Қазақша рефераттар

Сабақтың мақсатымен оқушыларды таныстыру

Сабақ туралы мәлімет

Сабақ тақырыбы

Тарихи дөңгелек

Сыныптар

9–11 сынып

Көрнекілігі

  • Компьютер
  • Интерактивті тақта
  • MS PowerPoint арқылы арнайы дайындалған презентация

Сабақ мақсаты

1) Қызығушылық қалыптастыру

АКТ мүмкіндіктерін пайдаланып, оқушылардың математика тарихына көзқарасын қалыптастыру және пәнге қызығушылығын ояту.

2) Ой-өрісті дамыту

Оқушылардың математикалық ойлауын, логикалық пайымдауын және дәлелдеу дағдыларын дамыту.

3) Тәрбиелік бағыт

Алғырлыққа, шапшаңдыққа, тапқырлыққа, ізденімпаздыққа және топпен жұмыс істеуге тәрбиелеу.

Кіріспе және ұйымдастыру кезеңі

Математика — ермек емес, балалық; математика — көрегендік пен даналық. Сондықтан бүгінгі сайыста қалыс қалмай, бар күшімізді салып, білімімізді көрсетейік.

Ұйымдастыру

Оқушыларды сабақтың мақсатымен таныстыру, топтарға бөлу және сайыс ережелерін түсіндіру.

Сайыс кезеңдері

  1. 1 Шығармашылық тапсырма
  2. 2 Кім? Қашан? Қайда?
  3. 3 Мергендер сайысы
  4. 4 Үндемес ойыны
  5. 5 Әріптер мекені
  6. 6 Қорытынды

I кезең: Шығармашылық тапсырма

Әр топ өз атауын, мүшелерін және эмблемасын таныстырады. Үй тапсырмасы ретінде шағын көрініс қояды немесе қысқа шығармашылық таныстырылым жасайды.

Топ таныстыру

Атау, ұран, эмблема.

Рөлдер

Көшбасшы, спикер, уақыт сақшысы.

Шағын көрініс

Тақырыпқа сай қысқа қойылым.

II кезең: «Кім? Қашан? Қайда?»

Ойын шарты

Интерактивті тақтада сұрақтар көрсетіледі. Алдымен ғалымның кім екенін табу керек, кейін оның қай елден және қай жылдары өмір сүргенін айту қажет. Дұрыс жауап слайдта көрсетіледі.

1-сұрақ

Сфераның көлемі мен ауданын есептеуге қатысты еңбектері бар, қару-жарақ ойлап тапқан, тұтқалар мен блоктардың принципін түсіндірген. «Маған ұзын тұтқа мен тіреу нүктесін беріңдер, сонда мен Жерді орнынан жылжытамын» деген сөз кімге тиесілі? Қай елден, қай жылдары өмір сүрген?

Жауабы

Архимед (б.з.д. 287–212), Ежелгі Грекия ғалымы. Математиканың көптеген фактілері мен әдістерін алғаш ашқан.

2-сұрақ

Жердің шар тәріздес екенін алғаш түсіндіріп, дұрыс үшбұрыштарға қатысты әйгілі теореманы дәлелдеген кім? Қай жерде, қай жылдары дүниеге келген?

Жауабы

Пифагор (Самос аралы), б.з.д. 570–490, Ежелгі Грекия ғалымы. Математикаға негізделетін ілімнің негізін қалап, сандардың табиғат құбылыстарын түсіндірудегі маңызын атап өткен.

3-сұрақ

Пропорцияны қазіргіше жазуды 1693 жылы енгізіп, интеграл белгісін ұсынған кім? Қай елден, қай жылдары өмір сүрген?

Жауабы

Г. В. Лейбниц (1646–1716), Германия. Философ, математик, физик, заңгер, тарихшы және тіл маманы.

4-сұрақ

10 жасында 1-ден 100-ге дейінгі сандардың қосындысын жылдам тапқан кім? Қай елдің математигі, қай жылдары өмір сүрген?

Жауабы

К. Ф. Гаусс (1777–1855), Германия. Математик, астроном және физик.

