Қазақша рефераттар

Болымсыз етістіктің жұрнағын ата

Сабақтың тақырыбы

«Шығамын білім шыңына» (қазақ тілі пәнінен ҰБТ-ға дайындық жүргізудің әдістері)

Сабақтың мақсаты

  • Оқушының пәнге деген қызығушылығын арттыру.
  • Ой-өрісін дамыту.
  • Тиімді тәсілді тез таңдай білуге дағдыландыру.

Сабақтың әдістері

Сұрақ-жауап, тест.

Көрнекілігі

  • Интерактивті тақта
  • Тест кітапшалары

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

Сыныптың сабаққа дайындығын тексеру, оқушылардың назарын сабаққа шоғырландыру.

II. Кіріспе

«Мектеп деген білім кені, жыр кені, мектеп деген ғылымның ең үлкені», — дегендей, бүгінгі кезекті сабағымызды бастаймыз.

Ахмет Үгінеки: «Бақыт жолы тек білімнен табылар» десе, ұлы Абай: «Ондай болмақ қайда деп, айтпа ғылым сүйсеңіз» деген.

«Ғылымның сырын ұғына шығыңдар, білім шыңына», — дейміз. Өйткені XXI ғасыр — білім ғасыры.

Сабақ кезеңдері

1) Бәйге 2) Кім тапқыр? 3) Ойлан, тап 4) Мені түсін 5) Көкпар

Әр кезең оқушының білімін жылдам тексеруге, түсіндіру дағдысын дамытуға және тілдік ұғымдарды бекітуге бағытталады.

Сайыстар мазмұны

1) Бәйге сайысы

Жылдам сұрақ-жауап арқылы негізгі тілдік ұғымдарды еске түсіру.

  1. «Үндестік заңы» термині қай сөзбен синонимдес?
  2. Синтаксис нені зерттейді?
  3. Зат есім құрамына қарай нешеге бөлінеді?
  4. Әліпбидегі алғашқы 7 дауыссыз дыбыс қалай аталады?
  5. «Дыбыс» сөзі қандай терминмен сәйкес келеді?
  6. Екпін түрі нешеу?
  7. «Лексика» сөзі қай тілден енген?
  8. Тыныс белгілерін не зерттейді?
  9. Жинақтық сан есімнің жұрнағы қандай?
  10. Болымсыздық есімдігін ата.
  11. Болымсыз етістіктің жұрнағын ата.
  12. «Рецензия» сөзінің анықтамасы қандай?
  13. «Әрі» сөзі қандай сөз таптарында қолданылады?
  14. «Жаны зәр түбіне жету» тіркесінің мағынасын анықта.
  15. Жұрнақтың түрлерін ата.
  16. «Пәлеқор» сөзі буын үндестігіне бағына ма?
  17. Көсемшенің жұрнақтарын ата.
  18. Көнерген сөздер нешеге бөлінеді?
  19. Тұрлаулы мүшелерді ата.
  20. Қалау райлы етістіктің жұрнағы қандай?

2) «Мені түсін» сайысы

«Білім — біліктілікке жеткізер баспалдақ, ал біліктілік — сол білімді іске асыра білу дағдысы», — Ахмет Байтұрсынұлы.

Оқушыға тақырып беріледі. Оқушы ойын жинақтап, ережені түсіндірудің ең оңай әрі тиімді тәсілін таңдап, сыныпқа түсіндіреді.

Тақырып 1

Дауысты дыбыстар

Тақырып 2

Септік жалғаулары

3) «Кім тапқыр?» сайысы

Берілген қосымшаларды табу, мысал келтіру және сөзді буын түріне қарай ажырату.

  1. Болымсыз етістіктер қандай жұрнақтар жалғану арқылы жасалады?
  2. Ортақ етіс жұрнақтарын ата.
  3. Негізгі түбір еліктеуіш сөзге жұрнақ жалғап, туынды еліктеуіш жаса.
  4. Жұрнақ жалғану арқылы жасалған туынды үстеуге мысал келтір.

4) «Ойлан, тап» сайысы

Қазақы ұғым, даналық сөздер мен мақал-мәтелдердің мағынасын ашу; аяқталмағанын жалғастыру.

  1. Білімді жан барар жерін бағдарлар.
  2. Асығыстық орға жығар.
  3. Оқу — білім азығы, білім — өмір қазығы.
  4. Жер тойынбай, ел тойынбас.
  5. Жақсы сөз жараны да жазар.
  6. Атаңа не істесең, алдыңа сол келер.

5) «Көкпар» сайысы

Сәйкестендіру тесті: ұғым мен анықтаманы дұрыс жұптастыру.

№ Сол жақ Оң жақ
1 Су жүрек қорқақ
2 Жаңа сөздер неологизм
3 Құрмалас сөйлем салалас сөйлем
4 Сөз табы есімдік
5 Целиноград Ақмола
6 Әдепті бала арлы бала
7 -у жұрнағы тұйық етістік
8 Тек, тәйт, жә одағай
9 Көмекші есім сөздер алды, маңы, жаны
10 Ақмешіт Қызылорда
11 Ғ. Мүсірепов «Ұлпан» шығармасы
12 Көсемше -а, -е, -й, -ып, -іп жұрнақтары
13 Тұрақты тіркес фразеологизмдер
14 Мөлшер үстеуі онша, сонша, соншама

Қорытынды бөлім

Сабақты бекіту

Тест жұмысы.

Сергіту сәті

«Поэзия минуты»: М. Шахановтың жігерлендіру өлеңі.

Білімді бағалау

Оқушылардың белсенділігі мен тапсырмаларды орындауына қарай бағалау.

Үй тапсырмасы

Өтілген тақырыптарды қайталау, тестке дайындалу.