Айболда бес өрік, Нұрболда екі өрік
7 санының құрамы: қосынды және кері амал
Бұл жоспар 7 санының қандай сандардың қосындысы ретінде жазылатынын түсіндіруге, теңдіктер құруға және қосындыға кері амал арқылы айырма құрастыруға бағытталған.
Негізгі идея
7 = 6+1, 5+2, 4+3
Білімділік мақсат
- 7 санын қосынды түрінде жазу жолдарын меңгерту.
- Сәйкес теңдіктерді құру, оқу және жазу.
- Қосындыға кері амал жазып, айырма құрастыру.
- Сандарды салыстыруға үйрету.
Дамытушылық мақсат
- Оқу-танымдық және ойын әрекеті арқылы қызығушылықты арттыру.
- Белсенділік пен ой-өрісті дамыту.
- Ауызша және жазбаша есептеу дағдыларын жетілдіру.
Тәрбиелік мақсат
- Еңбекқорлыққа және ұқыптылыққа баулу.
- Жылдам ойлап, есептей білуге дағдыландыру.
- Нәтижеге жете білуге тәрбиелеу.
Ұйымдастыру кезеңі
Сабаққа қатысымды тексеру
Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру: құрал-жабдықтары, көңіл күйі, зейінін сабаққа шоғырландыру.
Психологиялық дайындық (өлең)
Білімнің тұңғиығын бойлайтын,
Оқысаң жалықтыра қоймайтын.
Ғылымдар патшасы боп дараланып,
Математика қызыққа тоймайтын.
Өткенді еске түсіру және жаңа сабаққа дайындық
Ойын: «Өз үйіне орналастыр»
Сан мен таңбаларды дұрыс топтастырып, өз «үйіне» орналастыру арқылы зейінді белсендіру.
Көркем жазу минуты
«Қолға қалам аламыз, әдемі етіп жазамыз» — дәптерге ұқыпты, таза жазуға көңіл бөлу.
Өткен сабақта 7 саны және 7 цифрымен таныстық. Бүгін 7 санының құрамын анықтаймыз: 7 саны қандай сандардың қосындысы бола алады?
Жаңа сабақ: 7 санының құрамы
7 — киелі сан
Қазақ халқында 7 саны ерекше мәнге ие. Төмендегі өлең жолдары арқылы оқушылардың қызығушылығын оятуға болады.
Киелі сан жеті деген,
Байланысты жетіменен.
Көп ұғымы халқымыздың,
Белгісіндей салтымыздың.
Жеті қат көк — жер үсті,
Жеті қабат жер асты.
Жеті Жарғы — заң жеті,
Қазынамыз бар жеті.
Жеті атамыз — тегі жұрт,
Ағайынды жеті жұт.
Қызықтырар құбылыс —
Жеті түсті шұғыла.
Жерде бар жеті керемет,
Жеті шелпек — берекет.
Негізгі теңдіктер
7 санын қосынды түрінде жазудың негізгі үлгілері:
Кері амал (айырма құрастыру)
6 + 1 = 7
7 − 1 = 6
5 + 2 = 7
7 − 2 = 5
4 + 3 = 7
7 − 3 = 4
Оқулықпен жұмыс және тапсырмалар
1-тапсырма
- Сурет бойынша 7 санының құрамын толықтыру.
- Теңдіктер құру, оқу және жазу.
- Қосындыға кері амал құрып, айырма жазу.
2-тапсырма: геометриялық фигураларды еске түсіру
Терминдерді сәйкестендіру арқылы негізгі ұғымдарды бекіту:
Өлшемдер
Сергіту сәті
Оң қолымда бес саусақ,
Сол қолымда бес саусақ.
Алақанды ашамыз,
Беске бесті қосамыз.
Кел, санайық ал мұны,
Нешеу болды барлығы?
Қосымша: сандар қатарын бекіту үшін тура және кері санау орындау.
Ойын: «Қай сандар жетіспейді?»
Ойын шарты: мұғалім екі санды айтады, оқушы олардың арасындағы санды атайды.
| Берілген жұп | Жетіспейтін сан |
|---|---|
| 1, 3 | 2 |
| 2, 4 | 3 |
| 3, 5 | 4 |
| 4, 6 | 5 |
| 5, 7 | 6 |
3-тапсырма
Оқулықтағы тапсырманы интерактивті тақтада орындау.
4-тапсырма
Кеспе қағаз арқылы салыстыру тапсырмаларын орындау.
| Салыстыру | Белгі |
|---|---|
| 0 ☐ 7 | *, <, > немесе = |
| 7 см ☐ 5 см | *, <, > немесе = |
| 3 ☐ 7 | *, <, > немесе = |
| 2 см ☐ 7 см | *, <, > немесе = |
| 7 ☐ 7 | *, <, > немесе = |
| 7 см ☐ 7 см | *, <, > немесе = |
| 7 ☐ 6 | *, <, > немесе = |
| 7 см ☐ 4 см | *, <, > немесе = |
Шығармашылық тапсырма
Оқушыларға 7 санының құрамын өмірлік жағдаяттар арқылы құрастыру: «7 затты екі топқа бөл», «7-ге жеткіз» сияқты қысқа тапсырмалар беру.
Сабақты бекіту: «Кім жылдам?»
Ойын арқылы 7 санының құрамын бекіту және ауызша есептеу дағдысын дамыту.
1-есеп
Қоян сәбіздің санын білмей тосылды. Көмектесейік:
Оң қолында 4 сәбіз, сол қолында 3 сәбіз.
4 + 3 = 7
2-есеп
Айболда 5 өрік, Нұрболда 2 өрік. Барлығы неше өрік?
5 + 2 = 7
3-есеп
Маратта 6 алма, Саматта 1 алма. Барлығы неше алма?
6 + 1 = 7
Қорытынды
Сабақ соңында оқушылардың қатысу белсенділігіне қарай мадақтау жүргізіледі. Негізгі қорытынды: 7 санының құрамы — 6+1, 5+2, 4+3; ал кері амал арқылы 7-ден азайту теңдіктері құрастырылады.