Қазақша рефераттар

Мәтіндік құжатты редакциялау

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Сәлемдесу.
  • Оқушыларды түгендеу.
  • Оқушылардың назарын сабаққа аудару.

II. Үй тапсырмасын тексеру

Үй жұмысы: «Мәтіндік құжатты редакциялау».

III. Жаңа сабақ (слайд арқылы түсіндіру)

MS Word

Мәтінді пішімдеу — мәтіннің сыртқы көрінісін оның параметрлері арқылы баптау. Мәтін бөлігінің параметрлерін өзгертпес бұрын міндетті түрде сол бөлікті ерекшелеу қажет. Егер мәтін ерекшеленбесе, онда енгізілетін келесі мәтін ғана ағымдағы параметрлермен теріледі.

Мәтінді пішімдеуге жатады

  • Қаріптерді (түрі, өлшемі, стилі) қолдану.

  • Құжат өрістерінің шекараларын өзгерту.

  • Мәтінді бағандарға бөлу.

  • Символ, абзац, бет параметрлерін тағайындау.

Бұл әрекеттерді «Пішім (Формат)» мәзіріндегі құралдар арқылы орындауға болады. Құжатты пішімдеу алдын ала терілген мәтінге жаңа пішім элементтерін енгізу негізінде жүзеге асады. Әдетте құжат мәтіні үнсіз келісім (әдепкі) бойынша орнатылған қаріппен теріледі.

Қаріпті баптау

Символ параметрлерін өзгерту үшін «Пішім» мәзіріндегі «Қаріп (Шрифт)» командасы қолданылады. Бұл сұхбат терезесінде әдетте бірнеше қосымша болады:

  • Қаріп өрісінде қаріп типі таңдалады.
  • Интервал өрісі символаралық қашықтықты пунктпен баптауға мүмкіндік береді.
  • Анимация қосымшасы белгіленген мәтінге анимация түрін таңдауға арналған.

Қаріп параметрлерін жылдам өзгерту үшін Пішімдеу құралдар тақтасын да пайдалануға болады.

Абзац және абзацты пішімдеу

Құжат мәтіні абзацтардан тұрады. С. И. Ожегов сөздігінде абзац ұғымы: 1) «қызыл жол», яғни жол басындағы шегініс; 2) осы шегіністер арасындағы мәтін ретінде түсіндіріледі. MS Word-та абзац Enter пернесі басылғанда аяқталады.

Абзац параметрлерін орнату үшін «Пішімдеу» мәзіріндегі «Абзац» командасы қолданылады.

Шегініс және аралық бөлімінде шегіністер мен интервал бапталады, ал Туралау өрісінде туралау түрі таңдалады.

Абзацты пішімдеуді жедел орындау үшін Пішімдеу тақтасындағы батырмалар қолданылады.

IV. Тапсырмалар орындау

а) Оқулықпен жұмыс

9–10 тапсырмаларды орындау.

ә) Электронды оқулықпен жұмыс

№4–7 тапсырмаларды орындау.

V. Сабақты бекіту (Activ Vote)

Сабақты бекіту үшін Activ Vote құрылғысы арқылы тест тапсырмалары орындалады.

Тест тапсырмалары — 1-нұсқа

10 сұрақ

  1. Программалық өнім болып табылатын мәтіндік редактор қай топқа кіреді?

    • а) Жүйелік программалық қамтамасыз ету
    • ә) Программалау жүйесі
    • б) Қолданбалы программалық қамтамасыз ету
    • в) Бірегей (уникалды) программалық қамтамасыз ету
    • г) Операциялық жүйелер

  2. Мәтіндік редактор қайда қолданылады?

    • а) Сызбалар құруда
    • ә) Музыкалық әуен шығарғанда
    • б) Есептеуіш операцияларды орындағанда
    • в) Құжат құруда
    • г) Ғылыми есептеулерде

  3. Компьютерде мәтіндік ақпаратпен жұмыс істеу кезінде қанша символдық алфавит қолданылады?

    • а) 29 символ
    • ә) 33 символ
    • б) 2 символ
    • в) 64 символ
    • г) 256 символ

  4. Мәтіндік редактордың негізгі функциясы қандай?

    • а) Мәтіндік файлдарды көшіру, ауыстыру, жою және іріктеу
    • ә) ДК ресурстарын және процестерін басқару
    • б) Мәтіндерді құру, редакциялау, сақтау және қағазға басу
    • в) Мәтіндік файлдардағы ақпаратты автоматты өңдеу
    • г) Эксперттік жүйелер құру

  5. Мәтіндік редакторларда бір сөз екінші сөзден қалай ажыратылады?

    • а) Қос нүктемен
    • ә) Бос орынмен
    • б) Нүктемен
    • в) Үтірмен
    • г) Апострофпен

  6. Мәтінді пішімдеу процесі қандай процесс?

    • а) Мәтінді жою
    • ә) Мәтіндегі алдыңғы операцияларды болдырмау
    • б) Буферге мәтін жазу
    • в) Мәтінді беттерге бөлу
    • г) Сәйкес ережелер бойынша мәтіннің автоматты орналасуы

  7. Мәтіндік редактормен (жазба машинасымен салыстырғанда) жұмыс істеудегі негізгі артықшылық қандай?

