Баланың қимыл белсенділігін арттыру
Түсінік хат
Мектепке дейінгі кезеңде бала қоршаған ортаны танып-біледі. Баланың табиғатты танып-білуге деген қызығушылығын оята отырып, педагог оны табиғатпен таныстырып қана қоймай, табиғатты түсінуге, өсімдіктер мен жануарларға қамқор болуға, табиғаттың сұлулығын сезіне білуге үйретеді.
Қарапайым экологиялық түсініктерді меңгерту баланың қоршаған орта нысандарына деген танымдық қызығушылығын арттырумен тығыз байланысты. Баланың танымдық дамуы ойын барысында, табиғи нысандар мен құбылыстарды бақылау кезінде, заттарды қарап-зерттеу үдерісінде, табиғат күнтізбесі мен ауа райы жағдайларын бақылау нәтижелерін айтып бере алуында, еңбек және басқа да әрекеттер барысында жүзеге асады.
Мектепке дейінгі балалық шақта танымдық даму көбіне эмоционалдық қарым-қатынас арқылы қалыптасады. Әрбір бала — қоршаған ортаны қызығушылықпен қабылдайтын кішкентай зерттеуші. Ол белсенді әрекетке ұмтылады, сондықтан бақылау мен зерттеу тәсілдері балаға табиғи түрде жақын.
Серуен кезіндегі бақылауды ұйымдастырудың маңызы
Көрнекті психолог С. Л. Рубинштейн бақылауды баланың ойлау қабілетін дамытатын мағыналы қабылдаудың нәтижесі ретінде қарастырған. Осы тұста маңызды сұрақ туындайды: бала табиғи нысандар мен құбылыстардан нені көре алады және нені көруі керек?
Серуен кезінде бақылау жұмысын дұрыс ұйымдастыру, біріншіден, жоспарлауды жеңілдетеді; екіншіден, бақылауды жүргізуге қойылатын талаптардың сақталуына мүмкіндік береді. Балалардың танымдық құзыреттілікті меңгеруі бақылау нәтижесіне ғана емес, педагог қолданатын әдіс-тәсілдер мен бақылауды ұйымдастыру сапасына да тікелей байланысты.
Сезіну
Табиғатты тікелей қабылдау: көру, есту, сипап сезу арқылы қызығушылықты ояту.
Танып-білу
Бақылауды талқылау, салыстыру, қорытынды жасау арқылы түсінікті тереңдету.
Жүзеге асыру
Қамқорлық, еңбек, ойын және пайдалы әрекеттер арқылы білімді тәжірибеге көшіру.
Төменде берілетін серуен кезіндегі бақылауды ұйымдастыру үлгілері тәрбиешіге баланы қоршаған ортамен жүйелі таныстыруға және серуенді тиімді жоспарлауға көмектеседі.
Серуен: мақсаттары мен міндеттері
Серуеннің мақсаты
Баланың денсаулығын нығайту, шаршаудың алдын алу, денесін шынықтыру, түрлі әрекеттер нәтижесінде организмде болған функционалдық өзгерістерді реттеп, қалыпқа келтіру.
Серуеннің міндеттері
- Қарапайым жағдайда организмді шынықтыру.
- Мектеп жасына дейінгі баланың физикалық даму деңгейін арттыру.
- Баланың қимыл белсенділігін арттыру.
- Баланың танымдық, көркем-эстетикалық, әлеуметтік-тұлғалық дамуына ықпал ету.
Серуен түрлері (өтілу орнына қарай)
- 1 Балабақша аумағында.
- 2 МДМ территориясынан тыс жаяу серуен (ересек топтар үшін 2 км-ге дейін).
Балалар киіміне қойылатын талаптар
Баланың киімі жыл мезгіліне және ауа райына сай болуы тиіс: баланың қатты терлеуіне де, тоңуына да жол бермейтіндей, қозғалысқа ыңғайлы әрі қауіпсіз болуы қажет.
+3°С пен −3°С аралығы
Іш киімді қоса алғанда, киім 3 қабаттан тұрғаны дұрыс. Сырт киім: жылы күртеше, шалбар немесе гамаж. Аяқта: жылы бәтеңке.
−4°С пен −10°С аралығы
Қысқы қалың күртеше және 3 қабатты киім міндетті.
Одан төмен температура
Киімнің жылылығына қарай қабат санын 4–5-ке дейін көбейту қажет.
Жаз мезгілінде күн өтудің алдын алу үшін жеңіл күнқағар бас киім қажет.
Серуеннің мазмұны
1) Бақылау
Табиғи нысандар мен құбылыстарға мақсатты түрде назар аударту.
2) Еңбекке баулу
Қарапайым еңбек тапсырмалары арқылы жауапкершілік қалыптастыру.
3) Қимыл белсенділігі
Қимылдық және спорттық ойындар, жаттығулар.
4) Жеке жұмыс
Баламен жеке қолдау, нақты дағдыны дамыту.
5) Еркін әрекет
Балалардың өз бетінше ойыны мен бастамаларын қолдау.
Ұйымдастыруды талдау және қорытындылау
Мектепке дейінгі мекемеде серуенді дұрыс ұйымдастырудың маңызы ерекше. Серуеннің ұйымдастырылуын арнайы кесте арқылы талдау әдіскердің де, тәрбиешінің де жұмысын жеңілдетеді: тәрбиеші өзіне қойылатын талаптарды нақты біледі және серуенді жоспарлауда барлық қырын ескеріп отырады.
Серуенді талдау кезінде оның барлық бөліктері қамтылады. Серуен соңында нәтижелер қорытындыланып, тәрбиеші қорытындымен танысады, ал әдіскер нақты ұсыныстар береді. Осылайша, жүйелі әрі дұрыс ұйымдастырылған серуен баланың жан-жақты дамуына ықпал етеді.