Анаңның туған күні қашан
Ұйымдастыру кезеңі
Сабақ басында зал безендіріліп, оқушылар мен ата-аналар түгенделеді. Одан кейін сабақтың тақырыбы мен мақсаты таныстырылады.
Мұғалімнің кіріспе әңгімесі
Елбасы Н. Ә. Назарбаев: «Отбасы – қоғамның маңызды буыны және өзінше бір кішігірім ұжым. Көпұлтты мемлекетіміздің негізі осы шағын ұжымдардан қаланады. Осы жағынан кез келген отбасы өзін қоғамның бір бөлігі деп түсінеді», – деп атап көрсеткен.
Алдымен сүй, ардақта ата-анаңды,
Үлгілі ұрпақ ата-анадан бата алады.
Бар жақсылық балаға бұл ғаламда —
Мейірімінен ата-ананың жасалады.
Мағынаны ажырату: «Отбасы» деген не?
Тақырыпты ашу үшін ассоциация әдісі қолданылады. Оқушылар «отбасы» ұғымын төмендегі сөздер арқылы сипаттайды:
Оқушылардың ой-толғауы
1) Әдеп — ұрпақтың айнасы
Ұл-қыз ата-анасын, үлкендерді қуанышқа бөлеп, бақытқа кенелткісі келсе, ең алдымен әдепті болуы керек. Ісін адал әрі тыңғылықты атқарған бала ата-ананың ақылды, тәрбиелі перзенті болып өседі.
2) Ата-ана — жеміс ағашы секілді
Жеміс ағашын қалай күтіп-баптасаң, мол өнім беретіні сияқты, ата-анаңа мейірім көрсетіп, құрметпен қарасаң, өз армандарыңа да сенімді қадам жасайсың.
3) Қамқорлық — өмірлік парыз
Сәби шағыңда олар сені қалай бағып-қағып өсірсе, қартайғанда да ата-анаңды дәл солай алақаныңда аялап, қамқор болу қажет.
4) Дөрекілікке жол жоқ
Кейбір тәрбиесіз қылықтар — ата-анаға қарсы сөйлеу, тыңдамау — отбасының берекесін кетіреді. Мұндай әрекеттерден аулақ болып, әке-шешеңді, туыс-бауырларыңды әрдайым сыйлауға ұмтылу керек.
5) Құндылықтар негізі
Құран Кәрімде адамдарға ата-анасына жақсылық жасауды бұйырғаны айтылады.
6) Азаматтық жауапкершілік
Конституцияда кәмелетке толған, еңбекке қабілетті балалардың еңбекке жарамсыз ата-анасына қамқорлық жасауға міндетті екені көрсетілген.
Сабақ құрылымы және топтық жұмыс
Мұғалімнің қорытынды сөзі: «Ата-ананың басты қуанышы, алтын тіреуі – бала». Баланың жан-жақты қалыптасуына отбасындағы қарым-қатынас шешуші әсер етеді. Сондықтан үйде де, мектепте де кісілік келбеті жоғары тұлға тәрбиелеу — ортақ міндет.
Топ атаулары
- 1) Құлыншақ
- 2) Қуыршақ
- 3) Болашақ
Тапсырмалар
- 1 Мақал-мәтел сайысы (отбасы туралы): «Аулақ жүріп жаман қылық, әдеттен, үйренеміз жақсы мінез, әдеппен»
- 2 «Ата-ана — отбасының діңгегі» тақырыбында слайд қорғау.
- 3 Жағдаяттарды шешу (өмірлік жағдайларда дұрыс шешім қабылдау).
- 4 Ойын арқылы ынтымақтастықты дамыту.
Жағдаяттар: ойлан, таңда, әрекет ет
Оқушыларға арналған жағдаяттар
- 1) Үй жинап жүріп қымбат ыдысты сындырып алдың. Анаң ренжігендей қарады. Сен қандай әрекет жасайсың?
- 2) Бүгін — сенің туған күнің. Анаң тәттілерді сағат 10:00-де әкелемін деп, ұмытып кетті. Сен не істейсің?
- 3) Әкең туған күніңе телефон әперетінін айтқан. Сол күні жаңа телефон келді, бірақ сабақтан төмен баға алдың. Енді не істейсің?
- 4) Сен сыныпта кезекшісің. Тақта мен парталарды сүртіп жүріп, журналға байқаусызда су төгіп алдың. Қандай шешім қабылдайсың?
Ата-аналарға арналған жағдаят
Балаңыз әдетте 4–5-ке оқиды. Бір күні «2» деген баға алып, күнделіктің сол бетін жыртып тастаған. Сіз қандай әрекет жасар едіңіз?
Талқылау: 1–2 ата-ананың пікірі тыңдалады.
«Отбасымның құпиясы» сұрақтары
Балаға
- Әкеңнің туған күні қашан?
- Анаңның сүйіп атқаратын жұмысы қандай?
- Анаңның туған күні қашан?
- Әкең күнделігіңді қарай ма?
- Үйде ыдысты кім жуады?
- Таңертең сені кім оятады?
- Сабақ қашан аяқталады?
Ата-анаға
- Балаңыздың ең жақын досы кім?
- Балаңыз қандай журналды сүйіп оқиды?
- Балаңыздың сүйікті асы қандай?
- Балаңыздың арманы қандай?
«Сиқырлы жүрек» тапсырмасы
Бұл бөлімде оқушылар қағаз жүрекке «Жақсы бала...» тіркесін толықтыратын сөздер жазады. Ал ата-аналар балаларын тәрбиелеу кезінде жиі айтатын сөздері мен жылы тілектерін жазады.
Өлең және түйін
Ата-ана — бақытымсың, барымсың,
Тірегімсің, сүйенішім, бағымсың.
Ата-ананың үмітін ақтар балалар,
Жақсы атымен бар әлемге танылсын.
Бақытты отбасы — келешек кепілі,
Тәрбие — соның жұмбағын шешетін кілті.
Үйрету, үлгі ету, өнеге көрсету —
Әрқашан да үлкендердің міндеті.
Негізгі ой
Халқымыз: «Жақсы бала — жанған шырақ» дейді. Баланың бойында туған үйдің жылуы ұзақ жылдар сақталып, мәңгі есінде қалады. Отбасы — бала тәрбиесінің ең алғашқы ұжымы. Берекелі отбасының бала мінезі мен дүниетанымына әсері өте зор.
Қорытынды: шырақ жағу
Сабақ соңында шырақ жағу рәсімі орындалады. Бұл — отбасындағы мейірім мен жылулықтың, баланың жүрегіндегі үміт пен ізгіліктің белгісі.