    • а) Мәтінді жылдам теру
    • ә) Мәтінмен жұмыс істеудегі үнемділік
    • б) Мәтіннің көп редакциялануы
    • в) Мәтінді терген кезде әртүрлі қаріпті қолдану
    • г) Мәтінмен жұмыс істеудегі қиындықтардың аздығы

  8. Курсорды (меңзерді) көрсеткі пернелерімен жылжытқанда, ол қай бағытта орын ауыстырады?

    • а) Алдыңғы позициядан оңға қарай
    • ә) Алдыңғы позициядан солға қарай
    • б) Курсор алдыңғы позицияда тұрады
    • в) Алдыңғы позициядан жоғары
    • г) Алдыңғы позициядан төмен

  9. «Далеко за отмелью, в ельнике, раздалось птичья трель» мәтінінде «ель» сөзін іздесек, автоматты іздеу нәтижесінде қанша сөз табылады?

    • а) 2
    • ә) 0
    • б) 1
    • в) 3
    • г) 4

  10. Меңзердің орнын анықтау үшін мәтіндік редактордың күй жолағында нені көрсету керек?

    • а) Жол және баған нөмірі
    • ә) Терілген мәтіндегі жолдар саны
    • б) Мәтін бетінің нөмірі
    • в) Мәтіндегі символдар саны
    • г) Мәтін көлемі

Жауап кілті (1-нұсқа)

1: Б
2: В
3: Г
4: Ә
5: Ә
6: Г
7: Б
8: Б
9: В
10: А

Тест тапсырмалары — 2-нұсқа

10 сұрақ

  1. Іс қағаздарын жүргізуде мәтіндік ақпаратпен жұмыс істеуге арналған программа қалай аталады?

    • а) Мәтіндік редактор
    • ә) Операциялық жүйе
    • б) Интерпретатор
    • в) Графикалық редактор
    • г) Программалау жүйесі

  2. Мәтіндік редактор режимінің қайсысы редакцияланған мәтінді дискіге жазады?

    • а) Редакциялауды енгізу режимі
    • ә) Файлдармен жұмыс істеу режимі
    • б) Контекстік мәзірден іздеу режимі
    • в) Орфографиялық тексеру режимі
    • г) Көмек режимі

  3. Тізімдегі қай операция қалған операциялармен үйлеспейді?

    • а) Мәтінді баспаға жіберу
    • ә) Қате терілген символдарды жою
    • б) Түсіп қалған символды жазу
    • в) Қате терілген символды ауыстыру
    • г) Мәтінді пішімдеу

  4. Мәтінді редакциялау дегеніміз не?

    • а) Берілген мәтінге өзгерістер енгізу процесі
    • ә) Мәтінді дискіге мәтіндік файл ретінде сақтау процесі
    • б) Мәтіндік ақпаратты компьютерлік желі арқылы жіберу
    • в) Сыртқы жадтағы мәліметтерді оқу процесі
    • г) Қажет емес мәтіндік файлдарды жою

  5. Курсор дегеніміз не?

    • а) Экранда пернетақтадан енгізілетін символдың орнын көрсететін белгі
    • ә) Пернетақтадағы перне
    • б) Экрандағы ең кіші элемент
    • в) Мәтіндік ақпаратты енгізу құрылғысы
    • г) Пиксель

  6. Мәтінді редакциялау кезінде қате терілген символды өшіру үшін қай перне қолданылады?

    • а) …
    • ә) …
    • б) …
    • в) …
    • г) …

    Ескерту: бастапқы мәтінде бұл сұрақтың жауап нұсқалары толық берілмеген.

  7. Мәтін енгізу үшін ең көп қолданылатын құрылғы қайсы?

    • а) Пернетақта
    • ә) Джойстик
    • б) Модем
    • в) Тышқан
    • г) Принтер

  8. Мәтіндік редактордың мәзірі дегеніміз не?

    • а) Құжат құру кезінде ДК ресурстарын басқаратын бағыныңқы программа
    • ә) Әртүрлі операцияларды орындауды қамтамасыз ететін интерфейс бөлігі
    • б) Мәтінді экранда көруге болатын терезе
    • в) Редактордың жұмыс күйі туралы ақпарат
    • г) Күй жолағы

  9. Мәтін бөліктерін көшіру үшін алдымен не істеу керек?

    • а) Көшірілетін бөліктің позициясын көрсету
    • ә) Сәйкес мәзір пунктін таңдау
    • б) Көшірілетін бөлікті ерекшелеу
    • в) Жаңа мәтіндік терезе ашу
    • г) Алдыңғы мәтінді дискіге жазу

  10. MS Word-та мәтінді терген кезде абзац қалай қойылады?

    • а) Бос орын тасталады
    • ә) Enter
    • б) Нүкте қойылады
    • в) End
    • г) Үтір қойылады

Жауап кілті (2-нұсқа)

1: А
2: Ә
3: А
4: А
5: А
6: Б
7: А
8: Ә
9: Б
10: Ә

VI. Үй тапсырмасы

§20–§21 оқу.

VII. Сабақты қорытындылау

Оқушыларды бағалау: журналға және күнделікке баға қою.

Негізгі ұғымдар

Термин

Мәтінді пішімдеу — мәтіннің сыртқы көрінісін параметрлер арқылы баптау.

Ереже

Пішім қолдану үшін мәтін бөлігін алдымен ерекшелеу қажет.

Термин

Абзац — Enter пернесімен аяқталатын мәтін бөлігі.

Құрал

Қаріп пен абзац баптаулары Пішім (Формат) мәзірі және Пішімдеу тақтасы арқылы орындалады.