Қазақша рефераттар

Дөңгелекті төрт бөлікке бөл

Сабақ тақырыбы: Үлестер. Жай бөлшек

Бұл сабақта оқушылар жай бөлшек ұғымымен танысады: бөлшектің оқылуы, жазылуы және екі жай санның бөліндісін жай бөлшек түрінде көрсету жолдары меңгертіледі.

Сабақтың түрі

Жаңа сабақты меңгерту.

Оқыту әдісі

Деңгейлеп оқыту.

Көрнекіліктер

Интерактивті тақта, флипчарттар.

Тәрбиелік бағыты

Ұлттық салт-дәстүрді насихаттай отырып, білімділікке, шапшаңдыққа, ұқыптылыққа және сенімділікке тәрбиелеу. Бөлшек туралы білімді дамыту арқылы тілдік қорды және сөйлеу дағдыларын қалыптастыру.

Сабақтың барысы

1) Ұйымдастыру

  • Оқушылардың назарын сабаққа аудару.
  • Оқу құралдарын тексеру.

2) Үй тапсырмасын тексеру

Алдыңғы тақырып бойынша орындалған тапсырмалар тексеріліп, жіберілген қателер қысқаша талданады.

3) Жаңа сабақты түсіндіру

Жай бөлшек ұғымын түсіндіру үшін оқушылардың күнделікті өмірінен алынған мысал тиімді. Мысалы, тәтті кәмпитті бірнеше бөлікке бөлу арқылы «бүтіннің бөлігі» деген түсінік нақты көрініс табады.

Өмірлік сұрақтар арқылы түсіндіру

Тәтті кәмпит нешеу?

__________

Неше бөлікке бөлінді?

__________

Осыдан кейін «бір бөлік», «екі бөлік», «үш бөлік» сияқты жауаптарды үлес және жай бөлшек арқылы жазуға көшеміз.

Ұлттық танымдағы бөлшек ұғымы

Бөлшек ұғымы қазақ тұрмысында ертеден қолданылған. Мысалы, қазақтың төрт түлігі «он екі жілік» ұғымымен байланыстырылып, мүшелеу дәстүрінде әр жілік өз орны бойынша бөлінеді.

Мысал: 12 жілік арқылы үлесті түсіндіру

  • Бір жілік — 1/12 бөлік.
  • Бір аяқ (3 жілік) — 3/12 = 1/4 бөлік.

«Ет мүшелеу» — сойылған малдың етін жілік-жілігімен бөлшектеу. Бұл жерде бүтінді бөліктерге бөлу, әр бөліктің өз атауы мен үлесі бар екені айқын көрінеді.

Мүшелеуде жиі аталатын бөліністер (тізім)

  • Жамбас — 2
  • Ортан жілік — 2
  • Асықты жілік — 2
  • Бел омыртқа — 1
  • Сүбе қабырға — 2 (сүбемен бірге бүйректен жоғары 5 қабырға кетеді)
  • Қабырға — 2
  • Төс — 1
  • Омыртқа — 1
  • Жауырын — 2
  • Тоқпан жілік — 2
  • Кәрі жілік — 2
  • Бұғана — 1
  • Мойын — 1

Жаңа сабақты өз бетімен меңгерту алгоритмі

Білім мен түсіну

  1. 1) Фигуралардың боялған бөлігін үлес арқылы өрнекте.

    Тапсырма: боялған бөлікті бөлшек түрінде жаз (мысалы: 1/2, 3/4).

  2. 2) Дөңгелекті төрт бөлікке бөл.

    Әр бөлік қалай аталады?

    __________

    Бір бөліктің жазылуы

    __________

    Бір бөліктің оқылуы

    __________

    Үш бөлігінің жазылуы

    __________

    Үш бөлігінің оқылуы

    __________

  3. 3) a:b бөліндісін қалай жазамыз?

    Жауап: a/b түрінде.

  4. 4) 12/17 жай бөлшегін бөлінді түрінде жаз.

    Бөлінгіш

    12 саны — бөлшектің алымы.

    Бөлгіш

    17 саны — бөлшектің бөлімі.

    Бөлу амалының белгісі: : немесе ÷, ал бөлшек жазуда бөлудің нәтижесі сызық арқылы көрсетіледі.

Есіңде сақта

Егер бөлшектің алымы 0 болса, онда бөлшектің мәні де 0-ге тең болады.