5-сұрақ

Қазақстанда математик ғалымдарды даярлауға және математиканы насихаттауға зор үлес қосып, отандық математиктер мектебін қалыптастырған. 1958 жылы қазақ тілінде математикалық талдау бойынша оқулық шығарған академик кім?

Жауабы

Орымбек Ахметбекұлы Жәутіков (1911–1989), Қарағанды облысы, Ақтоғай ауданы, Қызыларай ауылында дүниеге келген. Республикалық физика-математика мектебін ұйымдастырушылардың бірі; бұл мектеп бүгінде О. Жәутіковтің есімімен аталады.

6-сұрақ

Векторлық өрістер алгебрасына қатысты еңбектерімен танылған қазақ математигі кім? Қай жылы, қай жерде дүниеге келген?

Жауабы

Асқар Жұмаділдаев (25.02.1959), Қызылорда облысы, Шиелі ауданы, Шиелі кенті. Ғалым, математика-физика ғылымдарының докторы.

III кезең: Мергендер сайысы

Ойын шарты

Слайдта ақ және қара түспен боялған дөңгелек беріледі. Дөңгелек бөліктері ұпаймен белгіленген. Арнайы инені тиісті бөлікке лақтырып, шыққан ұпайға сәйкес сұраққа жауап берген жағдайда ғана ұпай есептеледі. Егер топ жауап бере алмаса, қарсылас топ жауап беруге құқылы.

Бағалау қағидасы

  • Дұрыс жауап — ұпай толық беріледі.
  • Қате жауап — мүмкіндік қарсыласқа өтеді.
  • Уақыт шектеуі — мұғалім белгілейді.

1-сұрақ

Ағасында 2 кәмпит, ал інісінде 12 кәмпит бар. Ағасы інісінен неше кәмпит алғанда, екеуінің кәмпит саны теңеседі?

Жауабы: 5

2-сұрақ

Үйде 12 шәшке және 9 табақша болды. Камшат ыдыс жуып жүріп шәшкелердің жартысын және 7 табақшаны сындырып алды. Неше шәшке табақшасыз қалды?

Жауабы: 4

3-сұрақ

Қасқыр мен түлкі тегін балыққа кез болады. Қасқыр: «Мен математикадан нашармын, балықты сен бөл», — дейді. Түлкі: «Саған 1, маған 2; саған 3, маған 4; …» деп кезектестіріп бөліп, ең соңында өзіне 20 балық алады. Қайсысы көп алды және қаншаға артық?

Жауабы: Түлкі 110, қасқыр 100 балық алды; түлкі 10 балыққа артық алды.

4-сұрақ

Шал көп балық аулап келе жатып, жолда өліп жатқан түлкіні көріп, шанаға салып алады. Ал түлкі жол бойы балықты лақтырып тастайды: 1-минутта 1 балық, 2-минутта 2 балық, әр минут сайын алдыңғысынан 2 есе көп лақтырады. 5 минутта барлығы неше балық лақтырды?

Жауабы: 31

IV кезең: Үндемес ойыны

Ойын шарты

Әр топтан екі оқушы кезектесіп шығады. Интерактивті тақтада суреттер көрсетіледі. Оқушылар заттардың қай геометриялық фигураға ұқсайтынын топ мүшелеріне сөзсіз, тек қимыл арқылы түсіндіреді.

V кезең: Әріптер мекені

Ойын шарты

Әр топтан бір оқушы геометриялық фигураны таңдайды. Әр фигураның артында бір әріп жасырылған. Сол әріптен басталатын математикалық терминдерді кезекпен атайды. Кім көп сөз айтса — сол жеңімпаз.

Мысал

Шеңбер

радиус, сәуле, еселік, кесінді, т.б.

Дөңгелек

квадрат, теңсіздік, т.б. (таңдалған әріпке қарай)

Тәрбиелік түйін

Білім деген — биік шың, бақытқа сені жеткізер. Білім деген — ақылшың, қиындықтан өткізер.

VI кезең: Қорытынды

Қорытындылау

Сайыстың жалпы нәтижесін әділқазылар алқасы шығарады: ұпай санын есептеп, жеңімпаз топты анықтайды.

Марапаттау

Топ мүшелерін марапаттау, алғыс хаттар табыстау және белсенді оқушыларды атап өту.