Күнделікті өмірде уақытты дұрыс пайдалана білуге тәрбиелеу
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Уақыттың жаңа әрі ең кіші өлшем бірлігі — секунд ұғымын меңгерту. Уақыт бірліктерінің өзара қатынасын анықтауға және күнделікті өмірде әртүрлі өлшем бірліктерінің қолданылуын түсінуге жағдай жасау.
Дамытушылық
Оқушыларды ойландыру, ізденіске бағыттау; ойлау және есте сақтау қабілеттерін дамытуға ықпал ету.
Тәрбиелік
Күнделікті өмірде уақытты тиімді әрі дұрыс пайдалануға тәрбиелеу.
- Түрі
- Жаңа білімді меңгерту
- Әдіс-тәсілдері
- Түсіндіру, сұрақ-жауап, көрнекілік, ойын, дәлелдеу
- Көрнекілік
- Сағат модельдері, құстар суреттері, алақан шаблоны
Сабақтың барысы
I. Бағдарлау–мотивациялық кезең
А) Психологиялық дайындық
Есептеуге жүйрік болсаң жасыңнан,
Математикаға орын берсең басыңнан.
Барлық ғылым саған үйір болады,
Досың солар табылатын қасыңнан.
Осы өлең жолдарымен математика сабағымызды бастаймыз. Бүгін сабағымыз ерекше: сыныпта қонақтар отыр. Сондықтан өз білімімізді жинақы әрі сенімді көрсете білейік.
Ойын: «Құрастыра аламыз ба?»
Сұрақтарға жауап бере отырып, жаңа тақырыпты өзіміз ашамыз. Дұрыс жауаптардың алғашқы әріптері бірігіп, бүгінгі негізгі ұғымды шығарады.
II. Операциялық–орындаушылық кезең
Жаңа мағынаны тану
Сұрақ–жауап арқылы кіріспе
- Қ: Қазір жылдың қай мезгілі? — Көктем
- Қ: Көктемнің алғашқы мерекесі қандай? — Аналар мерекесі
- Қ: Мерекеде аналарымызға не сыйлаймыз? — Гүл
Гүл — мерекенің сәнін келтіретін, көктемнің ажарын ашатын сый.
Уақыт бірліктерін еске түсіру
- 1 жылда — 12 ай
- 1 айда — 30/31 күн (ақпан — 28/29 күн)
- 1 аптада — 7 күн
- 1 тәулікте — 24 сағат
- 1 сағатта — 60 минут
Жаңа ұғым: секунд
Дәптерге жазу
1 минутта 60 секунд бар.
Демек, секунд — уақыттың ең кіші өлшем бірлігі.
Сағат тілдері
- 1) Сағат тілі
- 2) Минут тілі
- 3) Секунд тілі
Қызықты дерек
Техника өте қысқа уақытта көптеген әрекет жасай алады. Ал тірі ағзаларда да секундпен өлшенетін жылдам қимылдар бар: адам 1 секундта шамамен 1 қадам жасайды; инелік 30–50 рет, шыбын 115–117 рет, маса 500-ге жуық қанат қағады.
Сағат макеті арқылы секунд тілі қозғалысын бақылап, 1 секунд уақыт аралығын нақты көрсетеміз.
Оқулықпен жұмыс
№1 тапсырма
Сурет бойынша талдау жасаймыз: уақыт бірліктерін ажырату, дұрыс атау және қолдану.
№2 тапсырма
Нүктелердің орнына сәйкес уақыт бірлігін қойып, сөйлемдерді оқимыз:
- Біз XXI ғасырда өмір сүріп жатырмыз.
- Пойыз 48 сағат жолда болды.
- Ұшақ 3 сағат ұшты.
- Сабақтың ұзақтығы — 45 минут.
- Оқушы 60 м қашықтықты жүріп өтуге 38 секунд жұмсады.
№3 тапсырма: «Кім тапқыр?»
- Еліміздің Ата заңы қай күні, қай айда атап өтіледі?
- Жеңіс күні қашан?
- Наурыз мейрамы қашан?
- Халықаралық әйелдер мерекесі қашан?
- Жаңа жыл қай айдан басталады?
- Көктем, жаз, күз, қыс айларын ата.
Үйреніп алайық: айларды алақан арқылы есте сақтау
Саусақтардағы буын саны арқылы жыл мезгілдерін және айларды есте сақтауға болады. Бір жылда 12 ай бар, ал төрт саусақтағы буын саны да 12. Әр саусақта үш буыннан болғандықтан, төрт саусақ — жылдың төрт мезгілін білдіреді.
Сұқ саусақ — көктем
Наурыз, сәуір, мамыр
Ортаңғы саусақ — жаз
Маусым, шілде, тамыз
Аты жоқ саусақ — күз
Қыркүйек, қазан, қараша
Шынашақ — қыс
Желтоқсан, қаңтар, ақпан
Сергіту сәті
Қысқа қимыл-қозғалыс жаттығуларын жасап, назарымызды қайта жинақтаймыз.
№4 тапсырма: есептер шығару
Есеп 1
Үкі — 68 жыл. Аққу — одан 44 жыл қысқа. Аққу неше жыл тіршілік етеді?
68 − 44 = 24
Жауабы: аққу 24 жыл тіршілік етеді.
Есеп 2
Бүркіт — 46 жыл. Жапалақ — одан 31 жыл қысқа. Қарға — жапалақтан 44 жыл ұзақ. Қарға неше жыл тіршілік етеді?
46 − 31 = 15
15 + 44 = 59
(46 − 31) + 44 = 59
Жауабы: қарға 59 жыл тіршілік етеді.
№5 тапсырма: «Кел, ойнайық!»
- Суретте барлығы неше сәбіз бар?
- Осы сәбіздерді 3 қоянға тең бөліп бер.
- Неше қоян сәбіз алды?
III. Рефлексия–бағалау кезеңі
Не үйрендік? Не білдік? Уақыттың өлшем бірліктерін сызба түрінде жинақтаймыз.
IV. Бағалау
Оқушылардың сабаққа қатысу белсенділігі, тапсырмаларды орындау сапасы және уақыт бірліктерін дұрыс қолдануы бойынша бағаланады.