Қазақша рефераттар

Жоғары капитал жинаған топ

«Білім биржасы» — экономикалық үлгіде құрылған зияткерлік ойын. Ойын бірнеше турдан тұрады: қатысушылар сұрақтарға жауап беру арқылы капитал жинап, соңында оны сыйлықтарға айырбастайды.

I тур

Білім аукционы

6 сұрақ қойылады. Дұрыс жауап — капиталды арттырады, қате жауап — капиталды кемітеді.

II тур

Эрудиттер сайысы

Оқу бағдарламасындағы негізгі ұғымдар мен ережелер бойынша жылдам сұрақ-жауап.

III тур

Таңдау – табыс

Әр топ өз таңдаған пәні бойынша тапсырма орындайды.

IV тур

Сыйлықтар аукционы

Жиналған капитал жұмбақ-лоттар арқылы сыйлыққа айырбасталады.

Ойынның ашылуы

Жүргізуші сөзі

Қайырлы күн, құрметті қонақтар, ұстаздар және білімге құштар жас өрендер! «Білім биржасы» атты зияткерлік ойынға қош келдіңіздер! Ойын басталмас бұрын білім сайысының әділқазы мүшелерімен танысайық. Алдарыңызда — білімімен, ақыл-ойымен, эрудициясымен ерекшеленген әр топтың білімді оқушылары. Ендеше, кезек командаларға!

Топтар таныстырылымы

«Болашақ» тобы

Ұраны: Болашақтың ұрпағымыз — білімді,
Көрсетпекпіз мектепте алған білімді.

«Бәйтерек» тобы

Ұраны: Тапқырлық таныту — мақсатымыз,
Біліммен шықсын тек жақсы атымыз.

«Асыл тас» тобы

Ұраны: Асыл тастан шығады ұранымыз,
Мектептің көкке ұшар қыранымыз.

Шығыс ғұламасы Әбу Райхан әл-Бируни: «Адам байлығының ішіндегі ең тамашасы — білім», — деген екен. Ендеше, білім байлығы саудаға түсетін аукционымызды бастайық.

I тур — «Білім аукционы»

Аукцион ережесі

  • Ақша бірлігі — «евро» (атауы «эврика» сөзінен алынған).
  • Әр топтың бастапқы капиталы — 50 евро.
  • Лоттағы пән сұрағының бастапқы бағасы — 10 евро. Капитан бағаны көтере алады.
  • Дұрыс жауап болса — сол баға көлемі топ капиталына қосылады. Қате болса — сол сома капиталдан шегеріледі.
  • Ескерту: егер топ бар капиталын толық жұмсап, қате жауап берсе, банкрот болып, аукционға қатыса алмайды.

Ұлы ұстаз А. Байтұрсынов: «Білім — біліктілікке жеткізер баспалдақ, ал біліктілік — сол білімді іске асыра білу дағдысы», — дейді. Осы ойға сүйеніп, бірінші турды бастаймыз.

Лот №1 — Ежелгі дүние жүзі тарихы

Бастапқы баға: 10 евро

Сұрақ

Әлемде адамзат саны қаншалықты көп болғанымен, олардың сырт келбеті (түр-түсі, шашы мен көзінің түсі, бас сүйегі мен пішіні, нәсілдері) әртүрлі. Оның себебі неде?

Жауап: табиғат ерекшеліктеріне байланысты.

Лот №2 — Математика

Бастапқы баға: 10 евро

Сұрақ

Арқандаулы ешкі қандай жердің шөбін жей алады?

Жауап: шеңбердің ішіндегі шөпті.

Лот №3 — Ұлы тұлғалар галереясы

Бастапқы баға: 10 евро

Сұрақ

«Бала би» атанып, кейін «дана би» деңгейіне көтерілген; жоңғар шапқыншылығы кезінде қазақ халқының атынан елшілікке барған. Елшілік барысында айтқан мына сөздері халыққа кең тараған: «Біз қазақ деген мал баққан елміз, бірақ ешкімге соқтықпай жай жатқан елміз...». Бұл ұлы тұлға кім?

Жауап: (мәтінде жауап берілмеген, ойын барысында қатысушылар анықтайды).

Лот №4 — Орыс тілі

Бастапқы баға: 10 евро

Вопрос

Найдите лишнее слово в ряду: загадка, задача, ребус, игра, шарада?

Ответ: ребус.

Лот №5 — «Күміс қобдиша»

Бастапқы баға: 10 евро

Жұмбақ

Жануарға ұқсас атым бар,
Бағдар көрсетер затым бар.
Кілемше үстінде тұрамын,
Ең қажетті құралмын.
Білсеңдер, қане, айтыңдар?

Жауап: тышқан (компьютердің енгізу құрылғысы).

