Өзін - өзі тану пәнін таңдаған себебім
Өзін-өзі тану пәнін таңдаған себебім
В. А. Сухомлинскийдің өсиеті
«Өзіңе-өзің ие бол. Өзіңе-өзің әмір етуді кішкентайыңнан үйрен. Мойның бермейтін, бірақ істеу керек нәрсені орындауға өзіңді-өзің үйрете біл. Оқуға бар ынта-жігеріңді сал — ол саған жарасады.
Ойсыз, кітап оқусыз, ақыл-ой еңбегінсіз өткен күн — босқа өткен күн. Өзіңе тапсырылғаннан да көбірек істеуге тырыс. Өз алдыңа міндет пен тапсырма қоя біл».
Иә, әр адамда арман бар. Арманға жету үшін үлкен мақсат қойылады. Егер адамның арманы болмаса, ол алға жылжымайды. Армансыз адам — қанаты жоқ құспен тең: қанатсыз құс секілді ешқашан биікке ұша алмайды.
Жетістік — арманнан басталады: арман мақсатқа айналады, мақсат талаптандырады, ал талап пен еңбек міндетті түрде нәтиже береді.
Менің таңдауым: ұстаздық жол
«Арман деген көп белес: біріне шықсаң, бірі бар» дегендей, бала кезден бергі армандарымның бірі — мұғалім болу еді. Неліктен? Себебі әр қыз бала қоғамға пайдалы, сыйлы, мәдениеті жоғары маман болуды қалайды. Бұл сөздің өзінде қаншама мән жатыр.
«Ғалым да, шахтер де бас иетін…» деген сөз бар. Ұлағатты ой иелері де, жүрегінде арман оты лаулаған жеткіншектер де, парасатты қоғам қайраткерлері де бір адамға қарыздар. Ол — Ұстаз.
Ұстаз — адамның өмірге көзқарасын, бір-біріне деген сый-құрметін қалыптастыратын, білім мен тәрбиенің ұрығын шашатын, адамгершіліктің нұрын төгетін жан. Ұлағатты ұстаздан тәлім алған адам қоғамға пайдалы тұлға болып өсіп, өмірін дұрыс арнаға бағыттайды.
Мен де өз елімнің патриоты ретінде қазақ халқының ұл-қыздарына өнегелі тәрбие беріп, ұлағатты ұрпақ тәрбиелегім келді. Балаларды білім нәрімен сусындатып, олармен бірге жаңалық ашып, білім шыңына бірге жетуді қаладым.
Неліктен дәл «Өзін-өзі тану»?
Ашығын айтсам, көп ойландым. Дұрыс па, бұрыс па — бірақ мектепте «Өзін-өзі тану» пәнінің жүргізілуі жанымды ауыртатын. Оқушылар, яғни біздер, сабаққа немқұрайлы қарап, қымбат уақытымызды желге ұшыратынбыз.
Осының бәрін саралай келе өзіме нақты мақсат қойдым: «Өзін-өзі тану» пәнінің мәні терең, берері мол екенін дәлелдеу. Бұл пән арқылы оқушы өзін де, қоршаған ортаны да танып, жан дүниесін байытып, рухани-адамгершілік азық ала алатынын көрсету.
Оқу жолым және кәсіби қалыптасуым
«Жұмысы жемістінің өмірі келісті» дегендей, осы мақсат жолында еңбек етіп, қалаған бағытым бойынша жоғары оқу орнына түстім. Павлодар мемлекеттік педагогикалық институтында Педагогика және спорт кафедрасының «Әлеуметтік педагогика және өзін-өзі тану» мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алдым.
Киелі де қасиетті, көпжылдық тарихы бар шаңырақта оқығаныма қатты қуандым. Сол кезеңде бойымда шабыт оянып, таңдаған мамандығымның қыр-сырын меңгеруге, тереңіне бойлауға, оқуға, жаңалыққа ұмтылуға бар күшімді салдым.
Тәжірибеден өте жүріп, XXI ғасыр талабына сай дамыған, белсенді, жаңашыл «Өзін-өзі тану» пәні мұғалімі болу жолында үздіксіз іздендім.
Институттың білікті де тәжірибелі ұстаздары — жас ұрпақтың сәулеткерлері — мені жоғары білімді әлеуметтік педагог әрі «Өзін-өзі тану» пәнінің нағыз маманы етіп даярлады. Атап айтсам: Нұрғалиева А. К., Нұрмағамбетова Б. А., Шавалиева З. Ш., Байсейтова Ж. Б., Жапарова Б. М. ұстаздарыма алғысым шексіз.
