Қазақша рефераттар

Сөйлеу жылдамдығын анықта

Сабақтың мақсаты

  • Оқушыларды ақпарат ұғымымен таныстыру: адамның көзқарасы бойынша және техникалық көзқарас бойынша ақпараттың мәнін түсіндіру; хабардың ақпараттық көлемін есептеуге үйрету.
  • Оқушылардың алған хабарды қай кезде ақпарат деп санауға болатынын (қай кезде болмайтынын), ақпараттың қасиеттерін және өлшем бірліктерін білу дағдыларын дамыту.
  • Эстетикалық тәрбие беру.

Сабақтың типі

Пікірлесіп-түсіндіру, білім-білікке бағытталған.

Сабақтың құрылымы

  1. I Ұйымдастыру кезеңі
  2. II Үй тапсырмасын тексеру
  3. III Жаңа сабақты түсіндіру

Оқушыларға қойылатын талаптар

Оқушылар білуі тиіс

  • Алынған хабарды қай кезде ақпарат деп санауға болатынын, қай кезде болмайтынын.
  • Ақпараттың негізгі қасиеттерін.
  • Ақпаратты өлшеу бірліктерін.

Оқушылар үйренуі тиіс

  • Ақпараттың пайдалы, жаңа, әділ, толық түрлеріне мысал келтіру.
  • Хабардың ақпараттық көлемін анықтау.

Ақпарат және оны бағалау

Үй тапсырмасын тексеру тәсілі

Сабақты үй тапсырмасын тексеруден бастаған тиімді. Оқушылар дәптерлерін жұптасып алмастырып, бір-бірінің хабарларын декодтау арқылы тексеру ұйымдастырылады. Бұл тәсіл оқушыларды өзара бағалауға және қателерді талдауға тартады.

Теориялық материал оқулықта толық берілгенімен, негізгі ұғымдарды сыныпта қысқаша қорытындылап алған пайдалы.

Негізгі идея

Егер ақпарат пайдалы, толық, әділ және жаңа болса, ол біз үшін құнды болады.

Пайдалы
Толық
Әділ
Жаңа

Тапсырма 1 (1.2.8)

Егер алынған хабар ақпарат болса, тор көзді жасыл түспен, ал ақпарат болмаса қызыл түспен бояңдар.

Кейбір мысалдарды сыныппен бірге талдау ұсынылады: әр адам үшін хабардың мәні әртүрлі болуы мүмкін (жаңалығы, пайдалылығы және т.б.), сондықтан бір хабар біреуге ақпарат болып, екіншісіне ақпарат болмауы ықтимал.

Адамның көзқарасы бойынша кейбір хабарлар ешкім үшін ақпаратқа айналмауы мүмкін. Ал техникалық көзқарас бойынша кез келген хабар ақпарат ретінде қарастырылады.

Ақпаратты өлшеу бірліктері

Негізгі ауыстырулар

  • 8 8 бит = 1 байт
  • 1024 1024 байт = 1 килобайт (1 КБ)
  • 1024 1024 килобайт = 1 мегабайт (1 МБ)
  • 1024 1024 мегабайт = 1 гигабайт (1 ГБ)

1 байт нені кодтайды?

1 байт (8 бит) арқылы 00000000-ден 11111111-ге дейін 256 әртүрлі код құруға болады. Көп жағдайда 1 байт мәтіндік, сандық, дыбыстық немесе графикалық ақпараттың бір белгісін кодтауға жеткілікті.

Тапсырма 2 (1.2.9): сөйлемнің ақпараттық көлемі

Талқылау логикасы

  1. 1 Сөйлемдегі символдар саны бос орындарды қоса есептеледі.
  2. 2 Әр символ 1 байтпен кодталады, сондықтан көлем (байт) = символдар саны.
  3. 3 Битпен өлшеу үшін байт санын 8-ге көбейтеміз.

Берілген фраза

МЕКТЕП — БІЛІМ ОРДАСЫ

Жауабы

  • 22 символ
  • 22 байт
  • 176 бит

Тапсырма 3 (1.2.10): кітапты дискетке сыйдыру

290 беттік кітаптың бір бетінде 39 жол, әр жолда 67 символ бар. Сыйымдылығы 1,44 МБ дискетке оны орналастыруға бола ма?

Шешуі

  • 1 беттің көлемі: 39 × 67 = 2613 символ = 2613 байт
  • Кітаптың көлемі: 2613 × 290 = 757770 байт
  • Килобайтқа ауыстыру: 757770 / 1024 ≈ 740 КБ
  • Мегабайтқа ауыстыру: 740 / 1024 ≈ 0,722 МБ
  • Салыстыру: 0,722 МБ < 1,44 МБ

Жауабы: кітапты бір дискетке сыйғызуға болады.

Тапсырма 4 (1.2.11): оқу және сөйлеу жылдамдығы

Мәтінді оқу жылдамдығын және сөйлеу жылдамдығын анықтаңдар. Есептеуді орындау үшін оқушыларға жұппен жұмыс істеу ұсынылады.

Шешу үлгісі

  • Минутына: 1140 символ
  • Секундына: 1140 / 60 = 19 символ
  • Көлемі: 19 байт
  • Битпен: 19 × 8 = 152 бит
  • Килобайтпен: 19 / 1024 ≈ 0,0185 КБ

Жауабы: секундына 19 байт, 152 бит, 0,0185 КБ.