Білімдінің күні жарық
Кітап — адамзаттың жады, білімнің қоры, ойдың тұғыры. Бүгінгі әңгіме кітап пен білімнің құнын ұғындыруға, кітап оқуға ынталандыруға және оқулықты күтіп ұстау мәдениетін қалыптастыруға бағытталады.
Негізгі ой
Терең білім, ғылым жаңалықтары, тарих пен мәдени мұра — бәрі де алдымен кітап арқылы тарайды. Көп оқу — көп білу емес қана емес, дұрыс таңдап оқып, мағынасын түсініп, өмірге қолдану.
Жұмбақтар: білім мен кітапқа жол ашу
Баланың қызығушылығын оятатын ең қарапайым әрі әсерлі тәсілдің бірі — жұмбақ. Төмендегі үш жұмбақ білімнің де, кітаптың да мәнін дәл береді.
Жұмбақ 1
Теңізде түбі терең, сүңгіген жетер әрең.
Жауабы:
Білім
Жұмбақ 2
Көп әңгіме — өлеңім, күнде ақыл беремін.
Жауабы:
Кітап
Жұмбақ 3
Үндемес серік, ақылы берік.
Жауабы:
Кітап
Кіріспе ой: кітап неге маңызды?
Қазақстанның әрбір азаматы білімді, мәдениетті, өнерлі болуы керек. Өткен тарихымызды, ғылым жаңалықтарын, өнер мен өндірісті тану үшін көп оқу қажет. Сол жолдың ең сенімді құралы — кітап.
Кітап қалай пайда болады?
Кітап қағаздан жасалады, ал қағаздың негізі — ағаш. Ағаш — табиғат байлығы. Демек, әр кітаптың артында табиғатқа құрмет те, адам еңбегіне құрмет те тұрады.
Білімге қолжетімділік
Елімізде бірде-бір бала мектептен тыс қалмайды. Жалпыға бірдей білім беруді қамтамасыз ететін білім туралы заңдар қабылданған.
Баспа ісінің дамуы
Алғашқы кітаптар қолмен көшірілді. Кейін әріп теру машиналары мен баспа технологиялары дамып, кітап шығару жүйесі жолға қойылды.
Оқулық — ортақ игілік
Кітап шығаруға, оны көркемдеуге үлкен қаражат пен көп еңбек жұмсалады. Қазіргі кезде көптеген мектепте оқулықтар оқушыларға тегін беріледі.
Кітапты күту мәдениеті
Оқулықты бүктеуге, жыртуға, бүлдіруге болмайды. Әр кітап — Отан байлығы әрі талай адамның маңдай терімен келген еңбек.
Оқулық артындағы еңбек: көзге көрінбейтін үлкен жұмыс
Оқулық — қолымызға оңай тигендей көрінеді. Бірақ оның әр бетінде орманшының алақаны, жүргізушінің жолы, зауыт жұмысшысының еңбегі, ғалымның ойы, суретшінің талғамы, баспагердің төзімі бар.
Өлең жолдарынан үзінді (мағынасы сақталып, тілі түзетілді)
Саған білім жемісін оқулығың береді, талай адам сол үшін маңдай терін төгеді.
Орманшының аялы алақаны өсірген сансыз ағаш қағаз үшін кесіледі.
Зауыттарда күн-түні қағаз жасап баптайды — қанша жанның еңбегі, қанша тері тамады.
Оқулықты ғалымдар жылдар бойы толғанып жазады, әр сөзін таразылап, мәнін аңдиды.
Суретшілер көркемдеп, әріпшілер теріп, баспахана тыным көрмей еңбек етеді.
Мектебің оқулығыңды тегін береді, бірақ оның артында қаншама еңбек жатқанын ұмытпа.
Оқулығың — құралың, білім шырағын жағатын шамың: онсыз алға бір қадам басу қиын.
Оқулықты құрметте: күт, кірлетпе, бүлдірме; кішілерге таза күйінде табыс ет.
Тәрбие дағдысы
Кітапты таза ұстау — ұқыптылықты, еңбекке құрметті тәрбиелейді.
Экология
Қағаздың түбі — ағаш. Кітапты күту — табиғатты да аялау.