Лот №6 — Қазақ әдебиеті

Бастапқы баға: 10 евро

Сұрақ

«Өзің білмес ісіңді — білгендерден сұрап біл.
Өліп жатсаң, наданнан — қабіріңді жырақ қыл!»
Осы өсиет сөзді кім айтты және қай шығармадан алынған?

Жауап: (мәтінде жауап берілмеген, ойын барысында қатысушылар анықтайды).

Осылайша I тур аяқталады. Қорытындыны эксперттер шығарып, ең жоғары капитал жинаған топ анықталады.

II тур — «Эрудиттер сайысы»

Ереже

  • Әр топқа берілетін уақыт — 2 минут.
  • Әр дұрыс жауаптың құны — 5 евро.
  • Жауап белгісіз болса, «келесі» деп айту керек.

Ғабиден Мұстафин: «Тіл қаруы — сөз, сөз қаруы — ой. Ақылды ой, алғыр сөз — адамның ең жоғары қасиеті», — дейді. Сайысты ең көп капитал жинаған топ бастап, сұрақтарға жылдам жауап береді.

№1 топқа арналған сұрақтар

  1. ҚР Мемлекеттік Туының авторы кім? Шәкен Ниязбеков
  2. Қазақстан жер көлемі жағынан әлемде нешінші орын алады? 9
  3. Қазақстан Республикасы күні қай күн? 25 қазан
  4. Сөз және оның мағынасын зерттейтін сала: лексика
  5. Шеңбердің бойындағы екі нүктені қосып, центр арқылы өтетін кесінді: диаметр
  6. Көбейтіндісі 1-ге тең бөлшектер: өзара кері бөлшектер
  7. 640 саны 5-ке бөлінеді ме? иә
  8. 1 км-де неше метр бар? 1000
  9. «Алгоритм» сөзі қай ғалымның атынан шыққан? әл-Хорезми
  10. Компьютерден ақпаратты қағазға басып шығаратын құрылғы: принтер
  11. «Тарих атасы» кім? Геродот
  12. Белгілі жердің тұрғындары ғана қолданатын сөздер: диалект сөздер
  13. Юлиан күнтізбесін кім жасады? Юлий Цезарь
  14. Табиғат құбылыстары мен заңдылықтарын зерттейтін ғылым: жаратылыстану
  15. Жердің су қабаты: гидросфера
  16. Дүние жүзіндегі ең үлкен мұхит: Тынық мұхит
  17. Ай үлкен бе, Жер үлкен бе? Жер
  18. Дәлелдеуді қажет етпейтін тұжырым: аксиома

№2 топқа арналған сұрақтар

  1. Жандарбек Мәлібекұлы және Шот-Аман Уәлихан — ҚР қай рәмізінің авторлары? Елтаңба
  2. Әріптердің рет-ретімен тізілген жиыны: алфавит (әліпби)
  3. Әл-Каши ондық бөлшектер туралы қандай кітап жазды? «Арифметика кілті»
  4. Алымы бөлімінен кіші бөлшек: дұрыс бөлшек
  5. Шеңбердің бойындағы кез келген нүктені центрмен қосатын кесінді: радиус
  6. 1 сағатта неше минут бар? 60
  7. Ортақ бөлгіші 1-ге тең сандар: өзара жай сандар
  8. Мақсатқа жетуге бағытталған реттелген нұсқаулар жиыны: алгоритм
  9. Қағаздағы ақпаратты компьютерге енгізу құрылғысы: сканер
  10. Paint графикалық редакторындағы түстер жиынтығы: палитра
  11. Ежелгі тас дәуірі: палеолит
  12. Жердің Күнді бір рет айналу уақыты: жыл
  13. Өткен тарихты заттық деректер арқылы зерттейтін ғылым: археология
  14. Дүние жүзіндегі ең ұзын өзен: Ніл
  15. Жердің ауа қабаты: атмосфера
  16. Ең кішкентай құс: колибри
  17. Натурал сандар нешеден басталады? 1-ден
  18. Бүкіләлемдік тартылыс заңын кім ашты? Ньютон

№3 топқа арналған сұрақтар

  1. ҚР жаңа Әнұраны қай жылдан бастап орындалып жүр? 2006
  2. Тіл білімінің дыбыстық жағын зерттейтін сала: фонетика
  3. 1 тәулікте неше сағат бар? 24
  4. Нәрселерді санауда қолданылатын сандар: натурал сандар
  5. Бөлгіштерінің саны екіден көп натурал сандар: құрама сандар
  6. 369 саны 3-ке бөліне ме? иә
  7. Халықтардың әдет-ғұрып, салт-санасын зерттейтін ғылым: этнография
  8. Андроновтықтардың тұрғын үйі неге ұқсас болды? киіз үйге
  9. Араб тілінен аударғанда «Хижра» сөзінің мағынасы: көшу, қоныс аудару
  10. Күннің шығып, батып, ертесі қайта шыққанға дейінгі аралық: тәулік
  11. Атмосфералық қысымды өлшейтін құрал: барометр
  12. Материктің ішіндегі тұйық сулы өлке: көл
  13. Процессор мен жады компьютердің қай құрылғысында орналасқан? жүйелік блокта
  14. Paint терезесінде сызғыш бар ма? жоқ
  15. Жиындарды көрнекі бейнелеу үшін не қолданылады? Эйлер–Венн диаграммасы
  16. Шөлге төзімді жануар: түйе
  17. Жердің тіршілік қабаты: биосфера
  18. Қай айда күн бар? барлық айда

Эксперттер топтардың жауаптарын бағалап, II турдың қорытындысын шығарады.

