Алакөл - емдік қасиеті бар көл
Алакөл — Қазақстандағы ең көрнекті көлдердің бірі. Көл Балқаш–Алакөл ойпатында, Алматы және Шығыс Қазақстан облыстарының шекаралық аймағында орналасқан. Оңтүстік-шығысында Жоңғар қақпасы асуына жақын жатыр. Соңғы жылдары өңірде туризм қарқынды дамып, емдік демалысқа келушілер саны артып келеді.
Орналасуы
Балқаш–Алакөл ойпаты, Алматы және Шығыс Қазақстан облыстарының түйіскен тұсы.
Түрі
Тұзды, ағынсыз көл. Су құрамы теңіз суына ұқсас.
Маусым
Шомылуға қолайлы кезең — шілденің ортасынан қыркүйекке дейін.
Көл туралы қысқаша деректер
- Теңіз деңгейінен биіктігі
- 343 м
- Ауданы (аралдарымен)
- 2696 км²
- Ұзындығы
- 104 км
- Ең үлкен тереңдігі
- 54 м
Су деңгейі
Жыл мезгіліне қарай су деңгейі шамамен 1,2 м-ге дейін өзгеруі мүмкін.
Қату кезеңі
Мұз қатуы басталып, әдетте қаңтар–сәуір аралығында толық қатады.
Табиғаты мен ғылыми деректер
Геологиялық ерекшелік
Ғылыми зерттеулерге сүйенсек, ежелгі геологиялық дәуірлерде бұл өңірдің көлдер жүйесі біртұтас ірі су айдыны болған болуы мүмкін.
Флорасы мен фаунасы
Көл фаунасы алуан түрлі: 80-нен астам фитопланктон түрі анықталған. Көлде бірқатар балық түрлері өнеркәсіптік негізде ауланады: алабұға, аққайран, көксерке, губача, маринка, сазан.
Өзендер мен көлдер жүйесі
Алакөлге 15-тен астам өзен құяды. Негізгілері: Үржар, Қатынсу, Емелқұйса, Ырғайты, Жаманты, Жаманоткөл, Тасты. Сондай-ақ Сасықкөл, Ұялы, Жалаңашкөл және басқа да ұсақ көлдер бірігіп Алакөл көлдер жүйесін құрайды.
Емдік қасиеттері
Алакөл — емдік қасиетімен танымал көл. Суы теңіз суына ұқсас, құрамында Менделеев кестесіндегі бірқатар элементтер кездеседі. Көл суы тыныс алу жүйесіне, қимыл-тірек аппаратына, жүйке жүйесіне және жалпы ағза жағдайына жағымды әсер етуі мүмкін.
Бұған қоса, жағалаудағы қара балшықтың да емдік қасиеті бар деп есептеледі.
Ескерту
Денсаулыққа қатысты нақты шешім қабылдамас бұрын дәрігермен кеңескен дұрыс, әсіресе созылмалы аурулар болса.
Туризм және инфрақұрылым
Курорттар мен нысандар
Көлдің батыс жағалауындағы Қабанбай кентінен шамамен 15 км жерде Барлық-Арасан курорты орналасқан. Сондай-ақ өңірде ғарышкерлерге арналған «Дорожник» оңалту базасы туралы мәліметтер кездеседі.
Көлік қатынасы
Өңір арқылы Қазақстан мен Қытайды байланыстыратын теміржол магистралі өтеді, сондай-ақ стратегиялық маңызы бар автожолдар бар.
Алматыдан Алакөлге қалай жетуге болады?
1) Ұшақпен
Ұшақпен барсаңыз, бағытты жағалауына қарай таңдаған ыңғайлы:
- Семей жақ жағалау үшін — Үржар ауданына дейін ұшып, әрі қарай автобуспен немесе автокөлікпен жетуге болады.
- Алматы жақ жағалау үшін — Үшарал немесе Талдықорған қалаларына дейін ұшып, әрі қарай жерүсті көлігімен барасыз.
Билет алуға қатысты пайдалы кеңестер
- Билетті сапардан 1–2 ай бұрын алған тиімді: таңдауыңыз көп, бағасы төмен болады.
- Егер баға жоғары болса, ұшу күнін 3–5 күнге жылжытып көріңіз — кейде айтарлықтай арзан болады.
- Көпшілік түскі уақытта қарайды; сұраныс артқан кезде баға өседі. Мүмкін болса, таңертең ерте немесе түнде тексеріп көрген дұрыс.
- Билеттерді авиакомпания сайттарынан немесе агрегаторлардан (мысалы, Chocotravel) қарастыруға болады.
2) Пойызбен
Пойызбен барсаңыз, Алакөлдің оңтүстік бөлігіне ыңғайлы бағыттардың бірі — Көктұма бекеті. Билеттерді ресми сервистерден алсаңыз, артық комиссия төлемейсіз.
Көлдің шығыс жағалауына пойызбен жету кейде қолайсыз: көбіне Семей бағытымен барып, ары қарай Семей–Алакөл автобусы арқылы жалғастыру қажет болады.
3) Автобуспен
- Алматы жақ жағалау үшін — Көктұма кентіне дейін билет алуға болады.
- Семей жақ жағалау үшін — Алматыдағы «Сайран» автобекетінен Алакөлге күн сайын тікелей рейстер жүреді.
- «Арлан» сауда базары маңынан да коммерциялық автобустар қатынауы мүмкін (маусымға қарай өзгеруі ықтимал).
4) Жеңіл көлікпен
Жеке көлікпен жол шамамен 650 км. Көлігіңіз болмаса, автокөлік жалға алу нұсқасын қарастыруға болады.
Тарихи атаулары туралы
Кей деректерде XII–XIX ғасырлар аралығында көл әртүрлі атаулармен аталғаны айтылады: Турге-Нор (моңғ. «көпір-көл»), Алактагол, Алатеңіз және басқа нұсқалар.