Натурал санды бөлшекке бөлуді түсіндір
Сабақтың мақсаты
- Оқушылардың өз бетімен жұмыс істеуі арқылы «жай бөлшектерді бөлу» тақырыбы бойынша жинақталған теориялық түсінік қалыптастыру және есеп шығару дағдыларын толықтыру.
- Есеп шығару әрекеті арқылы теориялық ойлауын, сөйлеу мәдениетін дамыту.
- Ұйымшылдыққа, шапшаңдыққа және әдептілікке тәрбиелеу.
Құралдар мен тәсілдер
Көрнекілігі
- Тапсырма мазмұнына қатысты суреттер
- Тірек-сызба
- Кеспе қағаздар
Әдістері
- Қызығушылық ояту
- Сұрақ-жауап
- Ойын элементтері
- Талдау
- Өз бетінше жұмыс
Сабақтың барысы
I. Бағдарлау–мотивациялық кезең
Қызығушылық ояту (Kenguru)
Сұрақ: 100 санының әр түрлі бөлгіштерінің саны (1 мен 100-ді қоса есептегенде) нешеу?
- A) 3
- B) 6
- C) 7
- D) 8
- E) 9
Тірек-сызбамен жұмыс: Сөз құрастырамыз. Қайсың шапшаң?
1-тапсырма (өз бетінше)
- Көбейтуге кері амал қалай аталады?
- 35:7 өрнегін бөлшек түрінде жаз.
- Бөлгішті (7 санын) кері санымен алмастырып, бөлуді көбейту түрінде жаз.
- Бөлуді көбейтумен алмастыру үшін қандай түрлендіруді қолдандың?
- Түрлендіру арқылы орында: x = 51:3; y = 75:0,6.
- Қандай қорытынды шығаруға болады?
Күтілетін нәтиже: Бөлу — көбейтуге кері амал.
Мұғалімнің жетелеуімен: негізгі ереже
1) Жай бөлшекті жай бөлшекке бөлу үшін бөлінгіш бөлшекті бөлгіштің кері санына көбейтеміз.
Әріп түрінде:
a/b : c/d = a/b × d/c
Мысал:
2/7 : 3/5 = 2/7 × 5/3 = 10/21
2) Бөлінгіш немесе бөлгіш аралас сан болса, алдымен оны бұрыс бөлшекке айналдырып, содан кейін бөлеміз.
3) Бөлінгіш немесе бөлгіш натурал сан болса, натурал санды бөлімі 1 болатын бөлшек түрінде жазып, бөлшекті бөлшекке бөлу ережесін қолданамыз.
II. Операциялық–орындаушылық кезең
Оқулықпен жұмыс
- Бөлшекті бөлшекке бөлу ережесін тұжырымда.
- Аралас санды аралас санға қалай бөледі?
- Натурал санды бөлшекке бөлуді түсіндір.
Оқулықтан тыс тапсырмалар
«Бағытпен жалғастыр» ойыны
Терминдер мен бөлшектерді сәйкестендіріңдер.
Терминдер
- Бірлік бөлшек…
- Ең кіші жай сан…
- Жұп цифр…
- Дұрыс бөлшек…
- Тақ цифр…
- Бұрыс бөлшек…
Берілгендер
- 4/4
- 5
- 2/5
- 3/2
- 2
- 11/4
Есеп
Бір торға 4 қоян сыяды. 38 қоянды орналастыру үшін неше тор қажет?
- 1) 9 тор
- 2) 10 тор
- 3) 9 тор (қалдық 2)
- 4) 152 тор
«Қазыналы математикалық терминдер»
Кестедегі әріптерден көлденеңінен математикалық терминдер құрастыр. Тапсырма орындау жылдамдығы да ескеріледі.
| 1 | Е Т Е Ң У Д |
| 2 | Ө І Б Г Ш Л |
| 3 | Р А С А А Л |
| 4 | А У З А Й Т |
| 5 | Б Е Ш К Л Ө |
| 6 | Е Б Е Р Ш Ң |
III. Рефлексиялық–бағалау кезеңі
Білімді бекіту сұрақтары
1) Амалдарды орында: 14/15 : 2/5 × 1/10
- A) 30/7
- B) 1
- C) 7/30
- D) 7/31
2) Зерттеу тапсырмасы: кестені толтырыңдар.
| Тапсырмалар | Мұғалім берген ұпай | Оқушы жинаған ұпай | Баға |
|---|---|---|---|
| Өзін-өзі бағалау | — | — | — |
| Жұптық/топтық жұмыс | — | — | — |
| Есептерді орындау | — | — | — |
Бағалау критерийі
- 35–40 ұпай — 5
- 22–34 ұпай — 4
- 13–21 ұпай — 3
Үй тапсырмасы