Лотерея тапсырмалары
Сабақтың тақырыбы
Туындыны есептеу ережелері.
Сабақтың мақсаты
-
1) Білімділік
Оқушыларды дифференциалдаудың негізгі формулаларын қолдана отырып, туындыны таба білуге үйрету.
-
2) Дамытушылық
Берілген тапсырмалар арқылы оқушылардың ізденімпаздығын, ойлау қабілетін дамыту, нақты шешім қабылдауға үйрету және өзіне сенімділігін арттыру.
-
3) Тәрбиелік
Пәнге қызығушылықты арттыру мақсатында оқушыларды кәсіпке бейімдеу және экономикалық сауаттылыққа тәрбиелеу.
Сабақтың түрі
Бекіту және қолдану сабағы.
Әдіс-тәсілдері
«Білім биржасы» іскерлік ойыны.
Көрнекілік
- Кестелер, формулалар
- Лотерея билеттері, «факс» тапсырмалары
- Жинақ кітапшасы, банк қобдишасы
- Тиісті сома жазылған чек
Сабақтың барысы
1) Ұйымдастыру
Сыныптың сабаққа дайындығын тексеру, жұмыс қарқынын белгілеу.
2) Мұғалім-менеджердің кіріспесі
Бүгінгі сабақты «Білім биржасы» деп аталатын іскерлік ойын түрінде өткіземіз. Себебі қазіргі заманға сай кәсіпкер, іскер адам және білімді маман қажет.
Бірге талқылайық: биржа дегеніміз не және оның қандай түрлерін білесіңдер (мысалы, қор биржасы, еңбек биржасы және т.б.)?
Биржа — белгілі бір тауар саудасымен және ақшамен жұмыс істейтін мекеме. Бүгін сендер білім деңгейлеріңе сай «есепшоттарыңа» қаржы жинайсыңдар: дұрыс жауап — ұпай/қаржы.
3) Психологиялық дайындық
Көздеріңді жұмыңдар, денелеріңді бос ұстаңдар. Бүгінгі сабаққа өздеріңе жақсы тілек тілеңдер.
Мұғалім: Тілектерің қабыл болсын. Көздеген мақсаттарыңа жетіңдер, табыс тілеймін.
4) «Жарнама»: Коммерциялық-математикалық банк
Хабарландыру
№17 мектепте ашылған Коммерциялық-математикалық банк сіздерге өз қызметін ұсынады. (Жарнама алдын ала дайындалып, компьютер арқылы көрсетіледі.)
- Банктің мақсаты — мол білім қорын жинақтау.
- Есепшотыңыздағы «қаржыны» көбейткіңіз келе ме? Онда біліміңізді көрсететін «акцияны» сатуға қатысыңыз.
- «Депозит» ашқысы келетіндер үшін: депозит — банктегі салым, жылдық өсімі 20%.
- Сондай-ақ «Білім қорына» несие беріледі. Келіңіздер, банк қызметін пайдаланыңыздар.
Мұғалім: Ендеше бүгінгі сабақта банк қызметін пайдаланамыз. Банк қызметкерлері: менеджер (қызметті басқарушы), қаржыгер.
5) Банк жұмысының басталуы: лотерея
Банк алғашқы жұмысын лотерея сатудан бастайды. Бірнеше оқушыға лотерея билеттері таратылады. I деңгей тапсырмалары 6–8 оқушыға беріледі.
I деңгей: туынды табу
- Функциялардың туындыларын табыңыздар (мысалдар таратылады).
- Полином және дәрежелік функциялар (мысалы, x² + 8x, 7x² + 5 және т.б.).
I деңгей: тригонометриялық теңдеулер
- sin x = …
- cos x = …
- tg x = …
Ескерту: мәтіндегі кейбір мәндер түпнұсқада толық берілмеген, сондықтан тапсырмалар үлгі ретінде ұсынылды.
II деңгей: «акция» сату
Оқушы күрделірек есептерді орындап, «акциясын» сатады (ұпай/қаржы алады).
III деңгей: формуланы қорыту
Дәрежелік функцияның туындысын қорыту: (xⁿ)′ = n·xⁿ⁻¹.
6) Аукцион тапсырмалары
2 оқушы өз «акциясын» аукционға шығарады. Сатып алушы сұрақ қойып, білімін тексереді.
А) Теория және жылдам сұрақтар
- Туындының анықтамасын айтыңыз.
- Туынды табу амалы қалай аталады?
- Қарапайым өрнектердің туындысын табыңыз (мысалы, (5x²)′, (x − 5)′ және т.б.).
Б) Тригонометрия және кері функциялар
- sin x = 1, cos x = 1, tg x = 1 сияқты теңдеулерді шешу.
- arcsin, arccos мәндерін қолдану (берілгендер бойынша).
Ескерту: түпнұсқада кейбір өрнектер/мәндер белгісіз болғандықтан, сұрақтар мазмұны сақталып, ықшамдалды.
Конкурс: «Кім қырағы, кім алғыр?»
Күзет қызметкерінің бос орнына конкурс: кесте бойынша функцияның туындысын жылдам табу және сәйкестендіру тапсырмалары беріледі.
7) «Факспен» келетін тапсырмалар
Бірнеше оқушыға жеке тапсырмалар «факс» арқылы беріледі.
Туындының мәнін есептеу
Берілген нүктедегі туындының мәнін табыңыз (мысалдар таратылады): F′(9), F′(3) және т.б.
Теңдеу шешу
F(x)=0 теңдеуін шешіңіз (мысалы, x⁴ − 12x², x³ − 12x және т.б.).
Теңсіздік шешу
F′(x) > 0, F′(x) < 0 типтес теңсіздіктерді шешу (берілген функциялар бойынша).
Ескерту: түпнұсқа мәтінде кейбір функциялар мен нүктелер толық көрсетілмеген; тапсырмалар форматы сақталып, мазмұны редакцияланды.
8) Несие тапсырмалары: «Есеп шығаруды үйрен»
Несие алғысы келетін оқушыларға банк қорынан тапсырмалар беріледі. «Есеп шығаруды үйрен» бөлімі бойынша шығару жолдары көрсетіледі.
Барлығы 10 есеп беріледі: өз біліміңді сынап көр және қосымша өзің бірнеше есеп құрастыр.
9) «Депозит ашу»
Тақтада 10 есеп ұсынылады. Оқушы оларды орындап, «депозитке» білім қорын жинақтайды.
10) Қорытынды ойын: лотерея
Соңында лотерея ойнатылады («көкпар» әдісімен суырып алу). 2 ұтыс қарастырылған.
Операторлар есептерді тексеріп, оқушылардың алған тиісті «сомаларын» қаржыгерге хабарлап отырады.
Қорытынды және бағалау
Қаржыгер әр оқушының есепшотындағы «қаржы» мөлшерін шығарып, тиісті сомада чек береді.
Бағалар
- «5» қызыл чек
- «4» жасыл чек
- «3» сары чек