Қазақша рефераттар

Топтарға тапсырмалар беру

Сабақтың тақырыбы

«Ғұндар» тарауы бойынша қорытынды сабақ (қайталау).

Сабақтың мақсаты (білімділік)

Оқушылардың алған білімін толықтыру, өткен тақырыптарды пысықтау және қосымша деректер арқылы «Ғұндар» тақырыбын жүйелі түрде қайталау.

Сабақтың мақсаты (дамытушылық)

Ой-өрісті кеңейтетін сұрақтар арқылы оқушының ойлау және сөйлеу қабілетін дамыту; сұрақ-жауап әдісімен білімін тереңдету.

Сабақтың мақсаты (тәрбиелік)

Ежелгі ғұндардың тарихын, шаруашылығын, мәдениеті мен білімін талдау арқылы пәнге қызығушылықты арттыру.

Сабақ форматы

  • Сабақтың түрі: білім-білік дағдыларын қалыптастыратын аралас сабақ.
  • Сабақтың типі: білімді жинақтау және қорытындылау.
  • Сабақтың әдістері: сын тұрғысынан ойлау, баяндау, сұрақ-жауап, ОСКТТ (оқушылардың сыни көзқарасын талдау тәсілдері).

Көрнекіліктер мен ресурстар

  • Қазақстан картасы, тірек сызбалар, мәтіндер, плакаттар.
  • Сөзжұмбақ, кубик (кубизм әдісіне), «зырылдауық» (ойын элементтері).
  • Интерактивті тақта.

Пайдаланылатын әдебиеттер

  • Н. Мыңжан — Қазақтың қысқаша тарихы.
  • Қазақстан тарихы. Очерктер.
  • Қазақ кеңес энциклопедиясы, 3-том, 449-бет.
  • Қазақстан балалар энциклопедиясы.
  • Ежелгі Қазақстан тарихы.
  • Ақселеу — Көшпелілер тарихы. Алматы, 1995.

Сабақтың барысы

  1. 1
    Ұйымдастыру
    • Сыныпты үш топқа бөлу.
    • Сабақтың мақсатымен таныстыру.
  2. 2
    Өткен сабақты қайталау және пысықтау
  3. 3
    Оқушылар білімін тексеру
  4. 4
    Топтарға әртүрлі тапсырмалар беру
  5. 5
    Қорытындылау
  6. 6
    Бағалау
  7. 7
    Үй тапсырмасы

Сабақты бастау: қысқаша шолу (сұрақ-жауап)

Сабақ басында өткен тақырыптарды еске түсіру мақсатында ғұндардың тарихына байланысты қысқаша сұрақтар қойылады:

  1. 1.Ғұндар Қазақстанның қай өңірін мекендеді?
  2. 2.Олардың билеушісі кім болды?
  3. 3.Қандай аймақтарға жорықтар жасады?
  4. 4.Аттила туралы не білесің?
  5. 5.Олардың соғыс құралдарын және шаруашылық түрлерін ата.

Топтарға бөлу

Оқушылардың жауаптарынан кейін сынып үш топқа бөлінеді:

1-топ

Этнографтар

2-топ

Археологтар

3-топ

Тарихшылар

Негізгі тапсырмалар

1) Ауызша «дөңгелек үстел»

Бұл тапсырманы барлық топ орындайды. Әр топ өз бағыты бойынша «Ғұндар» тақырыбында қысқаша мәлімет ұсынады.

2) Топтық тапсырмалар

1-топқа тапсырма

«Ғұндар» тақырыбы бойынша негізгі ұғымдар мен деректерді жүйелеу (қысқаша мазмұндау/тірек-сызбаға түсіру).

2-топқа тапсырма: «Жұлдызды сәт» ойыны

Сұрақтарға қысқа әрі нақты жауап беру.

  1. 1.Ғұндар неше руға бөлінді?
  2. 2.Ғұндарда жеке меншік болды ма?
  3. 3.Мемлекет басында кім тұрды?
  4. 4.Құлдар қандай жұмыстарға пайдаланылды?
  5. 5.Кімдер түменбасы бола алды?
  6. 6.Түменбасылар кімдерді тағайындады?
  7. 7.Бұқара халық кімдерге тәуелді болды?
  8. 8.Ғұндарда лауазым мұрагерлікпен қалай берілді?
  9. 9.Салық кімдерге салынды?
  10. 10.Ғұн әскерінің негізі кімдерден құралды?

