Білімсіздің сөзі білектей, Білімдінің сөзі
Сайыстың тақырыбы: «Тіл керуені»
Кіріспе
Құрметті ұстаздар мен оқушылар! 5–9-сыныптар арасында өтетін «Тіл керуені» атты сайысымызға қош келдіңіздер. Сайысымызды бастауға рұқсат етіңіздер. Бүгінгі сайыс 4 кезеңнен тұрады.
I кезең
Зымыран сұрақтар
II кезең
Тіл өнері
III кезең
Ғажайып үштік
IV кезең
«Егер мен болсам...»
Бүгінгі сайысты әділ бағалайтын әділқазылар алқасымен таныстырып өтейік:
- Қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі
- Ағылшын тілі пәнінің мұғалімі
Ендеше, сайысымызды бастайық!
I кезең. Зымыран сұрақтар
Бұл кезеңде әр топ сұрақтарға жылдам жауап береді.
-
1
Заттың атын білдіріп, «кім? не?» сұрақтарына жауап беретін сөз табы қайсы?
-
2
Мағыналары бір-біріне қарама-қарсы сөздер қалай аталады?
-
3
Қазақ тілінде неше септік бар?
-
4
Тіл білімінің дыбыстық жағын зерттейтін ғылым қалай аталады?
-
5
Сөз таптарын атаңыз.
-
6
Етістік қандай сұрақтарға жауап береді?
-
7
Неше шақ бар?
-
8
Синоним дегеніміз не?
-
9
Дауысты дыбыстар нешеге бөлінеді?
-
10
Дауыссыз дыбыстар нешеге бөлінеді?
-
11
Мағынасы тұрпайы сөздің орнына ұғымды жұмсартып қолданылатын сыпайы сөздер қалай аталады?
-
12
Қазақ тілінде неше дауысты дыбыс бар?
-
13
Лексика нені зерттейді?
-
14
Кірме сөз дегеніміз не?
-
15
Әріптердің жүйелі тізбегі қалай аталады?
-
16
Сын есім дегеніміз не?
-
17
Тұйық етістік қалай жасалады?
-
18
Қазақ әліпбиінде неше әріп бар?
-
19
Көнерген сөздер дегеніміз не?
-
20
Қазақ тілінде буынның неше түрі бар?
II кезең. Тіл өнері
Шарты: мақал-мәтелдегі қалып қойған сөзді тауып, жұмбақтың шешуін анықтаңыз. Әр жауапты орысша және ағылшынша аударыңыз. Әр сөз үшін 10 ұпай беріледі.
Мақалдар мен жұмбақтар
-
Жалқаудың жаны тәтті, еңбектің ... тәтті.
Жауабы: нан — хлеб — bread
-
Дыбыс естісе қашады, қырдан бір-ақ асады.
Жауабы: қоян — заяц — rabbit
-
Көп жазсаң, қолың талады, қағазға бәрін салады.
Жауабы: қалам — ручка — pen
-
Айдағаның ... ешкі, ысқырығың жер жарар.
Жауабы: бес — пять — five
-
Айдалады ақ отау, аузы-мұрны жоқ отау.
Жауабы: жұмыртқа — яйцо — egg
-
Тышқанға қауіпті, иттерге жау мықты.
Жауабы: мысық — кошка — cat
Жалғасы
-
Атпаз көрген ат таныр, ұстаз көрген ... таныр.
Жауабы: хат — письмо — letter
-
Жылтырағанның бәрі ... емес.
Жауабы: алтын — золото — gold
-
... үшін отқа түс — күймейсің.
Жауабы: Отан — родина — homeland
-
Сауысқанның тамағы шоқуменен табылған, өнер-білімнің бәрі де ... табылған.
Жауабы: оқу — учиться — to learn
-
Білімсіздің сөзі білектей, білімдінің сөзі ....
Жауабы: жібек — шелк — silk
-
Сөз атасы — құлақ, су атасы — ....
Жауабы: бұлақ — родник — spring
III кезең. Ғажайып үштік
Шарты: ұяшықтарды таңдап, қазақ тілі мен әдебиет пәнінен сұрақтарға жауап беріңіз.
Қазақ тілі
-
10 ұпай
Қазақ тілінде неше сөйлем мүшесі бар?
-
20 ұпай
Дисфемизм дегеніміз не?
-
30 ұпай
Есімдіктер мағынасына қарай нешеге бөлінеді?
Әдебиет
-
10 ұпай
Халық ауыз әдебиеті дегеніміз не?
-
20 ұпай
Ертегілер нешеге бөлінеді?
-
30 ұпай
А. Құнанбайұлының неше поэмасы бар?
IV кезең. «Егер мен болсам...»
Шарты: әр топқа қағаз беріледі. Қағаздағы сөзге байланысты өз ойларыңызды ортаға салып, қысқаша пікір білдіресіздер.
Тақырып
Директор
Тақырып
Әкім
Тақырып
Дәрігер