Басқару тақтасының көмегімен жүйені жалпы баптау
Ақтөбе облысы, Ойыл ауданы
Қараой мектеп-балабақшасы
Информатика пәні мұғалімі: Құмарова Айнұр Сұлтанәліқызы
Сынып: 8
Тақырыбы
Операциялық жүйелерді баптау
Сабақ түрі
Түсіндірмелі пікірталас
Сабақ типі
Жаңа білімді меңгерту сабағы
Көрнекілігі
Слайд-шоу
Әдісі
Көрсету арқылы түсіндіру, баяндау
Сабақтың мақсаты
Оқушыларды операциялық жүйелерді баптау тәсілдерімен таныстыру және оны орындау жолдарын үйрету.
А) Танымдық мақсат
Операциялық жүйе түрлерімен таныстыру, білім деңгейін арттыру.
Ә) Іскерлік мақсат
ОЖ түрлерін ажырата білуге үйрету; интерфейстерін, жіктелуін анықтау дағдыларын қалыптастыру.
Б) Тәрбиелік мақсат
Компьютерлік сауаттылықты арттыру және пәнге қызығушылықты күшейту.
Сабақтың барысы
Кезеңдер
-
I
Ұйымдастыру кезеңі
Амандасу, түгендеу, сабаққа назар аударту.
-
II
Үй тапсырмасын тексеру
Алдыңғы тақырып бойынша сұрақ-жауап.
-
III
Жаңа сабақ түсіндіру
ОЖ баптау тәсілдері мен бөлімдерін қарастыру.
-
IV
Бекіту
Сұрақтар, семантикалық картамен жұмыс.
-
V
Үйге тапсырма
Операциялық жүйелер топтамасы тақырыбын қайталау.
-
VI
Қорытынды және бағалау
Нәтижені талдау, білімді бағалау.
Үй тапсырмасы бойынша сұрақтар
- Операциялық жүйе не үшін қажет?
- ОЖ құрамына қандай компоненттер кіреді?
- Драйвердің қызметі қандай?
- Интерфейс дегеніміз не?
Ескерту
Жауаптарды нақты терминдермен құрастыру: ОЖ, драйвер, интерфейс, жүйелік бағдарламалар.
Жаңа материал: Операциялық жүйелерді баптау
Негізгі ұғым
Операциялық жүйе — компьютер қосылған кезде жүктелетін және оның барлық құрылғыларының жұмысын басқаратын жүйелік бағдарлама.
Windows операциялық жүйесінде көптеген параметрлерді пайдаланушы өз қалауынша өзгерте алады. Пайдаланушының әрекеті арқылы жүйе сипаттамаларын өзгерту операциялық жүйені баптау деп аталады.
1) Бума терезесінің параметрлері
Бумаларды көрсету, қарау режимі және файл/қалталардың бейнелену параметрлерін өзгерту.
2) Негізгі мәзірді баптау
Мәзір көрінісін ықшамдау, белгішелер өлшемін таңдау және соңғы қолданылған командаларды көрсету.
3) Басқару тақтасы арқылы жалпы баптау
Экран, қаріптер, күн мен уақыт, пернетақта, тышқан сияқты жүйелік баптаулар.
Бума параметрлері: негізгі мүмкіндіктер
-
Қарау (View) бөліміндегі баптаулар
Жасырын файлдарды көрсету/жасыру, файлдың толық мекенжайын көрсету сияқты параметрлерді қосу немесе өшіру.
-
Файл типтері
Жаңа файл типтерін қосу және олармен байланыстырылған бағдарламаларды басқару.
Тапсырмалар тақтасы және негізгі мәзір
Тапсырмалар тақтасын әрдайым үстінде ұстау
Басқа терезелердің үстінен көрініп тұрады.
Автоматты жасыру
Тапсырмалар тақтасы тек меңзерді төменгі бөлікке апарғанда ғана пайда болады.
Ұсақ белгішелер
Негізгі мәзір мен тапсырмалар тақтасындағы белгішелер ықшамдалып, орын үнемделеді.
Сағатты көрсету
Тапсырмалар тақтасында уақыт индикаторы көрінеді.
Қысқартылған мәзір
Мәзір ашылғанда соңғы пайдаланылған командалар тізімі көрсетіледі.
Жүйені жалпы баптау: Басқару тақтасы
Жүйені жалпы баптау Басқару тақтасы (Control Panel) арқылы орындалады. Онда экран, қаріптер, күн мен уақыт, пернетақта, тышқан және басқа да параметрлерге арналған белгішелер орналасады.
Кез келген белгішені екі рет шерткенде, нақты баптауларды орындауға арналған сұхбат терезесі ашылады.
Практикалық бөлім
Информатикалық бақылау: ұғымдарды сәйкестендіру
| № | Анықтамалар |
|---|---|
| 1 | Есептеу процестерін және компьютерді басқаруды қамтамасыз ететін, пайдаланушы мен құрылғылардың өзара әрекетін ұйымдастыратын жүйелік бағдарламалар жиынтығы. |
| 2 | Адам мен компьютер арасындағы байланыс тәсілі. |
| 3 | Пайдаланушыға бір бағдарламаны іске қосуға (жүктеуге) мүмкіндік беретін операциялық жүйе түрі. |
| 4 | Командалық интерпретатор — командаларды машина тіліне аударып, жүйемен өзара әрекетті қамтамасыз ететін бағдарламалық бөлік. |
Тест тапсырмалары
1) Операциялық жүйе дегеніміз не?
- А) Мәліметтер қорын басқаруды қамтитын бағдарлама
- Ә) Вирусқа қарсы бағдарлама
- Б) Компьютер жұмысын басқарушы бағдарлама
2) Драйвер дегеніміз не?
- А) Компьютер құрылғысы
- Ә) Вирус
- Б) Компьютер құрылғысының жұмысын қамтамасыз ететін бағдарлама
3) Операциялық жүйелер қай топқа жатады?
- А) Қолданбалы бағдарламалық құралдар
- Ә) Жүйелік бағдарламалық құралдар
- Б) Мәліметтер базасын басқару жүйесі
4) ЭЕМ құрылғыларына қызмет ететін бағдарламаларды көрсетіңдер
- А) Жүктеушілер
- Ә) Драйверлер
- Б) Хабарлағыштар
5) Windows дегеніміз не?
- А) Көп терезелі операциялық жүйе
- Ә) Бағдарлама
- Б) Терезе
Бекіту және бағалау
Бекіту
Семантикалық картамен жұмыс: негізгі ұғымдарды (ОЖ, драйвер, интерфейс, басқару тақтасы) қолдана отырып, анықтамаларды сәйкестендіру және қысқа қорытынды жасау.
Бағалау
Тест нәтижесі, практикалық тапсырмалар және сабақ барысында қойылған сұрақтарға жауап беру сапасы бойынша бағаланады.