Тәуелсіз еліміздің жетістіктерімен таныстырып, білгендерін тереңдету
Ақтөбе облысы, Әйтеке би ауданы, Сарат орта мектебі
Бастауыш сынып мұғалімі: Смайлова Гүлсима Зауегалиевна
Мақсаты
- Тәуелсіздік туралы терең мағлұмат беру.
- Ата-бабамыздың тәуелсіздік жолындағы ерлігін үлгі ете отырып, Отанды сүюге, еліне және халқына қызмет етуге тәрбиелеу.
- Тәуелсіздік мерекесі қарсаңында ел тарихына шолу жасау.
- Тәуелсіз еліміздің жетістіктерімен таныстырып, білімді тереңдету.
Көрнекілігі
Шарлар, нақыл сөздер.
Барысы
Әнұран орындалады.
Тәуелсіздікке арналған әдеби-тарихи кеш
1-жүргізуші
Құрметті қонақтар, ұлағатты ұстаздар мен шәкірттер! Бүгін біз сан мың жылдар бойы аңсалған, ғасырлар бойы найзаның ұшымен келген, кешегі дүниені дүр сілкіндірген Желтоқсан оқиғасымен ұштасқан Тәуелсіздік күніне арналған «Жайнай бер, тәуелсіз Қазақстан» атты тарихи-әдеби кешімізді назарларыңызға ұсынамыз.
2-жүргізуші
Егемен еліміздің ең ұлық, ең қастерлі мерекесі — Тәуелсіздік күні. Тәуелсіздіктің тал бесігінде тербелген ардақты ағайын, мереке құтты болсын!
Желтоқсан — тәуелсіздіктің қайнар көзі
Тәуелсіздіктің түп-тамыры Желтоқсан оқиғасына тікелей байланысты. 1986 жылдың желтоқсаны — бір күннің ғана емес, ұзақ жылдар бойғы қордаланған мұң мен намыстың көрінісі еді.
Алматының бас алаңындағы көтеріліс дүниені дүр сілкіндірді. Сол күндері Қайрат Рысқұлбеков, Ербол Сыпатаев, Ләззат Асанова секілді есімдер ел жадында мәңгі қалды. Жастар алаңға жаман оймен емес, бейбіт жолмен теңдік пен тәуелсіздікке ұмтылып шықты.
Ән
«Ақ көгершін» (Айдана)
Оқушылардың өлең-жырлары
Тәуелсіздік, тәуелсіздік — жыр-әнім, Ел іргесі берік болсын — ұраным. Тәуелсіздік — өзіңді еркін сезіну, Салт-дәстүрім қолдан түспес құралым. Тәуелсіздік! Не деп оны түсіндік? Тәуелсіздік — ар-ожданның кісілік. Адамға адам жолдас, бауыр, туыс боп, Ел-жұртыңның алма құнын түсіріп.
Тәуелсіздік — менің байтақ Отаным, Бір өзіңсің Мұхтар, Абай, Шоқаным. Тәуелсіздік — сәбилердің шаттығы, Тәуелсіздік, тәуелсіздік — жыр-әнім! Көк байрағым, Елтаңба, Әнұраным, Атыңнан айналайын, Тәуелсіздік! Қолда елімді қасиетті Құраным.
Қазақ елі — қашаннан да жыр елі, Тарихында тұлғалар көп киелі. Қазақстан аясында бұрыннан Бірнеше ұлт бірге өмір сүреді.
Тәуелсіздік — тірлігімнің айғағы, Татулығым — бірлігімнің айғағы. Сөгілмесе еліміздің іргесі — Әлі де бар ұрпағымның арманы. Бейбіт өмір тілеймін мен халқыма, Туған тілім шұбарланбай жарқыра! Тарихымда таланттылар көбейсін, Бас иемін ата-баба рухына.
Тәуелсіз ел атандық, Биік даңқың бар әлемге әйгілі. Ата-баба қанымен келген бізге — Тәуелсіздік құт болып қонды еліме. Қорғап сені өтемін өле-өлгенше, Мақтанамын әлемге: мен азатпын!
Біз қазақпыз! Есігі ашық, төрі кең, Жылап өттік жылдар өмір өрінен. Жетер енді, желпінейік, қарайық Мына өмірге иегердің көзімен.