Жауапкершілік
Тегін берілген оқулық — аманат. Аманатқа адал болу керек.
Сахналық көрініс
Тәрбие сағатында «Ең асыл жеміс» атты ертегі-көрініс қою ұсынылады. Бұл қойылым кітаптың адам өміріндегі орнын, білімнің құндылығын әсерлі түрде жеткізеді.
Білім керек бәріне: оқудың адамды өсіретін күші
Әкең кітап әкелсе, қиялың да ұшады: сұрайсың, білгің келеді, қайта-қайта қарайсың. Суретке зер салудан бастап, мәнін іздеуге көшесің. Сол ізденіс — білімге бастар алғашқы қадам.
Түйін
Туған еліңді сүйсең, «еңбек етем елге» деген ниетті бекіт. Әр нәрсенің мәніне үңілуді әдетке айналдыр. Балдырғанға керек ең алғашқысы — білімге құштарлық.
Даналардың білім туралы ойлары
Ұлы ойшылдар білімді адамның ішкі көркі, қоғамды теңестіретін қуат деп бағалаған. Төмендегі нақылдар — соның айғағы.
«Білімді болу — белгісіз нәрсені ашу қабілетіне ие болу»
«Адамның ұқпағаны — бойына жұқпағаны»
«Білім мен даналық — адам көркі»
«Білмеген масқара емес, білгісі келмеген ұяттырақ»
«Білім — күш, күш — білім»
«Көп білген емес, ең керектісін білген адам ақылды. Адамның білгені аз болған сайын, көп білетіндей болып көрінеді»
«Білім — мақсат емес, білім — қару»
«Білім жолы — даналық жолы»
«Білім — дүниенің кілті»
«Халық пен халықты, адам мен адамды теңестіретін нәрсе — білім»
Оқу мен білім туралы мақал-мәтелдер
- Оқу — білім бұлағы.
- Оқу — білім азығы, білім — өмір шырағы.
- Білім — ырыс қазығы.
- Ақыл — тозбайтын тон, білім — таусылмайтын кен.
- Қына тасқа бітеді, білім басқа бітеді.
- Білімдінің күні жарық, білімсіздің күні кәріп.
- Кітап — жанашыр адал досың.
Тарту және қорытынды ой
«Тарту» (А. Байтұрсынов)
Балалар, бұл жол басы — даналыққа,
Келіңдер, түсіп байқап қаралық та.
Бұл жолмен бара жатқан өзіңдей көп,
Соларды көре тұра қалалық па?
Даналық — өшпес жарық, кетпес байлық,
Жүріңдер, іздеп тауып алалық та.
«Қарағым» (М. Жұмабаев)
Бұл бөлімде оқу-білімнің адамды биіктететін құндылық екені айтылады. Өлең арқылы оқушының жүрегіне сенім ұялап, ізденіске ұмтылыс күшейеді.
Кітап туралы қорытынды
Кітап адам өмірінде аса маңызды рөл атқарады. Ол елді, жерді сүюге, талапты әрі кішіпейіл болуға, мейірімділікке, төзімділікке баулиды.
Кітап жаман әдеттерден аулақ болуға үндейді. Қоғамымыздың әрбір адамы оны күнделікті тұрмыста пайдаланып, ақыл-кеңес, тәлім-тәрбие, үлгі-өнеге алады.
Кітап — рухани жан азығы.
Кітапханашыға сөз
Кітапхана мәдениеті, кітап таңдаудың жолы және оқу әдетін қалыптастыру туралы қысқа әңгіме өткізу ұсынылады.
Пікірталас
«Білім артық па, байлық артық па?» тақырыбында ойталқы ұйымдастырып, Әзірет Әлінің білім туралы жауабын талқылауға болады.
Көрнекілікке шолу
«Кітаптың шығу тарихы» бойынша шағын таныстырылым жасап, кітап көрмесіне шолу жүргізу оқушының қызығушылығын арттырады.
Әндер мен өнер бөлімі
- «Әйбат менің кітабым» (хор)
- Би: «Біз — бақытты баламыз»
- «Мен әдепті баламын» (хор)