3-топқа тапсырма: мәтінді толықтыр

Көп нүктенің орнына тиісті сөздерді қойып, мәтінді аяқта:

Ғұндар негізінен ———— тұрды. Еденге ———— төсеген. ———— төсек және үй тұрмысына керекті заттар жасаған. Киіз үйдің төрінде ———— ілулі тұрды. Ал ———— әшекей бұйымдар жасады. Ғұн әйелдері құлағына ————, саусақтарына ————, ————, шаштарына ———— таққан.

Тапсырмалар орындалғаннан кейін әр топ өз жұмысын талдап, сынып алдында қорғайды.

Келесі тапсырмалар

1-топ: сызбаны толтыр

Тақырып: Ғұндардың шаруашылығы.

2-топ: мерзімдерді қой

Көп нүктенің орнына тиісті жылдарды жаз:

  • ——— Аттила дүниеге келді.
  • ——— Аттила қуатты Шығыс империясына жорық жасап, тізе бүктірді.
  • ——— Мүмкіндігі бола тұра Римді құлатпады.
  • ——— Аттила қайтыс болды.
  • ——— Аттила Галлиядағы шайқаста римдіктер мен франктердің біріккен күштерімен соғысты (оқиға жылын көрсет).

3-топ: салыстыру

«Ғұндар мен сақтардың тарихын салыстыр» (кесте/тұжырым).

Ғұндар
Сақтар

Кубизм әдісі бойынша тапсырмалар (ортақ)

Оқушылардың жауаптарын тыңдау үшін «Кубизм» әдісі қолданылады. Әр қыры — бөлек әрекет:

1) Зертте

Ғұндардың мекендеген аймақтарын атап, картадан көрсет.

2) Суретте

Оқулықтағы иллюстрацияға сүйеніп, ғұн сарбазын бейнеле.

3) Салыстыр

Сақтар мен ғұндардың тұрмысын салыстыр.

4) Байланыстыр

«Ғұндар» сөзіне ассоциация құрып, шыққан сөздерді негізгі ұғыммен байланыстыр.

5) Қолдан

Егер Аттила патша болмағанда, ғұндар тарихта сақталар ма еді? Неге?

6) Өз пікірің

Аттиланың тарихтағы орны туралы өз көзқарасыңды білдір.

Жылдарды есептеу тапсырмалары

Бұл тапсырмалар оқушыны жылдам ойлауға және есептеуге дағдыландырады.

  1. 1) Уақыт айырмасын есепте

    Мөде б.з.б. 203 жылы билікке келді. Л. Н. Гумилевтің «Хундар» еңбегі Мөде бастаған Хун империясының қалыптасуын толық сипаттайды; кітап 1993 жылы шыққан. Сол уақыттан бері қанша жыл өтті?

  2. 2) Екі оқиғаның арасы

    Каталаун шайқасы мен б.з.б. 530 жылы сақтардан жеңілген Кир жорығының арасындағы уақыт аралығы қанша жыл?

  3. 3) Жазба деректердегі алғашқы аталу

    Жазба деректерде ғұндардың алғаш аталуы олардың Қытайға жасаған жорықтарымен байланысты және б.з.б. 822 жылға сәйкес келеді. Ғұндар бұдан қанша жыл бұрын жазба деректерде көрініс тапты?

  4. 4) Тарихи кезеңдерді салыстыру

    Б.з.б. 203 жылы Орталық Азиядағы хундарды Мөде басқарды. 455 жылы Аттила ғұндардың басшысы болды. Осы екі оқиғаның арасында қанша жыл өтті?

Қорытындылау және бағалау

Сабақты қорытындылау

  • Мөде мен Аттила туралы рефераттарды талқылау.
  • ОСКТТ тәсілдері бойынша қорытынды пікір шығару.

Бағалау

Оқушылардың жетістіктеріне шолу жасалып, белсенділігі мен орындалған тапсырмаларына қарай бағаланады.

Үй тапсырмасы

  1. 1.«Ғұндар» тарауын толық қайталау.
  2. 2.«Аттилаға» арнап бес жолды өлең жазу.