Қазақша рефераттар

Топтың ережесімен таныстыру

Сабақтың бағыты

Бұл сабақ 4-сынып оқушыларына арналған және «Наурыз» тақырыбы арқылы лексикалық материалды кеңейтіп, грамматикалық дағдыларды бекітуге бағытталған. Сабақ форматы — дәстүрлі емес, оқушыны сөйлетуге, ойландыруға және топта әрекет етуге құрылған.

Әдіс-тәсілдер

Сыни тұрғысынан ойлау, диалог, топтық жұмыс, ізденіс.

Пәнаралық байланыс

Өзін-өзі тану, қазақ әдебиеті, этнопедагогика, ән-күй.

Сабақ түрі

Дәстүрлі емес сабақ (әрекетке, ойынға, топтық талқылауға негізделген).

Мақсат, міндет, күтілетін нәтиже

Сабақтың мақсаты

Лексикалық тақырыпқа сүйене отырып, грамматикалық тақырыпты меңгерту және оқушылардың ойын қазақ тілінде жүйелі жеткізуге жетелеу.

Міндеттері

  • Грамматикалық тапсырмалар арқылы Наурыз мерекесінің мән-мағынасымен таныстыру.
  • Қазақ тілінде жүйелі сөйлеу дағдыларын дамыту.
  • Ұлттық салт-дәстүрді құрметтеуге, табиғатпен үндестікті түсінуге және Жер-ананы қорғауға баулу.

Күтілетін нәтижелер

  • Тақырып бойынша әңгімелесіп, тапсырмаларды орындайды.
  • Өздігінен жұмыс жасап, дұрыс жіктеу мен тәуелдеуді қолданады.
  • Сөйлемдегі сөздердің орын тәртібін меңгереді.
“Наурыз – жыл басы ғана емес, береке-бірліктің, ізгілік пен татулықтың, қайырымдылық пен кешірімділіктің, бауырмалдықтың мерекесі.”
Н. Назарбаев

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Амандасу.
  • Сыныпты түгендеу: «Кім кезекші? Сыныпта кім жоқ?»

II. Тіл дамыту кезеңі

  1. Қазір жылдың қай мезгілі?
  2. Көктем айлары қандай?
  3. Қазір қай ай?
  4. Бүгін нешесі?
  5. Бүгін ауа райы қандай?
  6. Ауаның температурасы қандай?
  7. Көктемгі мерекелерді білесіңдер ме? Қандай мерекелер?

III. Өтілген материалды еске түсіру

  • «Наурыз» сөзі бойынша миға шабуыл ұйымдастыру.
  • Оқушылардың Наурыз туралы білетіндерін анықтау.

IV. Сабақтың мақсат-міндеттерін нақтылау

Сабақтың жалпы барысы түсіндіріледі, күтілетін нәтиже айқындалады.

Топқа бөлу: көктемнің алғашқы гүлі бәйшешек және Наурыздың символы қызғалдақ арқылы.

Топ ережесі: бір-біріне көмектесу, ақырын сөйлесу, бағалауда әділ болу.

Негізгі бөлім: тапсырмалар

1-тапсырма: Топ атауын қорғау

Тәуелдеу тақырыбын бекіту

Әр топ өз атауын («қызғалдақ» және «бәйшешек») тәуелдеу арқылы қорғайды. Жұмыс постерде орындалады. Әр дұрыс жауап үшін интербелсенді тақтада қызғалдақтар мен бәйшешектер «құлпырып» отырады.

2-тапсырма: «Адасқан сөздер»

Сөйлем құрау, сөздердің орын тәртібі

«Қызғалдақ» тобы

  • Қызғалдақ / мерекесі / Наурыз / тойланады / көктемде.
  • Күні / бұл / қуанады / балалар.
  • Кісілер / үлкен / береді / бата.

«Бәйшешек» тобы

  • Тазартады / адамдар / бұлақтарды.
  • Дәмді / адамдар / пісіреді / тағамдар.
  • Салады / мерекеде / жастар / ән.

Талқылаудан кейін үлгі сөйлемдер бекітіледі:

  • Наурыз мерекесіне адамдар дайындалады.
  • Бұлақтарды тазартады.

Мұғалімнің бағыттауы: әр бала той-думанға тақпақ, ән жаттайды. Сендердің жаттап келген жақсы сөздерің — берекенің бастауы. Ендеше, мерекелік өлеңдеріңді айта отырып, бұлақтың көзін ашайық.

3-тапсырма: «Бұлақ көрсең, көзін аш»

Өлең оқу, мәнерлеп айту

Оқушылар жаттаған тақпақтарын айтып, символдық түрде бұлақтың көзін тастардан тазартады.

Мерекелік өлеңдер

Жақсы ма, ата, қалыңыз,
Менің атым — Наурыз.
Балдай тәтті сары уыз,
Алып келдім, алыңыз.

Көктем басы — Наурыз,
Той мереке — сәніміз.
Көктем келіп, мал төлдеп,
Уыз іштік бәріміз.

Ұлы күні ұлыстың,
Күн мен түні теңелген.
Тәтті дәмін ырыстың,
Таттық Наурызкөжеден.

Ақбоз үйді үлпілдеткен,
Боз даланы бүлкілдеткен.
Қуанышты күлкің — көктем,
Әсем едің, шіркін, неткен,
Наурызым!

Құлпырады сәнді бақтар,
Жұлқынады арғымақтар.
Сылқылдайды бал бұлақтар,
Мерекемсің мәңгі мақтар,
Наурызым!

Жарқыраттың шығыс күнін,
Бар адамдар туыс бүгін.
Тілеп елдің тыныштығын,
Жүректерде жүр ұшқының,
Наурызым!

Аңсап жүрсең осы күнді,
Ашып таста есігіңді.
Болайықшы кешірімді,
Ән тербетсін бесігіңді,
Наурызым!

Бұл әлем қалғығандай,
Ұшты көкке ән қырандай.
Наурызкөже дәмі балдай,
Сенің көшің сәнді қандай,
Наурызым!

Аталардың — қара нардың,
Ақ жаулықты аналардың.
Бас иетін саған әр күн,
Ақ батасын ала барғын,
Наурызым!

4-тапсырма: Көшет отырғызу

Тәрбие және экологиялық құндылық

«Бұлақтың көзі ашылды, өмір нәрі — су тазарды» деген оймен келесі қадам — көшет отырғызу. Әр дұрыс жауап үшін бір көшет отырғызылған болып есептеледі. Бұл тапсырма Наурызда салт-дәстүрдің жаңғырып, үлкеннің өнегесі жасқа үлгі болатынын айқындайды.

Бағалау идеясы

1 дұрыс жауап = 1 көшет

Құндылық

Табиғатты аялау

Дағды

Командалық жұмыс

Нәтиже

Жауапкершілік қалыптастыру

Түйін

Бұл сабақта Наурыз тақырыбы тілдік мақсатпен ғана шектелмей, оқушы бойына ізгілік, бірлік, кешірім, табиғатқа жанашырлық сияқты құндылықтарды сіңіруге қызмет етеді. Диалог, топтық жұмыс және шығармашылық тапсырмалар арқылы балалар грамматиканы қолдана отырып, ойын еркін жеткізуге дағдыланады.