтарының саны.
Спирттердің физикалық қасиеттері
Агрегаттық күйі
Қалыпты температурада C10-ға дейінгі спирттер — сұйық, ал C11-ден бастап — қатты заттар.
Суда ерігіштігі
Алғашқы үш спирт сумен кез келген мөлшерде араласады. Молекулалық масса артқан сайын спирттердің суда ерігіштігі төмендейді.
Қайнау және балқу температурасы
Молекулалық масса артқан сайын қайнау және балқу температуралары өседі. Спирттердің қайнау температурасы сәйкес көмірсутектерге қарағанда жоғары, себебі спирт молекулалары арасында сутектік байланыс түзіледі.
Негізгі түйін
Спирттердің ерекше физикалық қасиеттері, әсіресе жоғары қайнау температурасы, молекулааралық сутектік байланыспен түсіндіріледі.