Қуыршақ бала
Сабақ туралы мәлімет
Мекеме
Қостанай облысы, Рудный қаласы, Қашар кенті, №2 Қашар орта мектебі КММ
Шағын орталық, «Балапан» тобы
Тәрбиеші
Медетбаева Айгүл Давлетназаровна
Білім беру салалары
Қоршаған ортамен таныстыру, сурет салу
Тақырып
Кеседегі қазақ оюлары
Сабақ ұлттық ыдыс-аяқ түрлерін таныстыруға және кесені дәстүрден тыс тәсілмен ою-өрнек арқылы әшекейлеуге бағытталды.
Мақсаты мен міндеттері
Негізгі мақсат
Қазақ халқының ұлттық ыдыс-аяқтарымен таныстыру, олардың тұрмыста қолданылатынын түсіндіру және кесені дәстүрден тыс жолмен әшекейлеуді үйрету.
Дамытушылық бағыт
- Саусақ моторикасын дамыту.
- Сурет салуға қызығушылықты арттыру.
- Эстетикалық талғамды қалыптастыру және бекіту.
Сөздік жұмыс
Билингвалдық компонент
- ыдыс-аяқ
- посуда
- қасық
- ложка
- шай
- чай
Сабақ барысы
Мотивациялық-қозғаушылық кезең
Тәрбиеші балаларды қол ұстасып шеңберге тұрғызады. Жылы көңіл күй орнату үшін өлең айтылады:
Кел, балалар, күлейік,
Күлкіменен түлейік!
Қабақ түйген не керек,
Көңілді боп жүрейік!
Кел, балалар, күлейік,
Күлкіменен түлейік!
Күлкі көңіл ашады,
Күліп өмір сүрейік!
Сұрақ: Бір-біріміздің алақанымыздан нені сезіп тұрмыз?
Жауап: Жылулық.
Бақылау: Балалар, мына жерден қандай заттарды көріп тұрсыңдар?
Тәрбиеші балалардың жауабын толықтырып, бұл бұйымдардың қазақ халқының ертеден келе жатқан ұлттық ыдыс-аяқтары екенін түсіндіреді.
Ұлттық ыдыс-аяқпен таныстыру
Тәрбиеші бірнеше ұлттық бұйымдарды көрсетеді: кесе (шынаяқ), аққұман, ағаш қасық, табақ. Балалар ыдыстардың әртүрлі ою-өрнекпен әшекейленгенін байқайды.
Талқылау сұрақтары
- Кесе не үшін керек?
- Кесені неден жасайды?
Тәрбиеші қазақ халқы тұрмыстық заттарды ою-өрнекпен әшекейлеп отырғанын атап өтеді және бүгінгі жұмыста ұлттық ыдыстардың ішінен кесені безендіретінімізді айтады.
Қызықты сәт: Қуыршақ баланың келуі
Есік қағылып, қонаққа Қуыршақ бала келеді. Ол балалардың ою-өрнек туралы әңгімесін естіп, қоржынындағы оюлардың атауын білмейтінін айтады.
Балалардың көмегімен ою түрлерін анықтау
-
«Мүйіз»
Қазақ оюының ең көне мәнерлерінің бірі. Бұл элемент мүйізді меңзеуден шыққан. «Мүйіз» оюы кейде ұсақ, кейде ірі болып келеді: ұсақ түрлері ағаш, сүйек, мүйіз сияқты нәзік қолөнер саласында жиі қолданылады.
-
«Гүл» оюы
Өсімдік бейнесіне негізделген нәзік өрнек түрі.
-
«Тарақ» оюы
Тарақ тістерін еске түсіретін, ырғақты сызықтармен өрілетін өрнек.
-
«Ирек су» оюы
Толқын тәрізді иректеліп келетін өрнек.
Балалар ою-өрнектің сандықта, көрпе-жастықта, ыдыста, киім-кешекте кездесетінін мысалмен айтады. Әр өрнектің өзіндік ерекшелігі мен мәні бар екені түсіндіріледі.
Сұрақ: Әдемі ою-өрнегі бар бұйымдарды жасайтын адамды қалай атаймыз?
Практикалық жұмыс: кесені «Ирек су» оюымен әшекейлеу
Оюдың ерекшелігі
- «Ирек су» толқын сияқты иректеліп келеді.
- Түстері көбіне көк, көгілдір, сия көк болып қолданылады.
- Өрнек әдетте заттың шетіне, жиегіне салынады.
- Әсемдікті білдіреді.
Қауіпсіздік және ұқыптылық ережелері
- Бояуды ағызуға болмайды.
- Бояуды көзге жақындатуға болмайды.
- Бояуды киімге жағуға болмайды.
- Бояумен ұқыпты жұмыс істеу керек.
Тәрбиеші кесені әшекейлеу тәсілін кезең-кезеңімен көрсетеді: бүгін қылқаламнан бөлек, саусақтың көмегімен кесенің сыртын «Ирек су» оюымен безендіреміз. Бояудың түсін әр бала өз қалауы бойынша таңдайды.
Жұмыс барысында тәрбиеші бояумен және бояғышпен дұрыс жұмыс істеуді қадағалап, қиналған балаларға жеке көмек көрсетеді.