Иісті сезініңіз, қандай иіс
Сабақ барысы
Төмендегі жоспар сабақтың кезеңдерін бірізді көрсетеді: психологиялық дайындық, ой қозғау, жаңа білімді бекіту және қорытындылау.
Психологиялық тренинг: «Шалғын мен орман»
Жағымды көңіл күй қалыптастыру- 1) Қолдарыңызды еркін тізелеріңізге қойып, көздеріңізді жұмып, жайлы отырыңыз.
- 2) Менің дауысымды ғана тыңдап, зейініңізді тұрақтандырыңыз.
- 3) Үш рет терең дем алып, баяу дем шығарыңыз.
- 4) Күн сәулесіне бөленген шалғынды елестетіңіз: дыбыстарды тыңдап, иісті сезініңіз.
- 5) Әсем гүлдерге назар аударыңыз: олар көздің жауын алады.
- 6) Шалғын арасындағы жолмен жүріп, алдыңыздағы орманға кіріңіз. Ағаштардың түрін, орманның иісі мен дыбыстарын байқаңыз.
- 7) Құстардың үні жанға тыныштық береді.
- 8) Орманнан қайта шығып, шалғынға оралыңыз: самал жел, жұпар иіс, таза ауа.
- 9) Жеңіл әрі еркін тыныстаңыз. Көңіл күйіңіз сергек, қуанышты.
- 10) «Үш» дегенде көздеріңізді ашыңыз.
Оқушыларға сурет көрсетіліп, сұрақтар қойылады: «Бұл көрініс жаңағы елестеткен алаңқайға ұқсай ма? Нені көріп тұрсыңдар? Мұнда қандай ерекше гүлдер бар?»
Ой қозғау: әріптерден сөз құрастыру
Оқушылар берілген әріптерден сөз құрастырады:
Сұрақ
Балалар, біз әріптерден не құрастырдық?
Жауап
Сөз
Келесі қадам
Әріптерді орын-орнына дұрыс қойсақ, бір сөз шығады. Қане, ойланып көрейік?
Нәтиже
Сөйлем
Жаңа тақырып: сөйлем
Мұғалім оқушылармен бірге сөйлемнің негізгі ережелерін еске түсіреді және қорытындылайды:
- Сөйлем неден құралады? Сөзден.
- Сөйлемдегі бірінші сөз қалай жазылады? Бас әріппен.
- Сөйлемнің соңына қандай белгі қойылады? Нүкте.
Сергіту сәті
«Қара жорға» биі орындалады.
Кластер: «Көмек» ұғымы
«Көмек» дегенде ойларыңа не түседі? Оқушылардың жауаптары негізінде кластер құрылады.
Автор туралы: Сәкен Сейфуллин
Сейфуллин Сәкен (Садуақас, 1894–1938) — қазақтың көрнекті жазушысы әрі ақыны, қазақ әдебиетін қалыптастырушылардың бірі, мемлекет және қоғам қайраткері. Туып-өскен жері — Қарағанды облысы, Шет ауданына қарасты Ортау кеңшарының Қарашілік қыстағы. Саяси қуғын-сүргіннің құрбаны болған.
Топтық жұмыс: «Қолғанат»
Оқу және талдау
«Қолғанат» тақырыбы екі топқа бөлініп оқылады. Оқушылар жеке ойланып, топта талқылап, мәтіннің мазмұнын ашады.
Дәптермен жұмыс
137-жаттығу: мәтіннен екі сөйлемді жазып, әр сөйлемнің неше сөзден тұратынын айтады.
«Авторға сұрақ» әдісі
Бір топ «автор» рөлінде болады, екінші топ сұрақ қойып, жауап алады.
Сұрақ 1
Құрметті автор, сіз неге естелігіңізде Сәкеннің анасына көмегі туралы ерекше тоқталдыңыз?
Сұрақ 2
Сіздер Сәкенмен жуынуға барғанда, бәріңіз тәртіп сақтап жүрдіңіздер ме?
Сұрақ 3
Анаңыздың ағаңызға ерекше мейірлі екенін қалай сездіңіз?
Қорытынды және бекіту
Тапсырма: орындары ауыстырылған сөздерден сөйлем құра
- 1) Қыз, Айман, сұлу.
- 2) Мектепке, кеше, бардым, мен.
- 3) Сүйікті, ана, тілі, пәнім, менің.
Сұрақ
Сөйлем деген не?
Сұрақ
Кім туралы мәтінмен таныстық?
Бағалау
Оқушылар жауаптарының толықтығы мен белсенділігіне қарай бағаланады.