Қазақша рефераттар

Практикалық құралдар

Сабақтың мақсаты

Білімділік

Дизельді двигательдердің қоректендіру жүйесін жөндеу және ретке келтіру бойынша теориялық білімді нығайту, оны практикамен ұштастыру.

Дамытушылық

Механизмдерді бөлшектеу, жинау және реттеу тәсілдерін үйрету арқылы дұрыс дағды қалыптастыру және теорияны практикада қолдану қабілетін дамыту.

Тәрбиелік

Техникалық қауіпсіздік ережелерін сақтауға тәрбиелеу; ұқыптылыққа, тазалыққа, жинақылыққа және еңбекқорлыққа баулу.

Көрнекі құралдар мен жабдықтар

Сабақта қолданылатын материалдар

  • Проекторлы тақта
  • Қоректендіру жүйесінің схемасы
  • Технологиялық нұсқау картасы
  • Плакаттар

Практикалық құралдар

  • Орташа набор кілттер
  • Қысқыштар
  • Бұрандалар және қосалқы ұсақ бөлшектер

Дизельді двигательдің қоректендіру жүйесінің ерекшеліктері

Дизельді двигательдерде дайын жану қоспасы сырттан берілмейді: цилиндрге алдымен тек таза ауа сорылады, ал жану қоспасы цилиндрдің ішінде түзіледі. Ол үшін қысу процесінің соңында жанармай дәл уақытында цилиндр ішіне бүркіледі де, ауамен араласып жану қоспасын құрайды.

Негізгі идея

Цилиндр ішінде түзілетін жану қоспасының сапасы бүркілетін жанармай мөлшеріне тікелей тәуелді. Сондықтан жұмыс режиміне қарай қоспа әртүрлі болады: қалыпты, байытылған немесе кедейлетілген.

Тағы бір маңызды ерекшелік: дизельде жану қоспасы өздігінен тұтанады. Қысу кезінде ауа температурасы тұтануға жеткілікті деңгейге дейін көтеріледі, сонымен қатар қысым да айтарлықтай артады.

Қысымы жоғары ортада жанармайдың ауамен дұрыс араласуы үшін, бүрку қысымы цилиндр ішіндегі қысымнан едәуір жоғары болуы қажет. Осы талаптардың нәтижесінде дизельдің қоректендіру жүйесі күрделі әрі дәлдігі жоғары тораптардан тұрады.

Қоректендіру жүйесінің құрамы (Беларус тракторлары мысалында)

Жүйенің негізгі тораптары

  • Жанармай багы (ыдыс)
  • Ірі сүзгі
  • Майда сүзгі
  • Кіші қысымды насос
  • Жоғары қысымды насос
  • Форсунка (жанармай бүркігіші)
  • Ауа тазартқыш

Жұмыс істеу реті (қысқаша)

  1. 1Сору кезінде цилиндрге ауа тазартқыш арқылы таза ауа кіреді.
  2. 2Қысу процесі жүреді, ауа қызады және қысымы өседі.
  3. 3Қысудың соңында форсунка арқылы жанармай цилиндрге жоғары қысыммен бүркіледі.
  4. 4Жану қоспасы цилиндр ішінде түзіліп, өздігінен тұтанады.

Жанармайдың берілу тізбегі

Жанармай бактан торлы сүзгі арқылы сорылады. Оны кіші қысымды насос қамтамасыз етеді. Жанармай жолай ірі сүзгіден өтіп механикалық қоспалардан тазарады, кейін аз қысыммен майда сүзгіге беріледі. Мұнда жанармай мұқият тазаланып, жоғары қысымды насосқа үздіксіз ағынмен жеткізіледі.

Негізгі тораптар: жоғары қысымды насос және форсунка

Неге дәл осы екеуі маңызды?

Дизель жүйесінде ең жауапты әрі күрделі тораптар — жоғары қысымды жанармай насосы мен форсунка. Олар жанармайды дәл уақытында, дәл мөлшерде және өте жоғары қысыммен бүркуге жауап береді.

Жоғары қысымды насостың қызметтері

  • Қысу процесінің соңында жанармайды дер кезінде жоғары қысыммен форсункаға беру.
  • Қозғалтқыштың жұмыс режиміне қарай жанармайды мөлшерлеу (қоспа сапасын қамтамасыз ету).

Дәлдік талабы

Гильза мен плунжер арасындағы саңылау өте жоғары дәлдікпен жасалады (шамамен 1–2 мкм деңгейінде). Үйкеліс пен тығыздық жанармайдың өзімен майлану арқылы қамтамасыз етіледі.

Жұмыс істеу принципі (қадамдап)

  1. 1 Иінді білікпен байланысқан жұдырықша айналғанда плунжер жоғары көтеріледі, серіппе қысылады.
  2. 2 Плунжер кіріс және шығыс тесіктерін жапқанға дейін қысым көтерілмейді.
  3. 3 Тесіктер жабылған соң, плунжер үстіндегі жанармай оқшауланып, қысым күрт өседі.
  4. 4 Қысым жеткілікті болғанда клапан ашылып, жанармай жоғары қысымды түтікпен форсункаға өтеді.
  5. 5 Форсунка инесі серіппені жеңіп көтеріліп, саптама тесігі ашылады да жанармай цилиндрге шашырайды.

Практикалық жұмыс

Орындау тапсырмалары

  1. 1 Қоректендіру жүйесіндегі ақауды анықтау.
  2. 2 Ірі және майда сүзгілерге техникалық қызмет көрсету.
  3. 3 Жоғары қысымды насосты бөлшектеу және қайта жинау.
  4. 4 Форсунканы арнайы КИ-562 стендінде тексеріп, бүрку қысымын анықтау.

Қорытынды

Сабақ соңында білім алушылардың жеке тапсырмалары қабылданып, жетістіктері мен жақсартуға болатын тұстары талқыланады. Бағалар журналға қойылады.

Назарда ұстаңыз

Техникалық қауіпсіздік талаптарын қатаң сақтау — сапалы жөндеу мен дұрыс диагностика жүргізудің негізгі шарты.

Үй тапсырмасы

  • Техникалық қауіпсіздік ережелерін қайталап, есте сақтау.
  • Өтілген жаңа сабақтың мазмұнын қайталау.