Өзіңдікі елің де, Өзіңдікі жерің де. Жаса, Қазақстаным, Тәуелсіздік төрінде!
Тәуелсіз Қазақстан: негізгі тарихи белестер
Жүргізушілер шолуы
Бостандық деп аталатын асқақ арман жолында қаншама қан төгілді, қаншама батыр мерт болды. Бұл арпалыс бір күннің не бір жылдың ғана тарихы емес — талай ғасырларға созылған күрес. Ендеше, тәуелсіздік жолындағы тарих беттеріне тағы бір зер салайық.
-
1991 жыл, 1 желтоқсан
Қазақстан Республикасының тұңғыш Президенті болып Нұрсұлтан Назарбаев сайланды.
-
1991 жыл, 16 желтоқсан
Қазақстан Республикасы тәуелсіздігін жариялады.
-
1992 жыл
Қазақстан Біріккен Ұлттар Ұйымына мүше болып қабылданды.
-
1992 жыл, 8 мамыр
Республика Ұланы құрылды.
-
1992 жыл, 4 маусым
Мемлекеттік рәміздер қабылданды.
-
1993 жыл, 15 қазан
Ұлттық валюта — төл теңге айналымға енді.
-
1993 және 1995 жылдар
Қазақстан екі рет Конституция қабылдады: 1993 жылғы нұсқа мемлекеттік құрылымның негізін айқындаса, 1995 жылғы 30 тамызда бүкілхалықтық референдуммен қабылданған Ата заң жаңа кезеңге жол ашты.
Ескерту: бастапқы мәтінде «Заң 2001 жылдың 5 қыркүйегінде күшіне енді» деп берілген. Жалпы қолданыста 1995 жылғы Конституция референдумнан кейін күшіне енгені айтылады.
-
2011 жыл
Астана мен Алматы қалаларында VII қысқы Азия ойындары 30 қаңтар мен 6 ақпан аралығында өтті.
-
ЕҚЫҰ төрағалығы
Қазақстанның ЕҚЫҰ-ға төрағалық етуі және саммиттің елімізде өтуі — мемлекеттің халықаралық беделін айқындаған маңызды белес.
-
1 желтоқсан — Президент күні
Алғаш рет 1 желтоқсан Президент күні ретінде аталып өтті (мерекелік дата ретінде жарияланған кезеңде).
Көріністер: тарихпен тілдесу
1-көрініс: Жоңғар хан ордасы
Уәзір: Ләппай, тақсыр! Қазақтар келіп тұр!
Хан: Кірсін!
Хан: Иә, қазақтар! Неменеге келдіңдер? Айтатындарыңды айтыңдар да, үйлеріңе қайтыңдар.
Қазыбек би: Біз қазақ деген елміз. Бірақ ешкімге соқтықпай, жай жатқан елміз. Елімізден құт-береке қашпасын деп, жеріміздің шетін жау баспасын деп, найзаға үкі таққан елміз. Досымызды сақтай білген елміз, дәм-тұзды ақтай білген елміз. Атадан ұл туса, құл боламын деп тумайды; анадан қыз туса, күң боламын деп тумайды. Ұл мен қызды қамап отыра алмайтын елміз. Сен темір болсаң, біз көмір еріткелі келгенбіз. Берсең, жөндеп бітіміңді айт; бермесең, тұрысатын жеріңді айт!
Хан: Балам, атың кім?
Қазыбек: Атым — Қазыбек, әкем — Келдібек би, ұлтым — қазақ, руым — Қаракесек.
Хан: Ендеше, даусың қаздың даусындай қаңқылдап шығады екен. Есімің «Қаз дауысты Қазыбек» болып жаңғыра берсін.
Уәзір: Ләппай, тақсыр!
Хан: Қамаудағы қазақтарды босатыңдар!
2-көрініс: Сталинге хат (Тұрар Рысқұлов)
Т. Рысқұлов: Жолдас Сталин, қазақ халқы аштықта жатыр, тез арада көмектесуіміз керек. Голощекинді кері қайтару қажет.
Сталин: Иә, Голощекинді кері қайтарсақ, орнына лайықты кім бар?
