Қазақша рефераттар

Құралдарды және мұғалім көрсеткен ретімен орналастыр

Тамақтану мәдениеті және қауіпсіздік талаптары

Дұрыс ұйымдастырылған тамақтану — денсаулықтың берік негізі. Бұл материал балалар мен жасөспірімдердің тамақтану ерекшеліктерін, тамақтану сауаттылығының қағидаларын және санитарлық-гигиеналық, техника қауіпсіздігі ережелерін жүйелейді.

Негізгі ой

Құнарлы тағам + режим + тазалық + қауіпсіздік

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  1. Амандасу, жоқ оқушыларды түгендеу.
  2. Құрал-жабдықтарды тексеру.
  3. Оқушылардың назарын сабаққа аудару.
  4. Жұмыс орнын реттеу.

II. Үй тапсырмасын тексеру және жаңа сабақ

Үй тапсырмасы тексерілгеннен кейін жаңа тақырып түсіндіріліп, негізгі ұғымдар бекітіледі.

Балалар мен жасөспірімдерге дұрыс тамақтанудың маңызы

Балалар мен жасөспірімдердің дұрыс тамақтануы олардың денсаулығын нығайтып, дене және ой қабілетінің дамуына мүмкіндік береді, оқу үлгерімін және еңбекке қабілеттілігін арттырады.

Тамақтану жеткіліксіз немесе тиімсіз ұйымдастырылса, ағзадағы метаболизм (зат алмасу) бұзылып, қоршаған ортаның зиянды әсеріне және әртүрлі жұқпалы ауруларға қарсы тұру қабілеті төмендейді.

Неліктен балалардың тамақтануы ерекше?

Ересектерге тағам негізінен тіршілік процестерін қамтамасыз ету және күнделікті жұмсалған энергияны қалпына келтіру үшін қажет. Ал өсіп келе жатқан ағзаға тағам тек өмірлік процестер үшін ғана емес, бүкіл организмнің өсуі, дамуы және қалыптасуы үшін де қажет.

Тамақтану сауаттылығының 5 негізі

  • 1

    Негізгі қоректік заттар

    Тағам құрамында нәруыз, май және көмірсу болуы керек.

  • 2

    Қосымша заттар

    Рационда витаминдер мен микроэлементтер болуы маңызды.

  • 3

    Тағамның нәрлілігі

    Нәрлілік адамның жасына, денсаулық жағдайына және климатқа байланысты.

  • 4

    Тамақтану тәртібі

    Тәулік бойы тамақтану режимін және мөлшерін сақтау қажет.

  • 5

    Санитарлық-гигиеналық талаптар

    Тамақтану тазалық нормаларына толық сай болуы керек.

Тамақтану тәртібі: режим және тәбет

Тамақтану тәртібі — ас қабылдауда белгілі бір уақытқа бағыну, сондай-ақ тамақтану кезінде астың мөлшерін және мәзірін сақтау.

Негізгі қағидалар

  • Тәулігіне 1–2 рет қана тамақтану дұрыс емес; күніне 3–4 рет тамақтанған жөн.
  • Тағам құнарлы әрі жеңіл қорытылатын болуы керек: нәруызға, пайдалы майларға, витаминдер мен минералдарға бай тағамдарды саналы түрде таңдау маңызды.
  • Күнделікті мәзір алуан түрлі болғаны дұрыс.
  • Тамақтану кезінде өзіңнің көңіл-күйіңе және ас қабылдау ерекшелігіне назар аудар: кейде тағам жеңіл сіңсе, кейде керісінше бұл процесс баяулауы мүмкін.
  • Қажет болса, дәрігер-диетолог кеңесіне жүгіну пайдалы.

Тәбет туралы

Тәбет — адамның тағам қабылдауға деген физиологиялық ықыласы. Оған тамақтану уақыты, тағамның түрі, дәмі мен иісі, қоспалар, тіпті адамның ойы да әсер етеді. Кей адамдарда тәбет темекі, кофе, шай, алкоголь сияқты әдеттермен байланысып қалыптасуы мүмкін, алайда мұндай әдеттерден аулақ болған дұрыс.

Санитарлық-гигиеналық талаптар және техника қауіпсіздігі

Технология кабинетіндегі қауіпсіздік ережелері

  1. Кабинетке тек мұғалімнің рұқсатымен кір.
  2. Арнайы киім киіп, қолыңды сабынмен жу (сабақ ас дайындаумен байланысты болса).
  3. Бекітілген орныңда жұмыс істе; мұғалімнің рұқсатынсыз орныңнан тұрма.
  4. Жұмысты тек мұғалімнің рұқсатымен баста; жұмыс кезінде мұқият бол.
  5. Қолдану ережесін білмейтін құрал-саймандарды қолданба.
  6. Құрал-саймандарды тек мақсаты бойынша пайдалан.
  7. Жұмыс орныңды таза ұста.
  8. Құралдарды мұғалім көрсеткен ретпен орналастыр.
  9. Жұмыс кезінде сөйлеспе.
  10. Қоңырау кезінде кабинеттен шығу қажет.
  11. Жұмыс аяқталған соң жұмыс орныңды жинастырып кет.

Асханадағы тәртіп ережелері

  1. Асханаға асықпай, тәртіп сақтап, сабырмен кіріп-шығу керек.
  2. Асханаға сөмке немесе портфель алып келмеген жөн.
  3. Асхананың қызметтік бөлмелеріне кіруге болмайды.
  4. Ыдыс-аяққа және жиһазға ұқыпты қара; оларды сындыруға болмайды.
  5. Электр жарығын өздігінен қосуға және сөндіруге тыйым салынады.
  6. Терезені және желдеткішті өздігінен ашып-жабуға тыйым салынады.

Сабақты бекіту

Не білдім?

Жаңа тақырыптан алған негізгі білімдеріңді қысқаша жаз.

Не білемін?

Бұрыннан білетін ақпаратты атап өт.

Не білгім келеді?

Қызықтырған сұрақтарың мен келесі қадамдарыңды белгіле.

Қорытынды және үй тапсырмасы

Сабақты қорытындылау

Сабақ соңында жаңа тақырып қорытындыланып, оқушылардың жұмысы бағаланады және белсенділік үшін мадақталады.

Үйге тапсырма

«Тамақтану мәдениеті» тақырыбын қайталау. Техника қауіпсіздік ережелерін (ТҚЕ) және санитарлық-гигиеналық талаптарды пысықтау.