Қазақша рефераттар

Бүгінгі күн шешендері кімдер

Шешендік сөз және сөз мәдениеті

Өнер туындысын түрлі бағдарламалар арқылы насихаттап жүрміз. Оған айтыс, «Мың бір мақал», «Жүз бір жұмбақ» сияқты телебағдарламалар мен түрлі көрсетілімдер дәлел бола алады. Осындай алаңдар ұлттық сөз өнерін танытып қана қоймай, тіл мәдениетіне деген талапты да күшейтеді.

Пресс-конференция форматы: сабақ құрылымы

Сабақ пресс-конференция үлгісінде ұйымдастырылып, пікірлесу, дәлелдеу және тұжырымды ой айту арқылы оқушылардың сөз саптауын дамытуға бағытталады.

Сабақтың тақырыбы
Шешендік сөз және сөз мәдениеті
Сабақтың түрі
Пресс-конференция сабақ
Сабақтың мақсаты

1) Білімділік: жаңа білімді терең меңгерту, сапалы білім беру.

2) Дамытушылық: сөйлеу мәдениетін дамыту, өзіндік ой-пікірді ашық айту, баяндау шеберлігі мен шығармашылықты арттыру, пәнге және шешендік өнерге қызығушылық қалыптастыру.

3) Тәрбиелік: білімді, бәсекеге қабілетті, шығармашыл, сөйлеу мәдениеті жоғары тұлға қалыптастыру.

Пәнаралық байланыс
Тарих, халық педагогикасы, әдебиет, қоғамтану
Көрнекілігі
Нақыл сөздер, мақал-мәтелдер, схемалар (Microsoft PowerPoint), бейнежазба, кітап көрмесі
Әдістері
Интерактивті баяндау, пікірлесу, тұжырымды ой айту, іздендіру, топтастыру, шығармашылық тапсырмалар

Сабақ барысы

  1. 1) Ұйымдастыру

    жұмыс ырғағы

    Амандасу, оқушылардың қатысуын түгендеу, көрнекіліктерді орналастыру.

  2. 2) Үй тапсырмасы

    ізденіс

    Оқушыларға алдын ала тапсырмалар берілді: тақырып бойынша баяндама дайындау және қорғау; шешендік өнермен байланысты маман рөлінде пікір білдіру; сөйлеу шеберлігін көрсету.

  3. 3) Жаңа сабақ

    конференция

    Пән мұғалімінің кіріспе сөзі: еліміз егемендік алып, ұлттық құндылықтарды жаңғырту, тілді биік тұғырға көтеру, сөз мәдениеті мен шешендік өнерді дамыту басты міндетке айналды. Егемендік жылдары талай жетістікке жеттік, жоғалтқанымызды түгендеп, ескіні жаңарттық.

    Дегенмен сұрақ өзекті: кейінгі ұрпақтың сөз байлығына, тіл тазалығына қатысы қандай? Осыны нақтылау мақсатында 7 «В» сыныбында «Шешендік өнер және сөз мәдениеті» тақырыбында пресс-конференция сабағы өткізіледі.

    Қатысушылар

    Болашақ сөз зергерлері, әдебиет майталмандары, тіл біліміне қызығушылар, саясаткерлер, «Егемен Қазақстан» газетінің тілшісі, шешендер, зерттеушілер, баяндамашылар.

    Баяндамалар және сұрақ-жауап

    «Шешендік өнер тарихы» және «Шынайы шешен тұлғасы» тақырыптарында жас зерттеушілер Смағұлова Аяжан мен Жәнібек Назерке баяндама жасайды.

    Талқылауға ұсынылған сұрақтар

    • Шешендік өнердің бүгінгі даму деңгейі қандай?
    • Бүгінгі күн шешендері деп кімді атай аламыз?

    Тілші пікірі

    Тілші Мақсот Іңкәр баяндамашылардың ойына қосылып, көзқарасын репортаж формасында жеткізеді.

    Саясаткер пікірі

    Саясаткер Қаражанова Айгерім шешендік өнердің қоғамдағы орны жоғары екенін және БАҚ арқылы насихаттаудың маңызын атап өтеді.

    Стилист, жазушы және ақын көзқарасы

    Стилист

    «Шешен сөйлеу — үздіксіз процесс. Адам тәуліктің едәуір бөлігін тыңдауға жұмсайды. Сондықтан шешеннің дауысы әсерлі, мақамы сазды, стилі дара болуы керек. Ауызекі сөйлеу стиліндегі ой мен сөздің жүйелілігін әлі де дамыту қажет. Сөз тазалығы мен ойдың қалыптасуына көркем әдебиетті көп оқудың ықпалы зор».

    Жазушы

    «Өз тілімізге өзге тілді араластырып сөйлеу әлі де кездеседі. Бұл қателікті болдырмау керек».

    Ақын

    «Шешен сөйлеуге құмарлық бар: сөз өнерін құбылтып, түрлендіре білу — ұлттық өнеріміздің болашағы жарқын екенін көрсетеді. Айтыс өнері де жақсы дамып келеді».

    Сарапшылар пікірі және бейнематериал

    Тақырып бойынша сарапшылардың пікірі тыңдалады: Жүсіпәлі Нұрсұлтан, Далабаев Заңғар, Ізтелеуова Салтанат. Осы мәселелер төңірегінде ұстаздармен және оқушылармен жүргізілген сұхбаттан үзінді ретінде бейнетүсірілім көрсетіледі.

    Ескерту

    Бұл бөлім сабақта бейнематериал арқылы толықтырылады: көріністер, сұхбат үзінділері, пікірлер.

  4. 4) Қорытынды

    түйін

    «Шешендік өнер және сөз мәдениеті» тақырыбында нақты әрі тұжырымды ойлар айтылды. Енді ойды қысқа да нұсқа нақыл сөздермен, мақал-мәтелдермен түйіндеу ұсынылады. Оқушылар ойлы сөздер айтып, жазады.

  5. 5) Үй тапсырмасы

    жалғастыру
    • Нақыл сөз, мақал-мәтел, фразеологизмдердің шешендік сөзге қатысын дәлелдейтін мысалдар тауып келу және баяндау.
    • Би-шешендер сөздерінен және бүгінгі күн шешендігі туралы шағын қойылым әзірлеу.

Сабақтың түйіні

Төл өнерімізді өркендетіп, ұлттық құндылығымызды ұлықтау — ортақ міндет. Сөз мәдениеті сақталған жерде ой айқындалады, ал ой айқын болған жерде қоғамның да талғамы өседі.

Оқушылардың белсенділігі жоғары бағаланып, конференция сабағы қорытындыланды. Қонақтарға қатысқандары үшін алғыс білдірілді.