Жабайы алхоры гүлінің формуласы
Биология • 6-сынып
Сабақ тақырыбы
Алқа тұқымдастар — кіріккен күлтелі өсімдіктер
Сабақтың мақсаттары
Білімділік
Оқушыларға алқа тұқымдастарға жататын өсімдіктер туралы толық әрі жүйелі мәлімет беру.
Дамытушылық
Ортақ белгілерін талдау арқылы ойлау қабілетін дамыту; тағамдық, дәрілік, сәндік және улы түрлерін ажырата білу дағдыларын қалыптастыру; пәнге қызығушылығын арттыру.
Тәрбиелік
Жеке жұмысқа дағдыландыру; адалдыққа, адамгершілікке, тазалыққа тәрбиелеу; табиғатты сүюге және оның байлығын қорғауға баулу.
Сабақ сипаттамасы
Типі мен түрі
- Сабақтың типі:
- жаңа материалды меңгерту
- Сабақтың түрі:
- аралас
Пәнаралық байланыс
- ботаника
- география
- экология
Әдіс-тәсілдер
Құрал-жабдықтар
- интерактивті тақта
- слайдтар
- суреттер
- муляждар
- гербарийлер
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Сәлемдесу
- Түгендеу
- Оқушыларды сабаққа бейімдеу
II. Үй тапсырмасын тексеру
Қосжарнақтылар класы, Раушангүлділер тұқымдасы және Бұршақтұқымдастар тақырыптары бойынша білімді пысықтау.
1) «Галереяға саяхат»
Суретпен жұмыс: өсімдіктерді тану, негізгі белгілерін атау.
2) Кесте толтыру
Тақырыптық кестені толықтыру арқылы ұғымдарды бекіту.
3) «Сәйкесін тап» тапсырмасы
| Сұрақ | Нұсқалар |
|---|---|
| 1. Жабайы алхоры гүлінің формуласы |
а) соя
ә) қызыл жоңышқа
б) Т(5) К5 А( ) ( ) Ж(5)
в) жалаң қызыл мия
г) Т(5) К5 А20 Ж1
ғ) раушан
|
| 2. Алма гүлінің формуласы | Осы нұсқалармен сәйкестендіріңіз. |
| 3. Дәрілік бұршақ тұқымдастар | Осы нұсқалармен сәйкестендіріңіз. |
| 4. Нағыз сәндік гүл | Осы нұсқалармен сәйкестендіріңіз. |
| 5. Құрамында нәруызы көп өсімдік | Осы нұсқалармен сәйкестендіріңіз. |
| 6. Топырақ құнарлылығын арттыратын өсімдік | Осы нұсқалармен сәйкестендіріңіз. |
Ескерту: Формулалар бастапқы материалдағы жазылуына сай берілді.
III. Жаңа сабақ
Алқа тұқымдастарының ғаламшарымызда шамамен 2900-ге жуық түрі бар. Олардың басым бөлігі — мәдени өсімдіктер. Сонымен қатар жабайы түрлері де көп таралған.
Ыстық климатты аймақтарда алқа тұқымдастарының бұталы және шырмалып өсетін түрлері кездеседі. Әсіресе Оңтүстік Америкада жабайы түрлері өте көп.
Қазақстанда алқа тұқымдастарының 23 түрі кездеседі, олардың көбі қолдан өсіріледі.
Негізгі морфологиялық белгілері
- Күлтелері тұтасқан, жапырақтары кезектесіп орналасады.
- Шөптекті өсімдіктер басым; гүлдері шоғырда немесе жеке-дара орналасады.
- Гүлінде кіріккен 5 тостағанша жапырақша және кіріккен 5 күлте жапырақша болады.
- Күлтенің түп жағы қысқа түтікшеге бірігіп, жиі қоңырау тәрізді пішін түзеді.
- Ортасында 5 аталық, 2 жемісжапырақшалы аналық орналасады.
- Бұл — жоғары жатынды өсімдіктер.
- Гүлінде бірнеше симметрия сызығын жүргізуге болатындықтан, олар дұрыс гүлді (*) өсімдіктерге жатады.
- Жемісі — жидек немесе қауашақ.
Гүл формуласы
Алқа тұқымдастарына тән құрылымдық белгі