Емшектің қатерлі ісігі, сүт безінің рагы - сүт безінде болатын қатерлі ісік
Емшек безінің қатерлі ісігі — соңғы жылдары жиі кездесетін дерт түрі. Емшектің қатерлі ісігі (сүт безі рагы) — сүт безі тіндерінде дамитын қатерлі ісік.
Көбіне 30–60 жас аралығындағы әйелдер арасында кездескенімен, бүгінгі таңда жасөспірімдерде де тіркеліп отыр. Уақыт өте келе онкологиялық аурулардың жалпы саны өсіп келеді, ал мұндай дерттер бастапқы кезеңінде арнайы тексерусіз байқалмай қалуы мүмкін. Сондықтан «ауырып ем іздегенше, ауырмайтын жол іздеу» қағидасы — ең дұрыс ұстаным.
Алдын алу неге маңызды?
Салауатты өмір салтын қалыптастыру — отбасының тыныштығы мен денсаулықтың маңызды кепілі. Емшек безі рагы көбіне ағзадағы гормондық және физиологиялық өзгерістермен (жүктілік, бала емізу кезеңі, климакс, т.б.), сондай-ақ кейбір созылмалы аурулармен байланысты болуы мүмкін.
- Ішкі секреция бездері қызметінің бұзылыстары
- Жүрек-қантамыр жүйесі аурулары, қант диабеті
- Бауыр аурулары
- Артық салмақ пен семіздік
Маммография: ерте анықтаудың негізгі тәсілі
Емшек безі рагын ерте кезеңде анықтаудың тиімді жолдарының бірі — маммография. Ол ісік «қолға ілінбейтін», сырт көзге байқалмайтын уақытта-ақ өзгерістерді көрсетуі мүмкін.
Қазақстандағы скринингке қатысты мәлімет
Емшек безі рагының көбеюіне байланысты 2007 жылғы қазан айында ҚР Денсаулық сақтау министрінің №607 бұйрығы шықты. Осы құжатқа сәйкес, 50–60 жас аралығындағы әйелдерге маммографиядан тегін өту мүмкіндігі қарастырылды.
Кей өңірлерде аурушаңдық деңгейі жоғары екені атап өтіледі. Дегенмен ең маңыздысы — әр адам өз денсаулығына жауапкершілікпен қарап, тексеруді уақытында өтуі.
Ықтимал себептер мен қауіп факторлары
Қатерлі ісіктің пайда болуының нақты бір ғана себебі толық анықталған емес. Дегенмен ісіктің дамуына әсер етуі мүмкін факторлар көп. Олардың қатарында гормондық теңгерімнің бұзылуы, зат алмасудың өзгерістері және репродуктивті денсаулыққа қатысты жағдайлар бар.
Жиі аталған факторлар
- Етеккір циклінің бұзылыстары
- Бедеулік
- Кеш жүктілік
- Баланы емшекпен аз уақыт емізу
- Эстроген гормондарымен ұзақ емделу
- Жиі жасалған түсік немесе жүктілікті үзу
Медициналық және сыртқы ықпалдар
- Тұқым қуалайтын бейімділік
- Қоршаған ортаның жағымсыз әсерлері
- Қант диабеті
- Бауыр, қалқанша без, жыныс бездері аурулары
- Мастопатия, фиброаденома, өзек ішілік папиллома
Бұл факторлардың болуы міндетті түрде қатерлі ісік дамиды дегенді білдірмейді. Бірақ олар профилактикалық тексерулердің маңызын күшейтеді.
Даму сатылары (4 кезең)
I саты
Ісік көлемі 2 см-ге дейін, айналасындағы май тініне таралмаған, метастаз жоқ.
II саты
Ісік көлемі 2–5 см аралығында, метастаз жоқ.
III саты
Ісік көлемі 5 см-ден үлкен, аймақтық (регионалдық) метастаздар бар.
IV саты
Метастаздар бар, ісік көлемі үлкен, ауру кең таралған сипат алады.
Емдеу тәсілдері
Бастапқы кезеңде анықталмаған сүт безі қатерлі ісігінің қаупі жоғары. Емдеу тактикасы дәрігердің бағалауына және ауру сатысына байланысты таңдалады. Негізгі әдістер:
- Хирургиялық ем (ісікті/зақымдалған тіндерді алып тастау)
- Сәулелік терапия
- Химиотерапия (дәрілік ем)
Уақытты созбаңыз
«Ештен кеш жақсы». Мүмкіндігінше ерте маммолог дәрігерге қаралып, профилактикалық тексеруден өтіңіз. Сіздің денсаулығыңыз — өзіңіз үшін ғана емес, өміріңіздің гүлі саналатын балаларыңыз бен жақындарыңыз үшін де аса маңызды.