Жауап қатсаң сұраққа жарайсыңдар
Барысы
Залда тыныштық орнасын, артық дыбыс болмасын. Біз мұны құптаймыз, кешіккендерді тоспаймыз. Ғылымдардың жаңасы — математика туралы сайысымызды бастаймыз.
Құрметті ұстаздар мен оқушылар! «Тапқыр достар» сайысына қош келдіңіздер. Бүгінгі сайысқа қатысатын екі топты қол соғып қарсы алайық.
Шын жүйрік шабысынан танылады, қатты білім — терең оймен бағаланады.
Әділқазылар әділдік орнатар, білім мен тапқырлық сайысында нағыз мықты жеңіске жетер.
(Әділқазылар алқасымен таныстыру)
1-кезең: Таныстыру
Сәлемдесу — ата дәстүрдің бір бөлігі. Топ алдында бас иіп, әдеппен амандасу — әрбір жастың парызы. Ендеше сайыскерлер өздерін таныстырып, білімдерін паш етсін.
Сөз кезегі I топқа және II топқа беріледі.
2-кезең: Сөз тапқанға
Әр ойыншы мақал-мәтелдердегі жасырын сөзді табады. Әр дұрыс жауап — 1 ұпай. Асықпай, бірақ шапшаң ойлаңыз: бұл сайыста тапқырлық пен жылдамдық қатар керек.
Тапсырмалар
- 1. Жалқаудың өмірі босқа өтер, іздеген мұратқа жетер.
- 2. Елді қу бұзады, сүтті су бұзады.
- 3. Жеті жұрттың тілін біл, жеті түрлі білім біл.
- 4. Жері байдың — елі бай.
- 5. Жамандық аяқ астында, жақсылық ағаш басында.
- 6. Тұз астың дәмін келтірер, мақал сөздің мәнін келтірер.
3-кезең: Ойлан, тап!
№1. Жұмбақ есеп
Көпті көрген қария немересін есепке баулу үшін жадыда тез қалатын жұмбақ есептерді жиі айтып жүреді. Бір күні ол былай дейді:
«Алты аяғы бар, тал таяғы бар, арқасында құйрығы бар, адамның бұйрығы бар. Ол не?»
Немересі бірден: «Бұл — таразы», — деп жауап береді.
Қария тағы бір жұмбақ айтады:
«Он екі түйе, он жылқы,
Тоғыз сиыр, бес ешкі.
Екі қоян, үш түлкі,
Таба алмасаң — бол күлкі.»
Бала санап: «Бәрі қырық бір», — дегенде, қарияның өзі күліп жібереді.
Жауабы: Атасы немересінен жануарлардың қанша айда төлдейтінін сұраған (санын емес).
№2. Жұмбақ есеп
Қария кішкентай немересіне бір ескі әңгімені айтады. Әкесі жеті жасар Саятты базарға жұмсап, бір тиын беріп: «Үш нәрсе сатып әкел», — дейді. Саят базардан бір қауын әкеледі.
— Балам-ау, әкелгенің бір ғана қауын ғой.
— Бұл бір ғана нәрсе емес, үш нәрсе, — дейді бала.
— Қалайша үшеу? — деп сұрайды әкесі.
Жауабы: Саяттың «үш нәрсесі» — қауынның қабығы, шырыны, дәні.
Білім — биік шың: ол бақытқа жеткізеді, қиындықтан өткізеді.
4-кезең: Сен білесің бе?
Тақтада ұпай саны жазылған ұяшықтар беріледі. Топтар ұяшықты таңдап, тапсырманы орындайды.
Тапсырмалар (I блок)
Ұпай бойынша-
10 ұпай
123456789 цифрларының орналасу ретін өзгертпей, арасына 3 таңба (+ және −) қойып, нәтижесін 100 етіңіз.
-
20 ұпай
Сағат циферблатын әр бөліктегі сандардың қосындысы 13-ке тең болатындай етіп қалай бөлуге болады?
-
30 ұпай
Өз өнерін көрсету.
Тапсырмалар (II блок)
Ұпай бойынша-
10 ұпай
88888888 цифрларының арасына 1000 шығатындай етіп + таңбаларын қойыңыз.
-
20 ұпай
Бес «2» саны мен амалдарды пайдаланып, 28 санын жазыңыз.
-
30 ұпай
Үш «5» саны мен амалдарды пайдаланып, 0 және 2 сандарын жазыңыз.
5-кезең: Кім жылдам?
Әр топқа сөздер беріледі. Тапсырма: сөзді қимылмен көрсетіп, ым-ишара арқылы түсіндіру.
I топ
Маймыл, қасқыр, дұшпан, әскер, мүйіз, көзілдірік.
II топ
Аю, ғасыр, жаңғақ, тоғыз, мейірімді, қазына.
6-кезең: Өнерпаз болсаң
Бұл кезеңде ұл-қыздар өнерін көрсетеді. Әннің минусовкасы беріледі: қай ән екенін тауып, бірге орындау қажет. Өнерлі оқушының өрісі кең.
Тапсырма
- Минусовканы тыңдап, әннің атауын анықтау.
- Әнге қосылып орындау.
7-кезең: Қорытынды
Әділқазыларға сөз беріледі. Ұпайлар қорытындыланып, жеңімпаз топ анықталады.
Ойын толқын жатқандай асып-тасып: біреу мығым, біреулер шалыс басып. Бұл сыннан ғұлама ойлар өтеді. Жеңсең де, жеңілсең де — жасымайық.
Осымен бүгінгі сайысымыз аяқталды.