III тур — «Таңдау – табыс»

Абылай хан: «Білекке сенген заманда — ешкімге есе бермедік, білімге сенер заманда — қапы қалып жүрмейік», — деген. Бұл турда әр топ өз таңдаған пәні бойынша тапсырма орындайды.

Тапсырма шарттары

Сұрақ құны: 50 евро

Таңдауды капиталы аз топ бастайды. Пән таңдалып, тапсырма орындалады.

Қазақ тілі

Екі буынды екі сөз бар. Екі сөздің айырмашылығы — бірінші дыбысында. Егер бірінші дыбысы еріндік жіңішке дауыстыдан басталса — құс аты болады, ал езулік жіңішке дауыстыдан басталса — сан есім болады. Ол қандай сөздер?

Жауап: үкі; екі.

Орыс тілі

Сколько букв и сколько звуков в слове «съём» и в слове «семь»?

Ответ: «съём» — 4 буквы, 3 звука. «семь» — 4 буквы, 3 звука.

Математика

Аулада тұрған көліктердің (жеңіл машина, мотоцикл, велосипед) дөңгелектерінің жалпы саны — 10. Аулада неше жеңіл машина, мотоцикл, велосипед бар?

Жауап: 1 жеңіл машина, 1 мотоцикл, 2 велосипед.

Қазақстан тарихы

Бұл тарихи-мәдени ескерткіштің салынғанына 600 жылдан астам уақыт болған. Ұзындығы — 60 м, ені — 45 м-ден астам, биіктігі — 40 м-ге жуық. 35 бөлмесі бар. Айналасына қазақ хандары мен өзге де белгілі адамдар жерленген. Бұл қай ескерткіш және Қазақстанның қай жерінде орналасқан?

Жауап: Қожа Ахмет Ясауи кесенесі, Түркістан қаласы.

Информатика

A және B жиындары келесі элементтерімен берілген.
A: жүйелік блок, монитор, пернетақта, тышқан
B: принтер, тышқан, жүйелік блок, сканер
Екі жиынның бірігуі мен қиылысуын атаңыздар.

Бірігуі (A ∪ B)

жүйелік блок, монитор, пернетақта, тышқан, принтер, сканер

Қиылысуы (A ∩ B)

жүйелік блок, тышқан

Эксперттер жауаптарды бағалап, топтардың қорытынды капиталын жариялайды.

IV тур — «Сыйлықтар аукционы»

Ереже

Аукционға сыйлықтар қойылады. Топтар жинаған капиталын сыйлықтарға айырбастай алады. Әр лотта жұмбақ жасырылған: жұмбақтың жауабы дұрыс болса — сыйлық сіздікі.

Бастапқы баға: 30 евро Баға көтеру: 70 евроға дейін

Лот №1

Тілі бар, үні жоқ.
Өзін адам түсінген.
Жүрегі бар да, қаны жоқ,
Сөйлеп тұрған ішінен.

Жауап: кітап

Лот №2

Он екі ақ парақ —
Он екі ақ қанат.
Жауабы әсем-ақ,
Сызылған тақталап.

Жауап: дәптер

Лот №3

Ол — оқушы құралы,
Қатеңді түзетіп тұрады.

Жауап: өшіргіш

Лот №4

Тебеннің ұшы түйір,
Аяғы біреу, қолы жоқ,
Шиыр-шиыр жолы көп.
Өзі сөйлей білмейді,
Салған ізі сөйлейді.

Жауап: қалам

Лот №5

Жоқ өзінде бас та,
Қас та, мойын да.
Ұзындығы жазулы
Тұр бойында.

Жауап: сызғыш

Лот №6

Дүниеге тұмсықсыз-ақ келеді,
Дегенмен тұмсығынан өледі.

Жауап: қарындаш

Лот №7

Күн-түн сайын жыртылдық,
Өміріміз бір жылдық.

Жауап: күнтізбе

Лот №8

Бірге барып класқа,
Бірге үйіңе қайтады.
Оның бетін кім ашса,
Әр бағанды айтады.

Жауап: күнделік

Сайыс соңында жеңімпаз топ анықталып, ойынға белсене қатысқан оқушылар марапатталады.