Валеология - денсаулық туралы арнайы ғылым
Жеке бас тазалығы: сәлемдесу мәдениеті, денсаулық және қол жуу дағдысы
Бұл сабақта балалар амандасу және қоштасу сөздерінің мағынасын түсінеді, денсаулықтың құндылығын талқылайды, жұқпалы аурулардың алдын алу туралы бастапқы мәлімет алады және қолды дұрыс жууды тәжірибе жүзінде орындайды.
Мақсат
«Сәлеметсің бе?», «Сау бол!» сөздерінің мағынасын бекіту және салауатты өмір салты туралы түсінік қалыптастыру.
Негізгі міндеттер
- Дәрігер Салауат және Әліппе-дәптермен таныстыру.
- Жұқпалы аурулардың алдын алу туралы айту.
- Қол жуу дағдысын қалыптастыру.
Күтілетін нәтиже
- Жеке бас гигиенасы туралы біледі.
- Оқылған аңыздың мазмұнын түсінеді.
Ұйымдастыру кезеңі
Педагог балаларға бір-бірімен амандасуды ұсынады және «Амансың ба?», «Сәлеметсің бе?» сөздерінің мағынасы туралы әңгіме жүргізеді.
Негізгі ой:
Амандасу және қоштасу сөздері — ғажайып сөздер. Олар арқылы адамдар бір-біріне ең алдымен денсаулық пен қайырымдылық тілейді.
Негізгі бөлім: денсаулық туралы түсінік
Балалармен сұхбат
- Үйде оянғанда, балабақшаға/мектепке келгенде, таныстарды көргенде қандай сөздер айтамыз?
- Неліктен «Сәлеметсің бе?», «Амансың ба?», «Сау бол!» — амандық сөздеріне жатады?
Мағынасы
«Амансың ба?» — басқа адамға саулық пен ұзақ өмір тілеу дегенді білдіреді.
Қорытынды
Кездескенде амандасу арқылы біз бір-бірімізге денсаулық тілейміз.
Адам ауырғанда және дені сау болғанда
Ауырған кезде
- Дене қызуы көтеріледі, әлсіздік болады.
- Жата бергісі келеді, терлеуі мүмкін.
- Тәбеті төмендейді, көңіл күйі түседі.
- Дәрігер дәрі немесе екпе тағайындайды.
- Балалар сабаққа бармай, үйде емделеді.
Дені сау кезде
- Көзі жақсы көреді, құлағы анық естиді.
- Қол-аяғы мықты, күшті, жігерлі болады.
- Көңіл күйі көтеріңкі, тәбеті жақсы, ұйқысы тыныш.
- Сабаққа және жұмысқа көңілді барады.
Нақыл сөз
«Денсаулық — зор байлық!» Сондықтан адамдар бір-біріне ең алдымен денсаулық тілейді.
Валеологиямен танысу
Ғалымдар адамның ауырмай өмір сүруіне, денсаулығын қорғауға және нығайтуға көмектесетін жолдарды зерттейді. Осы бағыттағы білім валеология ғылымымен байланысты.
Сөз төркіні
Valeo (латынша) — «сау бол», ал logos — «ғылым».
Мағынасы
Валеология — денсаулық туралы ғылым. Ол балаларды ақылды, көңілді, дені сау болып өсуге баулиды және салауатты өмір салтын ұстануға үйретеді.
Әліппе-дәптермен жұмыс және «Гигия туралы аңыз»
Дәрігер Салауат
Балалар Дәрігер Салауаттың сымбатты, әдемі, денсаулығы мықты адам екенін байқайды. Педагог оның есімі де салауатты өмір салтын білдіретінін түсіндіреді. Салауат балаларды «Денсаулық әліппесімен» танысып, Валеология әлеміне қызықты саяхат жасауға шақырады.
Аңыздың мазмұны (қысқаша)
Панацея барлық ауруға арналған бір ғана ем іздеп, адамдарды түрлі ұнтақтармен және дәрілермен емдеуді жалғастырады. Ал Гигия аурудың алдын алу заңын үйретіп, адамның денсаулығы мықты әрі рухани жағынан берік болуына жетелейді. Сондықтан Гигия Валеология әлемінің қадірлі қонағы саналады.
Тазалық туралы әңгіме: күнделікті ережелер
Әр адам жеке бас гигиенасын сақтауға міндетті. Қарапайым ережелер күнделікті дағдыға айналуы керек. Су мен сабын — тазалықтың сенімді серігі.
Қолды қашан жуу керек?
- Тамақ ішер алдында.
- Дәретханадан кейін.
- Серуеннен соң.
- Қоғамдық көліктен түскеннен кейін.
- Лас жұмысты орындағаннан кейін.
Сабын қалай көмектеседі?
Қолымызды сабындағанда көбік пайда болады. Әрбір көбік көпіршігі кірді бөліп шығарады, ал су оны жуып кетіреді.
Тақпақ:
Дымқылдап күнде сен,
Қолыңды сүйкесең,
Кетіп кір-ласың,
Тап-таза болсың.
Практикалық әрекет: қолды дұрыс жуу
- 1 Қолды сулап, сабынды қолға алып сабындаймыз.
- 2 Сабынды орнына қойып, қолды мұқият ысқылаймыз (көпіршік пайда болғанша).
- 3 Таза сумен көбікті толық шайып тастаймыз.
- 4 Сүлгімен қолды жақсылап сүртеміз.
Маңызды ереже
Әр адамның жеке гигиенаға арналған өз заттары болуы тиіс: сүлгі, тіс щеткасы, тарақ, қолорамал және т.б.
Қорытынды және үй тапсырмасы
Қорытынды
- Валеология — денсаулық туралы ғылым.
- Жеке бас тазалығы ережелерін сақтау — денсаулықтың негізі.
- «Сәлеметсің бе?», «Амансың ба?», «Саумысың?», «Сау бол!» — ғажайып сөздер.
Үйге тапсырма
- Ата-анамен бірге денсаулық туралы мақал-мәтел немесе жаңылтпаш жаттау.
- Сабын туралы шағын жарнама ойлап келу.
Қоштасу рәсімі
Балалар шеңберге жиналып, күлімдеп, ғажайып сөздерді бірге қайталап қоштасады: «Сау бол!»