Көркем безендіру
Сабақ туралы қысқаша мәлімет
Пән / Сынып
Бейнелеу өнері, 6-сынып
Сабақтың тақырыбы
Көркем безендіру (ыдыс бұйымдарын сәндік оюлармен әсемдеу)
Сабақ типі
Жаңа материалды меңгерту
Оқыту әдістері
- Сұрақ-жауап
- Түсіндіру
- Үйрету
- Шығармашылық жұмыс
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Оқушыларға көркем безендіру ұғымын түсіндіру және ыдыс бұйымының сыртын әсемдеуді үйрету.
Дамытушылық
Бейнелеу өнері ережелерін сақтай отырып, ою-өрнек элементтерін орынды қолдану дағдысын дамыту, өз бетінше жұмыс істеу қабілетін арттыру.
Тәрбиелік
Эстетикалық талғам қалыптастыру, ұқыптылық пен шыдамдылыққа тәрбиелеу.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Сәлемдесу, оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру.
- Өткен материалды сұрақ-жауап арқылы пысықтау.
Пысықтауға арналған сұрақтар
- Бейнелеу өнері қандай түрлерге бөлінеді?
- Қазақ халқында бейнелеу өнерінің қай түрі ерекше дамыған?
- Қазақ халқындағы сәндік-қолданбалы өнер туралы не білесің?
- Ресейдегі ең танымал қолөнер түрлерін ата.
- Орыс қолөнер атаулары неден пайда болады? (Хохлома, Городец, Дымки, Гжель, Жостово)
II. Үй тапсырмасын тексеру
Қыс мезгіліне арналған пейзаж этюді: шығармашылық композиция.
III. Өткен тақырыптарды қайталау
Натюрморт
Жансыз заттардан құралған көркем шығарма.
Пейзаж
Табиғат көрінісін бейнелеу.
Батальдық жанр
Соғыс тақырыбындағы суреттер.
Анималистік жанр
Жануарлар бейнесі салынған суреттер.
- Сұрақ Елтаңбадағы жұлдыз нені білдіреді? — Елтаңбаның дәл ортасындағы бес бұрышты жұлдыз жарық пен пәктіктің белгісі.
- Сұрақ «Графика» сөзінің шығу тегі қандай? — Грек тілінен: «жазамын», «суретін саламын».
- Сұрақ Кескіндеме дегеніміз не? — Әртүрлі бояу түрлерімен жазықтық бетінде орындалған көркем шығарма.
IV. Жаңа сабақты түсіндіру
Кіріспе
Сәндік-қолданбалы өнерде ыдыс бұйымдарын көркем безендіру кеңінен қолданылады. Қазақ халқында өсімдік тектес оюлармен безендірілген тостаған, торсық, құмыра сияқты бұйымдар көп кездеседі және олардың бір бөлігі музей қорларында сақталған. Орыс халқында да ағаш, қыш және фарфор ыдыстарын әртүрлі өрнектермен әсемдеу дәстүрі кең тараған.
Сабақ барысында иллюстративтік материалдар талданып, өрнектің композициядағы орны мен мәні қарастырылады.
Тарихи шолу
Фарфор өндірісінің тарихына қысқаша шолу жасалады. Сондай-ақ, жергілікті өңір/ауыл тарихымен байланыс орнатып, бұрынғы өндіріс орындары мен тұрмыстық мәдениет туралы әңгіме жүргізіледі. Кеңес дәуірінде фарфор бұйымдары көптеген шетел мемлекеттеріне экспортталған (Чехия, Словакия, Германия, Польша және т.б.).
Оқушыларға суреттер, иллюстрациялар және үлгі ыдыс-бұйымдар көрсетіліп, бақылау жасауға мүмкіндік беріледі.
V. Тапсырма
Берілген ыдыс түрлерінің біріне (сүт құйғыш) көркем безендіру орындау.
1) Жоспар
Технологиялық карта бойынша ою элементтерін қолдану кезеңдерін қарастыру (кесте).
2) Эскиз
Сүт құйғыштың силуэті негізінде бастапқы эскиз жасау.
3) Орындау
Эскизге сүйене отырып, бұйымды көркем безендіруді аяқтау.
VI. Оқушылардың өз бетінше шығармашылық жұмысы
Көркем безендіру гуашь немесе акварель бояуларымен орындалады. Жұмыс барысында композиция тұтастығына, өрнек ырғағына және түстер үйлесіміне назар аударылады.
VII. Жұмыстар көрмесі және сабақты қорытындылау
Дайын жұмыстар көрмеге қойылып, оқушылар жұмыстары бойынша қысқаша талдау жасалады: идея, композиция, өрнек элементтерін қолдану, ұқыптылық және бояу мәдениеті.
VIII. Үй жұмысы
Оқушы өз қалаған тұрмыстық бұйымына (мысалы, құмыраға) көркем безендіру композициясын ойластырып, эскизін дайындайды немесе орындап келеді.
Сабақ соңында жұмыс орнын жинап, тазалау.