Қазақша рефераттар

Арифметикалық өрнектер

Бұл материал информатика сабағында өрнек ұғымын, арифметикалық және логикалық өрнектердің құрылымын, сондай-ақ Паскаль тілінде жазу ережелерін жүйелі түрде түсіндіруге арналған.

Паскаль Өрнек Арифметика Логика

Сабақтың мақсаты

  • Оқушыларды өрнек ұғымымен таныстыру.

  • Арифметикалық өрнектердің жазылу ережелерін үйрету.

  • Ұқыптылыққа, дәлдікке және жүйелі ойлауға тәрбиелеу.

Әдіс-тәсілдер және көрнекілік

Әдіс-тәсілдер

  • Түсіндіру
  • Баяндау
  • Сұрақ-жауап

Көрнекілік

  • Компьютер
  • Интерактивті тақта

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқушылармен сәлемдесу.
  • Оқушыларды түгендеу.

II. Үй тапсырмасын сұрау

«Серпілген сауал» әдісі арқылы өткен тақырыптарды еске түсіру үшін сұрақтар қойылады:

  1. Айнымалы дегеніміз не?
  2. Тип ұғымын қалай түсіндіресіңдер?
  3. Айнымалының қандай түрлері бар?
  4. Программалау тілінде айнымалыны жазу үшін қандай қызметші сөз қолданылады?
  5. Жолдық айнымалы неше символды қабылдайды?

III. Жаңа сабақты түсіндіру

Программалау тілінің операторларында айнымалылармен қатар өрнектер де қолданылады.

Өрнек — арифметикалық амал таңбалары арқылы біріктірілген айнымалылардың, функциялардың және тұрақтылардың жиынтығы.

Арифметикалық өрнек

Тұрақтылардан, айнымалылардан, математикалық функциялардан, арифметикалық амалдардан және жақшалардан тұрады.

Логикалық өрнек

Арифметикалық өрнектен бөлек, кемінде бір логикалық амал (мысалы, AND, OR) қамтиды.

Паскаль тілінде өрнектерді жазу ережелері

1

Өрнектер бір жолға жазылады.

2

Өрнек элементтері арасындағы амалдардың жазылу тәртібі сақталады.

3

Өрнектердегі амалдар математикадағы ережеге сәйкес орындалады.

4

Амалдардың орындалу ретін белгілеу үшін дөңгелек жақшалар қолданылады.

5

Қанша жақша ашылса, сонша жақша жабылады.

6

Жақшасыз өрнектерде амалдар солдан оңға қарай ретімен орындалады.

Мысал

Жақшасыз

3*6+12 = 30

Жақшамен

3*(6+12) = 54

Бұл мысал жақшаның есептеу ретін қалай өзгертетінін көрсетеді.

7

Логикалық амалдар (OR, AND) екі жағынан бос орынмен ажыратылады.

(x > 2) OR (y = 4)

Топтық жұмыс және тапсырма

Оқушыларды топқа бөлу

Оқушылар 1, 2, 3 деп санау арқылы үш топқа бөлінеді:

1-топ

Өрнектер

2-топ

Арифметикалық өрнектер

3-топ

Логикалық өрнектер

1-тапсырма: сәйкестендіру кестесі

Төмендегі математикалық жазылуларды Паскаль тіліндегі түрімен сәйкестендіріңіз.

Математикалық жазылу түрі Паскаль тілінде жазылу түрі
(a*b + c*d) —
(d - c) —
a² + 4abc —

Ескерту: Паскаль тілінде дәреже жазу тәсілі (мысалы, sqr(a) немесе a*a) қолданылған нұсқаға байланысты өзгеруі мүмкін.