Қазақша рефераттар

Координаталық сәуледе Шығайбайдың үйіне сәйкес нүктенің координатасын табыңдар

Оқу мақсаттары және күтілетін нәтижелер

Оқу мақсаттары (бағдарламаға сәйкес)

  • 5.3.1.1

    Өлшеудің түрлі ұзындық бірліктерін білу және координаталық сәуледегі бірлік кесінді ұғымын түсіну.

  • 5.5.2.2

    Натурал сандарды координаталық сәуледе кескіндеу.

Сабақ мақсаттары

Барлығы

Өлшеудің түрлі ұзындық бірліктерін және координаталық сәуледегі бірлік кесіндіні біледі, түсінеді, анықтайды және жазады.

Басым көпшілігі

Ұзындық бірліктері мен бірлік кесіндіге қатысты есептерді шығарады.

Кейбіреулері

Ұзындық бірліктері мен бірлік кесінді берілген мәтіндік есептерді шығарады.

Бағалау критерийлері

  • Терминдерді түсінеді; өлшеудің түрлі ұзындық бірліктерін және координаталық сәуледегі бірлік кесіндіні түсіндіріп, анықтайды.
  • Оқулық тапсырмаларын топпен талдап, бір-біріне түсіндіреді; талқылайды, зерттейді және есеп шығаруда қолданады.
  • Жаттығулар орындау арқылы тақырыпты жинақтайды және өз жұмысын бағалайды.

Тілдік мақсаттар және негізгі терминдер

Тілдік мақсат

Оқушылар өлшеудің түрлі ұзындық бірліктерін біледі; координаталық сәуледегі бірлік кесінді ұғымын және натурал сандарды сәуледе кескіндеу тәсілін түсінеді, өз ойларын нақты жеткізеді.

Тақырып бойынша терминдер

жазықтық сәуле түзу кесінді координаталық сәуле сан сәулесі

Диалог пен жазылымға арналған сұрақтар

  • Қандай кесінділерді ұзындық бірлігі ретінде алуға болады?
  • Координаталық сәуле салу үшін не жеткілікті?
  • Координаталар басы қалай белгіленеді?
  • Қандай кесіндіні бірлік кесінді деп атаймыз?

Сабақ құрылымы: кезеңдер және әдістер

0–12 мин

Сабақтың басы: ұйымдастыру және өткенді қайталау

  • Сәлемдесу, психологиялық жағымды ахуал қалыптастыру.
  • «Лезде» әдісі арқылы үй тапсырмасын пысықтау.
12–17 мин

Тақырыпқа кіріспе: «Балалар философиясы»

Мұғалім тақырыппен таныстырып, жұмыс барысын түсіндіреді. Оқушыларға ынталандыру материалдарын толық қарастыруға бірнеше минут беріледі.

Оқушылар шеңберге жиналған соң, пәнге қатысты жауап алғысы келетін сұрақтарды ойластыру үшін 1–2 минут беріледі. Сұрақтарын құрастырғаннан кейін, пікір алмасып, талқыланатын мәселені дауыс беру арқылы анықтайды.

Мұғалім үйлестіруші рөлін атқарады: дамытушы сұрақтар қояды және әр оқушының қатысуын қамтамасыз етеді.

15–17 мин

Топқа бөлу және тақырыпты негіздеу

Төрт түсті қағаз арқылы топтастыру: қызыл — түзу, сары — сәуле, жасыл — кесінді, көк — жазықтық. Мұғалім «Неліктен осылай топтастырдық?» деген сұрақ арқылы негізгі ұғымдарға шығарады.

Миға шабуыл

«Кім шапшаң?» тапсырмасы (өлшем бірліктерін бекіту)

Сұрақтар

  1. Сырдария өзенінің ұзындығы — … км.
  2. Жер экваторының ұзындығы — … м.
  3. Талғар шыңының биіктігі — … м.
  4. Ай мен Жердің арақашықтығы — … км.
  5. Джомолунгма шыңының биіктігі — … м.

Дұрыс жауаптар

  • 1)2219 км
  • 2)40 075 696 м
  • 3)4973 м
  • 4)365 400 км
  • 5)8848 м

ҚБ

«Бас бармақ» әдісі арқылы жылдам кері байланыс.

Сергіту сәті

Оқушылардың эмоциялық ахуалын көтеру үшін «Сандарды бейнеле» ойыны ұйымдастырылады.

17–42 мин

Сабақтың ортасы: «Джигсо» және деңгейлік тапсырмалар

Жұмыс барысы: әр топқа бастапқы тапсырма беріледі; белгілі бір сұрақты таңдаған оқушылар «Сарапшы топ» болып бірігіп, шешімін талдайды; кейін бастапқы топтарына оралып, түсіндіреді; соңында ақтық тапсырма орындалады.

ҚБ

«Бағдаршам» әдісі арқылы өзін-өзі бағалау және топтық кері байланыс.

№1 топ — Түзу

A)

Кесінділерді сызыңдар: 3 см, 6 см, 1 дм, 10 см.

C)

37-сурет бойынша баланың және иттің тұрған орындарына сәйкес нүктелердің координаталарын табыңдар.

  1. Бірлік кесінді 30 м болса, олар бір-біріне қарсы неше метр қашықтықтан жүгіріп келеді?
  2. Бала мен ит неше секундтан соң кездеседі?

Жауабы

1) 50 м және 130 м; 2) 30 секундтан соң.

