Бір айнымалысы бар теңдеулерді шешу
Сабақ №91
6-сынып • Математика
Тақырып: Бір айнымалысы бар теңдеулерді шешу. Қозғалысқа берілген есептер
Сабақтың мақсаты
- Білімділік: қозғалысқа берілген есептерді теңдеу құру арқылы шығара білуге жағдай жасау.
- Дамытушылық: логикалық ойлау қабілетін дамыту арқылы есеп шығару дағдыларын жетілдіру.
- Тәрбиелік: ұқыптылыққа және еңбексүйгіштікке тәрбиелеу.
Ресурстар
- Көрнекілік
- Үлестірме материалдар
- Әдебиет
- «Математика. Дидактикалық материалдар (6-сынып)», Т. А. Алдамұратова
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушыларды түгендеу.
- Сабаққа дайындықты және жұмысқа жұмылуды тексеру.
II. Үй тапсырмасын тексеру
Үйге берілген есептердің шешімдері тексеріледі. Қате кеткен тұстар анықталып, түзетіледі.
III. Өтілген материал бойынша білімді тексеру
- 1 Қандай теңдеулер бір айнымалысы бар сызықтық теңдеулер деп аталады?
- 2 Қандай теңдеулер мәндес теңдеулер деп аталады?
- 3 Бір айнымалысы бар сызықтық теңдеудің түбірлері қалай табылады?
- 4 Бір айнымалысы бар сызықтық теңдеулерді шешудің алгоритмі қандай?
IV. «Теңіз жауынгері» ойыны
Сынып екі топқа бөлінеді: қыздар және ұлдар. Жеңген топ теңдеу шешудің білгірі атанады.
Ойынның шарты
- Әр топ кезекпен сұрақ таңдайды.
- Егер «оқ тимесе», қоңырау үні шығып, кезек келесі топқа өтеді.
- Егер «мылтық дауысы» шықса, топ жауап беріп, 1 ұпай алуға мүмкіндік алады.
- Дұрыс жауап берген топ ойынды жалғастырады; жауап батырманы басқанда көрінеді.
- Уақыт шектеулі болса, сұрақтарды толық ашпай ойнауға болады (алдын ала әр топтың «қанша оқ ататыны» келісіліп алынады).
- Уақыт жетпесе, ойын тоқтатылады.
Тапсырмалар банкі (сұрақ үлгілері)
1) Теңдеуді көрсет
- 1) 35 – 4(6 – 3) = 23
- 2) 35 – 4(6 – x)
- 3) 35 – 4(x – 3) = 23
- 4) 35 – 4(6 – 3)
2) Қай сан −3x = 48 теңдеуінің түбірі?
- 1) 16
- 2) −16
- 3) 4
- 4) −2
3) −2 саны қай теңдеуге түбір болады?
- 1) 3x − 4 = 12
- 2) x + 5 = 7
- 3) 5x + 2 = 8
- 4) 6 − x = 8
4) Ұқсас мүшелерді біріктір
2a + 7a + 4a − 11a
- 1) 2a + 2
- 2) 2
- 3) 2a
- 4) 4a
5) Теңдеулер мәндес бола ма?
−3(x − 5) = 11 және 3(x − 5) = −11
6) Мәндес теңдеулер бола ма?
2x − 1 = 17 және 2x = 17 − 1
7) Ұқсас мүшелерді біріктір
13x − 4 − 4x + 2
- 1) 9x − 6
- 2) 9x − 2
- 3) 17x + 2
- 4) 7x
8) Жақшаны аш
5a + (4b − c)
- 1) 5a − 4b + c
- 2) 5a + 4b − c
- 3) 5a − 4b − c
- 4) 5a + 4b + c
9) 1 саны қай теңдеудің түбірі?
- 1) 3x − 4 = 12
- 2) x + 5 = 7
- 3) 6x + 2 = 8
- 4) 6 − x = 8
10) Жақшаны аш
2a − (3b − c)
- 1) 2a − 3b + c
- 2) 2a − 3b − c
- 3) 2a + 3b + c
- 4) 2a + 3b − c
11) Теңдеулер мәндес бола ма?
6x − 1 = 11 және 6x = 11 + 1
12) 0,3x = −4 теңдеуін бүтін коэффициентті мәндес теңдеуге келтір
13) 4(x − 5) = 20 теңдеуінің түбірі 5 саны бола ма?
14) Қай сан 4(x − 5) = −4 теңдеуіне түбір болады?
- 1) 0
- 2) −1
- 3) 5
- 4) 4
Хат: өмірлік есеп (қозғалыс)
«Құрметті немерем! Сені қатты сағындым, қонаққа барғым келеді. Бірақ сенің көмегің қажет. Менің ауылым теміржол станциясынан 20 км қашықтықта. Поезд станциядан сағат 11:00-де жүреді. Мен, қазір жас болмасам да, 5 км/сағ жылдамдықпен жүремін. Поездға үлгеру үшін мен қай уақытта үйден шығуым керек? Өтінемін, тезірек хабар бер. Кешігіп қалудан қорқамын. Сенің атаң.»
Талқылау: атамызға көмектесейік — берілгендерді анықтап, теңдеу құрып, шығу уақытын табайық.
V. Сынып жұмысы
Тақырыпты бекіту үшін төмендегі есептер орындалады:
VI. Үй тапсырмасы және қорытынды
Үйге берілген тапсырма
Рефлексия
Өзіндік бағалау жүргізіледі, сабақ қорытындыланып, негізгі тұжырымдар қайталанады.