Бүгінде бұл мамандықты таңдағаныма мүлде өкінбеймін. Себебі Президент Н. Ә. Назарбаевтың: «Біз әрбір адамның абыройын, адамгершілігі мен беделін бағалайтын, жоғары өнегелі, эстетикалық стандарттары мен рухани құндылығы бар қоғам құруымыз қажет» деген сөзі менің ұстанымыммен үндес.
Пәннің өзегі: адамзаттық құндылықтар
Негізгі мақсат
«Өзін-өзі тану» бағдарламасының басты мақсаты — бүгінгі мектеп оқушыларына, болашақ ел іргесін ұстайтын ұрпаққа мәңгілік жалпыадамзаттық құндылықтарды дарыту:
- ақиқат
- дұрыс әрекет
- сүйіспеншілік
- ішкі тыныштық
- қиянат жасамау
Мен осы пән арқылы жас буынға рухани-адамгершілік азық беріп, өзін табуға, жақсы қасиеттерін ашуға, ар-намысын сақтауға, қандай жағдайда да адам қалпынан таймауға ықпал етуді мақсат етемін.
Сабақ құрылымы: жүрекке жететін әдістер
«Қуаныш шеңбері»
Әуезді әндер мен мағыналы өлеңдер арқылы балалардың жаңа күнін шаттыққа бөлеп, көңіл-күйін көтеремін. Бұл тәсіл өзара жылы көзқарас пен достық ниетті күшейтеді.
«Әңгімелесу»
Оқушылардың сөз саптауын дамытып, ойын еркін жеткізуіне мүмкіндік беремін. Әңгіме арқылы жаңа тақырыпқа табиғи түрде бағыттаймын.
«Мәтінмен жұмыс»
Әртүрлі қызықты әрі тәрбиелік мәні бар мәтіндермен жұмыс істейміз. Қызығушылықты арттыру үшін мәтінді рөлге бөліп оқытып, әр кейіпкердің образына енуге жетелеймін.
«Дәйексөз» және «Жаңа ақпарат»
Оқушы өз ішкі ойы мен көзқарасын білдіруге, кез келген жағдаятқа қатысты пікірін дәлелдеуге үйренеді. Сонымен қатар қоғамдағы орнын тануға, өзін тұлға ретінде сезінуге көмектесемін. Нақыл сөздер арқылы жан дүниесі байып, рухани-адамгершілік білім халықтық дәстүрмен сабақтасады.
«Шығармашылық тапсырма» және «Жүректен жүрекке»
Бірлескен шығармашылық әрекет арқылы балалардың мүмкіндіктерін ашып, ынтымақтастыққа, шыдамдылыққа, өзгенің пікіріне құрметпен қарауға баулимын. «Жұмыла көтерген жүк жеңіл» екенін іс жүзінде ұғындыруға тырысамын.
Сабақтың ерекше эмоционалдық түйіні — «Жүректен жүрекке». Бұл кезеңде оқушылар бір-біріне жылы сөз айтып, ізгі ниеті мен тілегін жеткізеді. Осындай сәттер сыныптың ішкі мәдениетін қалыптастырады.
Әр сабақтың жинақы, қызықты әрі пайдалы өтуі үшін үнемі шығармашылық ізденісте жүремін. Бұл маған ерекше қуат береді.
Ұстаным және қорытынды ой
Сухомлинскийден алған бағдар
Педагогиканың көрнекті өкілі В. Сухомлинский: «Егер балаға қуаныш пен бақыт бере білсек, ол бала солай бола алады» деген. Шәкіртке терең білімді жүрек жылуымен дарытып, адамгершіліктің асыл қасиеттерін үздіксіз ұялата алсақ, ертеңгі күні ел іргесін ұстайтын азаматтардың қалыптасуына ықпал етеміз.
Қазіргі заман талабы — адамзаттық құндылықтарды бойына сіңірген, адамгершілік ұстанымы берік, рухани бай, саналы ұрпақ тәрбиелеу. Бұл жолда «Өзін-өзі тану» пәнінің берері мол.
Мен осы бағытта талмай еңбек етіп келемін: мақсатымды біртіндеп жүзеге асырып жүрмін. Бұл — ең бастысы. Бұл — бақыт.
Мен өз мамандығымды және «Өзін-өзі тану» пәнін сүйемін.
Павлодар облысы, Баянауыл ауданы, Баянаулы ауылы
Шәкен Айманов атындағы жалпы орта білім беру мектеп-интернаты
«Өзін-өзі тану» пәнінің мұғалімі, жас маман — Серікбай М. Т.