Оқушының жетістіктері
Қармақшы аудандық білім бөлімінің №80 мектеп-гимназия коммуналдық мемлекеттік мекемесі
Тарих пәнінің мұғалімі: Сермағамбетова Айгүл Ерғазықызы
Портфолио – оқушы жетістігі
Портфолио — оқушының білім алу жолын жүйелі түрде көрсететін құрал. Ол оқу нәтижелерінің жалпы бейнесін көруге, кең білім беру кеңістігінде баланың жеке ілгерілеуін бақылауға, білім мен білікті практикада қолдануға және қабілеттерді дәлелді түрде таныстыруға мүмкіндік береді.
Мақсаты
Баланың білім алу процесін көрнекі көрсету, маңызды нәтижелердің тұтас картинасын құрастыру, жеке өсімді бақылау және жетістіктерді дәлелді түрде ұсыну.
Түрі
Байқау (сайыс) — 5–7 сынып оқушылары арасында.
Міндеттері
-
1
Оқушылардың жоғары оқу ынтасын қолдау.
-
2
Білім мен білікті бейімдеу және тәжірибеде қолдануға бағыттау.
-
3
Білім алуды дараландыру.
-
4
Өз бетінше оқу және іздену мүмкіндіктерін кеңейту.
-
5
Шығармашылық келбетін қалыптастыру.
Кіріспе: портфолио не үшін қажет?
Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңында ұлттық және жалпыадамзаттық құндылықтар, ғылым мен практика жетістіктері негізінде жеке тұлғаны қалыптастыруға, дамытуға және кәсіби шыңдауға бағытталған білім алуға қажетті жағдай жасау қажеттігі атап көрсетілген.
Қазіргі мектептің міндеті — оқушыларды заман талабына сай тәрбиелеу, жаңаша көзқарас қалыптастыру, әрі шапшаң шешім қабылдауға бейімдеу. Бұл үдерісте мұғалім оқушыны дайын ақиқатқа емес, өз бетімен ізденуге, әрекет етуге бағыттайды.
Педагог ғалым А. Дистервергтің ойы: «Нашар мұғалім ақиқатты өзі айтып береді, жақсы мұғалім оқушының өзін ізденуге жетелейді». Бұл қағида портфолио сияқты құралдардың мәнін айқындай түседі: нәтиже ғана емес, соған апарар жол да маңызды.
Оқушы портфолиосы ұғымы
Ғылым мен техниканың қарқынды дамуы, сондай-ақ оқытудың жаңа педагогикалық технологиялары оқушы портфолиосы ұғымының кең таралуына ықпал етті. Әдебиеттерде портфолио оқушының әртүрлі жұмыстарын бір жүйеге біріктіріп, білім-біліктілігінің сан қырын көрсететін материалдар жиынтығы ретінде түсіндіріледі.
Портфолио — жай ғана «жұмыс папкасы» емес. Ол — алдын ала жоспарланған жетістіктердің саналы іріктемесі, оқушының дамуын дәлелдермен көрсететін жеке траектория.
Портфолио түрлері
Мақсатына қарай
- Жеке портфолио — оқушының өзі үшін.
- Портфолио-есеп — басшылық/ұйымдастырушылар үшін.
Мазмұны бойынша
- Жетістіктер портфолиосы — үздік жұмыстар.
- Рефлексивті портфолио — материалдар мен бағалар, өзіндік талдау.
- Проблемалық бағыттағы — белгілі бір мәселені шешу барысы мен нәтижесі.
- Тақырыптық портфолио — бір тақырып аясындағы жұмыстар.
- Мақсатсыз портфолио — материалдар жинақ папкасы.
Портфолио баланың жұмысының мән-мағынасын ашуға бағытталады. Бағалысы — сыртқы безендіру емес, мазмұнның жүйелілігі мен дәлелділігі.
Портфолио құрылымы
-
1
Сыртқы беті
Портфолионың атауы, авторы және негізгі деректері.
-
2
Визитка (резюме, портрет)
Портфолио иесі туралы қысқаша ақпарат.
-
3
Пән бойынша оқушы жетістігі (ББД)
- Жеке жетістіктер парағы.
- Алға жылжуды көрсететін графиктер.
- Бақылау және тест жұмыстары.
- Оқитын курстары.
- Олимпиада мен сайыстарға қатысуы.
-
4
Негізгі құзіреттіліктердің қалыптасуы
- Оқу-зерттеу әрекеті (жобалар, рефераттар, шығармашылық жұмыстар).
- Қоғамдық және шығармашылық әрекет.
-
5
Оқушының жалпы жетістіктері
Марапаттар, сертификаттар, қатысу құжаттары және нәтижелер.
-
6
Бағалау және өзіндік бақылау
Оқушының өзіндік талдауы және қоғамның бағалауы (мұғалімдер, ата-аналар және т.б.).
Материал жинау және безендіру ережелері
-
Еріктілік
Портфолио жүргізу — оқушының саналы таңдауы.
-
Қолдау
Ата-ана және ересектер көмегін тиімді ұйымдастыру.
-
Байланыс
Өнер, спорт мектептері және өзге ұйымдармен ынтымақтастық.
-
Сапа
Материал саны емес, сапасы ескеріледі.
-
Мәні
Жетістіктер папкасы «есеп кітапшаға» айналмауы керек.
-
Жүйелілік
Тұрақты толықтыру және тәртіппен жүргізу маңызды.
Ең маңыздысы: портфолионың «сырты» емес, мазмұны құнды. Әр оқушы портфолионың өзіне не үшін қажет екенін түсініп, материалдарын саналы түрде іріктей білуі тиіс.
Байқау барысы: ұйымдастыру және негізгі бөлім
І. Ұйымдастыру кезеңі
Құрметті оқушылар мен қадірменді қонақтар! Бүгін 5–7 сынып оқушылары арасында «Портфолио – оқушы жетістігі» тақырыбындағы байқауға қош келдіңіздер. Қатысушылар мен әділқазылар алқасы таныстырылады.
ІІ. Қызығушылықты арттыру тапсырмалары
Тарих–география апталығының тақырыбы: «Қазақстан тәуелсіздік жолында». Әділқазылар жұмыстарды қарап болғанша, «В потоке истории – Н.Ә. Назарбаев» бейнефильмі көрсетіледі.
Талдау сұрақтары
- 1 Фильм не туралы?
- 2 Тәуелсіздігімізді қай жылы алдық?
ІІІ. «Тәуелсіздік ағашы»
Оқушыларға стикерлер таратылып, «Тәуелсіздік ағашына» елімізге және мектебімізге арналған ақ тілектерін жазу ұсынылады.
Соңында әділқазылар алқасына сөз беріліп, нәтижелер жарияланады.
Қорытынды
Оқушылардың шығармашылығын және ізденімпаздығын қалыптастыруда сыныптан тыс, жеке және ұжымдық жұмыстарды ұйымдастырудың маңызы зор. Шығармашылық және пәндік апталықтар, жобалар, үйірмелер — оқушы әлеуетін ашатын тиімді орта.
Осындай іс-шаралардың нәтижелерін оқушылар мен педагогтер портфолио арқылы жүйелеп, безендіріп, дәлелді түрде ұсына алса, бұл шығармашылыққа және сапалы білім нәтижесіне қол жеткізудің нақты көрсеткіші болмақ.