№2 топ — Сәуле

A)

Координаталық сәуледе A, B, C және D нүктелеріне қандай сандар сәйкес келеді (1.31-сурет)? Нүктелерді координаталарымен жазыңдар.

Жауап 1

A(2), B(3), C(4), D(6)

Жауап 2

A(5), B(15), C(25), D(40)

B)

Алдар көсе 80 м/мин жылдамдықпен Шығайбайдың үйіне келеді (1.35-сурет). Координаталық сәуледе үй A нүктесімен белгіленген. Бірлік кесінді 40 м-ге тең.

  1. Үйге сәйкес нүктенің координатасын табыңдар.
  2. Алдар көсе үйге неше минутта жетеді?

Жауабы

4 минутта.

№3 топ — Кесінді

A)

Бірлік кесінді ретінде ұзындығы 1 см кесіндіні алып, координаталық сәуле сызыңдар. Оның бойында 2, 6, 8 және 9 сандарын кескіндейтін A, B, C, D нүктелерін белгілеңдер. OA, OB, OC, OD кесінділерінің ұзындықтарын сантиметрмен табыңдар.

C)

Қалада өзара екі-екіден қиылысатын түзу сызықты үш жұп көше бар. Әр қиылыста бағдаршам орнатылған. Қалада неше бағдаршам бар?

№4 топ — Жазықтық

A)

Бір-бірімен қиылысатын екі түзу сызып, түзулерді және олардың қиылысу нүктесін белгілеңдер.

B)

Кесінді бойында кез келген екі көрші нүктенің арақашықтығы 3 см болатын 20 нүкте белгіленген. Шеткі нүктелердің арақашықтығы қанша?

Қалыптастырушы бағалау тапсырмалары

Ойлау дағдылары: білу, түсіну, қолдану, талдау.

A) Шегірткенің қозғалысы

Шегіртке координаталық сәуледе A(3) нүктесінен солға 2 бірлікке секіреді, содан кейін оңға 5 бірлікке секіреді. Қозғалысты осылай жалғастырады. Шегіртке 2, 4, 5, 7, 9 және 11 нүктелерінің қайсысында болады?

Жауабы

11

B) Сан сәулесін құру

Бірлік кесінді ретінде ұзындығы 1 см кесіндіні алып, сан сәулесін сызыңдар. Сәуледе 0, 3, 4, 7 және 9 сандарына сәйкес нүктелерді белгілеп, оларды координаталарымен жазыңдар.

Дескриптор

  • Координаталық сәуледегі бірлік кесіндіні біледі және сызады.
  • Координаталық сәуледе берілген нүктелерді белгілейді және анықтайды.
  • Берілген шарт бойынша есептерді шығарады.

Құндылықтарға баулу және пәнаралық байланыс

Құндылықтар

  • Тарих, мәдениет және тілдің біртұтастығы.
  • Құрмет, ынтымақтастық, ашықтық.
  • Қазақстандық патриотизм және азаматтық жауапкершілік.

Жұптық жұмыс арқылы өзара қолдау дағдылары дамытылады.

Пәнаралық байланыс

Жаратылыстанумен байланыс: нақты деректер арқылы ұзындық бірліктерін қолдану (миға шабуыл, «Кім шапшаң?»).

Алдыңғы білім: натурал сандар жиыны, тақ және жұп сандар туралы сұрақтарға жауап беру.

Жұптық жұмыс: байырғы өлшем бірліктері

Қазақстандық қоғам құндылықтарына және білім беру құндылықтарына сүйене отырып, қазақтың байырғы өлшем бірліктерін қазіргі өлшемдермен салыстырып түсіндіру. Тапсырма: байырғы өлшем бірліктерімен берілген кесіндінің ұзындығын қазіргі өлшем бірліктеріне айналдырып, кестені толтырыңдар.

Байырғы өлшем Қазіргі өлшем Байырғы өлшем Қазіргі өлшем Ағылшын-американдық Қазіргі өлшем
11 тұтам 49,5 см 8 сала құлаш 1408 см 550 миль 884 км 95 м
12 қарыс 252 см 9 құлаш 1512 см 12 ярд 1096 см 8 мм
4 білек 180 см 6 кере құлаш 14 м 88 см 60 фут 1830 см
7 аршын 497 см 3 шақырым 5 км 73 дюйм 182 см 5 мм
12 елі 24 см 4 бұршақ 288 см 5 күзгі көш жер 127 км 5 м
9 қозы-көш жер 130,5 см 2 көш жер 29 м 3 орта көш жер 270 км
113 көген 17 628 см 17 кез 1054 см 19 қазық 57 м

ҚБ

«Жапсырма смайлик» арқылы жұптық жұмысты бағалау.

Қосымша тапсырма

Сан сәулесінің R нүктесіне «тұтам» саны сәйкес келеді. Сан сәулесінде:

  1. R нүктесінен оңға қарай 1 тұтам орналасқан нүктені белгілеңдер;
  2. R нүктесінен солға қарай 2 тұтам орналасқан нүктені белгілеңдер.

Нүктелерді координаталарымен жазыңдар. Екі шеткі нүктенің арақашықтығын сызғышпен өлшеңдер.

ҚБ

«Смайлик» арқылы бағалау.

42–45 мин

Сабақтың соңы: қорытынды және рефлексия

Қорытындылау және рефлексия «Жеміс ағашы» әдісі арқылы жүргізіледі:

  • Не білдім, не үйрендім?
  • Нені әлі түсінбедім?
  • Нені білгім келеді?

Құралдар: стикерлер және «жеміс ағашы» суреті.