Дауыссыз төл дыбыстарды ата
Сабақ тақырыбы: Дауыссыз дыбыстар. Түйе
Бұл сабақ жоспарында оқушылардың дауыссыз дыбыстар туралы білімін бекіту, дыбыстарды дұрыс айту мен жазу дағдыларын дамыту және төрт түлік туралы мәтіндер арқылы тілдік қорын кеңейту көзделеді.
- Сабақ типі
- Аралас сабақ
- Әдіс-тәсілдер
- Көрнекілік, сұрақ-жауап, түсіндіру, әңгімелеу, топтастыру
- Көрнекіліктер
- Суреттер, тірек-сызба, үлестірмелі парақшалар
Сабақ мақсаты
Білімділік
Оқушылардың дауыссыз дыбыстар туралы білімін пысықтау; қазақ тіліндегі төл дауыссыз дыбыстарды ажырата білуге және дұрыс айтуға үйрету.
Дамытушылық
Дауыссыз дыбыстардың жеке тұрғанда өздігінен дыбысталмайтынын түсіндіру арқылы сөздерден дауыссыз әріптерді табу дағдысын қалыптастыру; түсініп оқу және мәнерлеп оқу дағдыларын дамыту.
Тәрбиелік
Оқушыларды таза, көркем әрі шапшаң жазуға дағдыландыру.
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру бөлімі
Оқушылардың назарын сабаққа аудару, жұмысқа жұмылдыру.
II. Үй тапсырмасын тексеру
- «Төлді қалай шақырады?» өлеңін мәнерлеп оқыту.
-
«Өз орнына орналастыр» ойыны
Шопаната, Қамбарата, Сексеката, Ойсылқара, Зеңгібаба сөздеріне сәйкес төрт түлік малдың суреттерін қателеспей орналастыру (суреттер арқылы орындалады).
-
Топтастыру әдісі
Ұяң, Үнді, Қатаң дыбыстарды топтастыру.
III. Жаңа сабақ
1) 20-жаттығу
Сөйлемдерді көшіріп жазыңдар. Қарамен жазылған сөздерден дауыссыз әріптерді тауып, астын сызыңдар.
Түйе боздайды.
Сиыр мөңірейді.
Қой маңырайды.
Жылқы кісінейді.
Қосымша тапсырма: «вагон», «цирк», «фирма», «чек» сөздеріндегі дауыссыз дыбыстарды тауып, ерекшелігін айтыңдар.
Сергіту сәті
Орнымыздан тұрайық,
Алақанды ұрайық.
Бір отырып, бір тұрып,
Тез шынығып алайық.
2) 21-жаттығу
Үлестірмелі парақшалар таратылады. «Сәйкестендір» тәсілі арқылы орындау: «Қай мал қайтеді?»
| Мал | Қимыл-әрекет |
|---|---|
| Түйе | қоздайды |
| Жылқы | бұзаулайды |
| Сиыр | лақтайды |
| Қой | құлындайды |
| Ешкі | боталайды |
Оқушылар тақтаға кезекпен бір сөйлемнен жазады, кейін тақтадағы сөйлемдер дәптерге көшіріліп жазылады.
3) Үй тапсырмасы бойынша тыңдалым
Өткен сабақта «Төрт түліктің төресі — түйе» тақырыбында ақпарат жинап келу және суретін салып келу тапсырылған. Оқушылардың дайындығы тыңдалады.
4) Мәтінмен жұмыс
- Мәтінді оқу.
- Сөздік жұмысы: түсіндіру және талдау (оқушы жауаптары мен сурет бойынша салыстыру).
- Тізбектей оқыту.
-
Тауып оқыту:
- Түйенің пайдасы туралы айтылған тұсты тауып оқы.
- Түріне байланысты айтылған тұсты тауып оқы.
5) Ой қозғау
Сұрақ: Балалар, ата-әжелерің, ата-аналарың сендерді қалай еркелетеді?
Күтілетін жауап: «Ботам», «ботақаным».
Талқылау: Неліктен адамдар «ботам» деп еркелетеді?
Себебі бота сүйкімді, әдемі, көздері үлкен әрі мөлдір қара, тартымды төл. Үлкендер сендерді де сондай мейіріммен жақсы көріп, айналып-толғанып еркелетеді.
6) Көркем мәтін
Ф. Оңғарсынованың «Ботақаным» өлеңін мұғалім мәнерлеп оқиды, кейін оқушылар тізбектей оқиды.
IV. Сабақты бекіту
Топтастыру: Ұяң, Үнді, Қатаң дыбыстарды қайта топтастыру.
Сұрақ-жауап:
- Дауыссыз дыбыстар қалай дыбысталады?
- Дауыссыз төл дыбыстарды ата.
- Басқа тілден енген дауыссыз дыбыстарды ата.
V. Үйге тапсырма
- «Түйе» мәтінін түсініп оқу, «Ботақаным» өлеңін мәнерлеп оқып келу.
- Дауыссыз дыбыстарды түрлеріне қарай топтап, әр топтан басталатын 5 сөзден жазу.
VI. Бағалау
Оқушылар сабаққа қатысу белсенділігіне қарай бағаланады.