Балалармен дұрыс қарым - қатынас орнықтыра білу

Атырау облыстық №3 арнайы мектеп-интернаты

Дайындаған: І топ тәрбиешісі У. К. Қосжанова

Баяндама (педагогикалық кеңесте оқылған)

Тақырыбы

Тәрбиешінің нәтижесі – сапалы тәртіп қалыптастыру

Тәрбиешінің жеке басының жас жанға ететін ықпалын оқулықпен де, жақсы әдет-ғұрыпты құлаққа сіңіретін уағызбен де, жазалау мен мадақтау жүйесімен де алмастыру мүмкін емес — оның тәрбиелік күші ерекше.

К. Д. Ушинский

Тәрбиешінің рөлі және күнделікті жұмысы

Тәрбиеші тәрбиеленушілердің күнделікті оқу-тәрбие жұмысын және демалыс уақытын ұйымдастырады. Ал мектепке дейінгі даярлық тобының тәрбиешісі мектеп жасына дейінгі балаларды тәрбиелеп, мектепке дайындайды және отбасына педагогикалық қолдау көрсетеді.

Маңызды қағида

Тәрбиеші балалардың жақын досы болуы тиіс. Баланы еркелетуде тепе-теңдік қажет: бір баланы ерекше еркелету өзгелердің қызғанышын туғызуы мүмкін. Дегенмен, мейірім мен жылы қарым-қатынас баланың қауіпсіздігі мен сенімін нығайтады.

Тәрбиеші өз талабына ұқыпты болып, әр қадамын саналы басқаруы керек. Бала, ең алдымен, ересектің жеке тұлғалық ықпалы арқылы тәрбиеленеді. Сондықтан тәрбиеші — жас ұрпақты жан-жақты дамытып, өмірге және еңбекке дайындауда әрі жауапты, әрі қадірлі қоғамдық міндет атқаратын маман.

Мектепке дейінгі даярлық тобы тәрбиешісінің міндеттері

Дұрыс тәрбиені қамтамасыз ету

Балалардың дамуына сай күн тәртібін, оқу-тәрбие үдерісін және орта талаптарын жүйелі ұйымдастыру.
Жеке қажеттілік пен қызығуға мұқият қарау

Әр баланың қызығуы мен қажеттілігін байқап, қамқорлықпен қолдау көрсету.
Денсаулықты қорғау

Дәрігер нұсқауларын орындап, қауіпсіздік пен гигиенаны тұрақты бақылауда ұстау.
Ата-анамен жүйелі жұмыс

Отбасында және балабақшада тәрбиелеу мәселелері бойынша кеңес беру, өзара байланыс орнату.
Жоспарлау және есеп беру

Жұмыс жоспарын құрып, нәтижесін талдап, әр сабаққа ұқыпты дайындалу.

Тәрбиеші балалар тобын мектепке шығарып салғанға дейін жетелейді: дағды, тәртіп, қарым-қатынас мәдениеті және өзін-өзі ұстау ережелері кезең-кезеңімен орнығады.

Тұлғалық үлгі: тәрбиешінің мәдениеті мен мінез-құлқы

Тәрбиеші жас ұрпақ бойына тәрбиенің алғашқы негіздерін қалыптастыра алатын, адамгершілігі жоғары, мәдениетті, ғылым жетістіктерін дұрыс бағалай білетін, әдебиет пен өнерді, техниканың даму бағытын түсіндіре алатын тұлға болуы керек.

Мәдениеттіліктің көрсеткіштері

Әдептілік, қоғамдық орындарда өзін сыпайы әрі еркін ұстау
Өнегелі болмыс, тәртіптілік, тартымдылық
Өзара сыйластық пен адалдыққа негізделген қарым-қатынас

Неге бұл маңызды?

Мұндай тәрбиешіні балалар жақсы көреді, сыйлайды, құрметтейді. Оның беделі жоғары болып, балалар тәрбиешіге жақын жүруге ұмтылады. Себебі тәрбиешінің жеке басының үлгісі — тәрбиедегі ең әсерлі әдістердің бірі: балалар ересекке барлық жағынан еліктейді.

Күнделікті мінез-құлыққа қойылатын талап

Тәрбиеші әрдайым жинақы, таза, ұқыпты болуы, сөзі мәнді әрі салмақты шығуы керек. Асықпай, байыппен сөйлеп, әр сөзінің тәрбиелік ықпалын ескергені жөн. Бала еліктегіш болғандықтан, жақсыны да, жаманды да тез қабылдайды.

Тәрбиешіге қойылатын кәсіби талаптар

Өз мінезін, жүріс-тұрысын реттеп, балалардың іс-әрекетін дұрыс ұйымдастыра білу
Арнаулы білім, білік және іскерлік-дағдыларды меңгеру
Баламен еркін сөйлесіп, жақын қарым-қатынас орната алу
Көзқарас, ым-ишара арқылы ойды түсінікті жеткізе білу
Қажет жерде талапшыл болып, орынды әзілмен көңіл аудара алу
Әр қимылы мен жүріс-тұрысы балаларға үлгі болатындай деңгейде болуы

Ш. А. Амонашвили ұсынған педагогикалық этика қағидалары

Әріптестерге мейірімді, жылы шырайлы, ықыласты болу
Қарым-қатынас әдебін, дауыс сарынын және жылы үнді игеру
Әріптестің табысына қызғанышпен, күншілдікпен қарамау
Өз тәжірибесін бөлісу және әріптестерден үйренуден ұялмау
Әріптестерге жоғарыдан менсінбей қарамау
Әріптестің ар-намысы мен атақ-даңқын сақтау
Отбасыға қатысты құпия ақпаратты біліп тұрса да, оны ешкімге жария етпеу

Тәрбиеші-педагог бейнесі: құзыреттер жиынтығы

Әдістемелік және ұйымдастырушылық құзырет

Мектепке дейінгі тәрбиелеу мен білім беру мазмұнын, әдіс-тәсілдерін жетік білу
Материалды түсінікті, жүйелі түрде жеткізе білу
Оқу-тәрбие жұмысын дұрыс ұйымдастыру және баланың іс-әрекетін әділ бағалау

Кәсіби өсу және коммуникация

Тәжірибелік білім-білік дағдыларды қалыптастыра білу
Өз іс-әрекетін сыни тұрғыдан бағалау
Кәсіби біліктілікті жүйелі түрде жетілдіру
Балалармен дұрыс қарым-қатынас орнықтыру
Ата-аналармен тіл табысып, серіктестік орната білу
Сөйлеу мәдениетін сақтау

Қорытындысында, сапалы тәртіп — талапшылдық пен мейірімнің, кәсіби шеберлік пен тұлғалық үлгінің үйлесімі. Тәрбиеші осы үйлесімді күнделікті іс-әрекетте орнықтырғанда ғана бала бойында тұрақты тәртіп, мәдениет және жауапкершілік қалыптасады.