Кім тапқыр Сұрақ - жауап бөлімі
Мақсат
Балалардың жыл бойы алған білімдерін бекіту, дидактикалық ойындар арқылы есте сақтау, көру, ой-қиял, қабылдау және жүйелі сөйлеу мәдениетін дамыту. Тілдің грамматикалық құрылымын қалыптастыра отырып, сауат ашу бойынша меңгерген дағдыларын тиянақтау.
Әдістер
- Көрсету, түсіндіру, сұрақ-жауап
- Сергіту сәті және «Әліппе әні»
- Кубизм әдісі (кубик лақтыру арқылы сөз табу)
Дидактикалық ойындар
Сабақтың барысы
Бұл ашық оқу іс-әрекеті сайыс форматында ұйымдастырылады. Балалар екі топқа бөлінеді: І топ — «Алғырлар» және ІІ топ — «Тапқырлар». Әр тапсырма бойынша жауап сапасына қарай ұпай белгісі беріледі.
Мотивациялық кезең
Тәрбиеші балалармен амандасып, қонақтардың келгенін хабарлайды. Жағымды көңіл күй қалыптастыру үшін «Шаттық шеңбері» ұйымдастырылады.
Шаттық шеңбері (өлең)
Қайырлы күн, достым!
Қайырлы күн болсын!
Бүгінгі күн бізге
Сәттілікке толсын!
Біздің алар бағамыз
Кілең бестік болсын.
Балабақшаға сегізде келеміз,
Ешқашан да қалмаймыз дегенбіз.
Сауат ашуды «5»-ке оқып,
Білімді бала боламыз дегенбіз.
«Ғажайып сәт»
Сабаққа Білім ханшайымы келіп, өзімен бірге түрлі тапсырмалар әкеледі. Бірінші тапсырмада балалар шарларды жарып, ішінен шыққан сұрақтарға жауап береді.
Ереже
Әр шардың ішінде бір сұрақ бар. Топ болып ойланып, нақты әрі толық жауап беру қажет.
Сайыс кезеңдері мен тапсырмалар
І бөлім — «Кім тапқыр?» (сұрақ-жауап)
Шардан шыққан сұрақтарға жауап беру арқылы балалар жыл мезгілдері, уақыт өлшемдері және сауат ашудың негізгі ұғымдарын қайталайды.
- Жыл мезгілдерін атай аламыз ба? Қандай?
- Бір жылда неше ай бар?
- Қазір жылдың қай мезгілі?
- Көктем мезгілінің айларын атай аламыз ба?
- Бір аптада неше күн бар? Бүгін аптаның қай күні?
- Қазақ әліпбиінде қанша әріп бар?
- Дыбыстар нешеге бөлінеді? Қандай?
- Дыбыстарды не істейміз?
- Ал әріптерді ше?
- Әріптерден не құраймыз?
- Буындардан не құраймыз?
- Сөзден не құраймыз?
ІІ бөлім — «Кім білгіш?» (дауысты/дауыссыз)
Тақтадан әріптер көрсетіледі. Балалар әріптің дыбыс түрін ажыратып, тиісті текшені көтереді: дауысты дыбыс — қызыл, дауыссыз дыбыс — көк.
ІІІ бөлім — «Жоғалған әріптер»
Әр топқа толық емес сөздер беріледі. Балалар жетіспейтін әріптерді тауып, шыққан сөздерді буынға бөліп айтады.
І топ
ІІ топ
Сергіту сәті
Музыка әуенімен балалар ортаға шеңбер болып жиналып, әріптерге байланысты қимыл-қозғалыс жасап, ән айтады.
Кубизм әдісі (әріптен сөз құрау)
Балалар ортаға жиналады. Тәрбиеші кубик лақтырып, кез келген әріпті атайды. Балалар сол әріптен басталатын сөз айтып, кубикті кері лақтырады.
IV бөлім — Жеке баламен жұмыс (карточка)
Әр балаға карточка таратылады. Берілген суретке сәйкес әріпті тауып, сызықпен байланыстырады.
V бөлім — «Буынға буын қос»
Суреттерде берілген буындарды қосып, сөзді құрастырып оқиды.
VI бөлім — «Кім көп біледі?» (буын ұйқас)
Әр топтан 5 баладан шығып, буын ұйқас айтады.
І топ — үлгілер
- Ақ-ақ-ақ — Сарғайды күзгі жапырақ.
- Са-са-са — Ызыңдайды маса.
- Із-із-із — Бақшадағы сәбіз.
- Ет-ет-ет — Алма, алмұрт салынатын себет.
- Ой-ой-ой — Қорада тұр қой.
- Ай-ай-ай — Ұшып кетті торғай.
ІІ топ — үлгілер
- Ай-ай-ай — Жайылып жүр тай.
- Ға-ға-ға — Ұшып кетті қарға.
- Кер-кер-кер — Тоқтар аға ғарышкер.
- Ыз-ыз-ыз — Айгүл жақсы қыз.
- Ме-ме-ме — Келе жатыр кеме.
VII бөлім — Ребустарды шешу
Балалар ребустарды шешіп, сөздерді табады және дұрыс айтуға жаттығады.
VIII бөлім — «Жаңа сөзді тап»
Топтар берілген әріптерден сөз құрап, мағынасын түсіндіреді.
І топ
«Адал», «дала» сөздерінің мағынасын түсіндіріп, сөйлемде қолдану.
ІІ топ
«Сырға», «ғасыр» сөздерінің мағынасын түсіндіріп, мысал келтіру.
IX бөлім — «Қай әріпке ұқсайды?»
Балалар қимыл-қозғалыс арқылы әріптердің пішінін бейнелеп көрсетеді, қалғандары қай әріп екенін табады.
X бөлім — «Кім шапшаң, кім тапқыр?» (сөз құрау)
Кеспе әріптерден сөз құрастырады. Әр сөзге сөйлем ойлап, сөйлемнің сызбасын (схемасын) көрсетеді.
XI бөлім — Сөздерді оқу
Балалар сөздерді дұрыс, анық әрі мәнерлеп оқуға жаттығады.
XII бөлім — Мәтін оқу
Қорытынды кезеңде балалар мәтінді оқып, жыл бойы қалыптасқан оқу дағдыларын көрсетеді.
Қорытынды
Сайыс сабақ ойын арқылы қайталауды тиімді ұйымдастырып, балалардың дыбыс пен әріпті ажырату, буындап оқу, сөз құрау, ойды жүйелі жеткізу сияқты негізгі дағдыларын бекітуге бағытталған. Тапсырмалар топтық жұмыс пен жеке жұмысты ұштастырып, балалардың белсенділігін арттырады.