Рысқұлов: Лайықты азаматтар бар. Қазақстанның өз ішінде Ораз Жандосов, Ораз Исаев, Сәкен Сейфуллин — бәрі де елім деп еңіреп жүрген ерлер.
Сталин: Жарайды, көрерміз. Боссың, Рысқұлов.
Тарихи еске салу
1932 жылғы ашаршылық қазақ халқына ауыр нәубет әкелді. Бастапқы мәтінде халық саны 4,5 миллионнан 1,5 миллионға дейін азайды деп беріледі. Бұл тақырып бойынша әр дереккөзде әртүрлі статистика кездесетінін ескерген жөн.
3-көрініс: Қайрат Рысқұлбековті тергеу
Тергеуші: Айыпкер Рысқұлбековті алып келіңдер!
Тергеуші: Айыпкер Рысқұлбеков, Савицкийді өлтіргеніңді мойында. Мойындасаң, жазаң жеңілдейді.
Қайрат: Жоқ! Мен өлтірген жоқпын! Мен жалаға қалып барамын!
Елбең-елбең жүгірген, Ебелек отқа семірген. Арғымақ мінген жаратып, Ақ сауыт киген темірден. Алатаудай бабалар, Әруағыңмен жебей гөр! Күнәдан таза басым бар, Жиырма бірде жасым бар. Қасқалдақтай қаным бар, Бозторғайдай жаным бар. Алам десең, алыңдар! Қайрат деген атым бар, Қазақ деген затым бар. Еркек тоқты — құрбандық, Атам десең, атыңдар!
Сот: Айыпкер Қайрат Рысқұлбеков қылмысты деп танылып, Қазақ КСР Қылмыстық кодексінің 60-бабы бойынша 3 жыл және 65-бабы бойынша 15 жыл бас бостандығынан айырылсын. 173-баптың 1-тармағына сәйкес жазалаудың ең ауыр түрі — өлім жазасына, атуға кесілсін!
Тергеуші: Ең соңғы ақтық сөзің?
Қайрат: Туған жердің намысы бөтен қолда кетпесін!
Желтоқсан рухы: өлең, ән, тағзым
Хор
«Желтоқсан желі» әні
Хор
«Атамекен» әні
Әр дәуірдің еркіне сай, нарқы өзгерген алтынның, Айналайын, айналайын, жас өркені халқымның! Желтоқсанда шындық жырын жырлаймын деп шарқ ұрдың, Желтоқсанда егеменді ел болсам деп талпындың. Кеудеңде әлі сызы жатыр сол кездегі салқынның, Айналайын, айналайын, жас өркені халқымның!
Тәуелсіздік оңайлықпен келген жоқ, Бізге бұны ешкім аяп берген жоқ. Тәуелсіздік — Қайрат, Ләззат, Ерболдың Тас көшеде тас-талқан боп өлгені.
Ту тігілді халқымның бүгін бағына, Жас өрендер, желбіретіп нық ұста! Ғасырларға жалғастырып елдікті, Дақ түсірме ата-баба рухына. Үлгі бізге — аталардың ерлігі, Ұлағатты, өнегелі еңбегі. Тәуелсіздік туын ұстап жоғары, Бүгінгі ұрпақ — елдің ертеңі.
Қорытынды үндеу
Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаев тәуелсіздік алғаннан кейінгі сындарлы кезеңдерде Қазақстанды Бүкіләлемдік қауымдастықта өз орны бар абыройлы мемлекетке айналдыру жолында еңбек етті.
Өз Отаныңның патриоты болу — Қазақстанды жүрекке ұялату. Бұл — туған жерге сүйіспеншілік, тарих пен мәдениетке құрмет, елге қызмет етуге дайындық.
Тәуелсіздік туын желбіреткен ұлтжанды аға-әпкелеріміздің ерлігі арқасында біз егемен ел атандық. Ендігі міндет — сол тәуелсіздікті нығайтып, бірлікті сақтап, болашаққа сеніммен қадам басу.
Жүргізушілер сөзі
Осымен Тәуелсіздік мерекесіне арналған «Жайнай бер, тәуелсіз Қазақстан» атты әдеби-музыкалық монтажымыз аяқталды. Көріп тамашалағандарыңызға рахмет. Сау болыңыздар!