Қазақша рефераттар

Дұрыс көпбұрыштар

Сабақ тақырыбы

Дұрыс көпбұрыштар.

Білімділік мақсаты

  • Көпбұрыштар және олардың түрлері туралы білімді меңгерту.
  • Алған білімді есептерде қолдануды үйрету, қоршаған ортадағы көпбұрыштарды тану.
  • Көпбұрыштардың өмірдегі қолданылуын түсіндіру.

Дамытушылық мақсаты

  • Ой-өрісті дамыту, ой ұшқырлығын арттыру.
  • Пәнге қызығушылықты күшейту.

Тәрбиелік мақсаты

  • Жауапкершілік пен өзін-өзі бағалау дағдыларын қалыптастыру.
  • Ұқыптылыққа, сызбаны дәл және дұрыс салуға баулу.
  • Ұлттық тәрбие құндылықтарын дамыту.

Сабақтың түрі мен әдісі

Бекіту сабағы: білім мен дағдыны тиянақтау, жүйелеу.

Оқу нәтижелері

Сабақ соңында оқушылар төмендегі нәтижелерге жетеді:

Коммуникация және команда

  • Құнды пікір айтуға және өзгенің ойын құрметтеуге үйренеді.
  • Топпен жұмыс барысында еркін ойлау дағдысы қалыптасады.

Білімді қолдану

  • Көпбұрыштарға берілген есептерді өздігінен шеше алады.
  • Көпбұрыштардың қоршаған ортада жиі кездесетініне көз жеткізеді.

Қызығушылықты ояту: кроссворд

Төмендегі сұрақтарды көлденеңінен шешіп, негізгі ұғымдарды еске түсірейік.

  1. 1. Кез келген дөңес n-бұрыштың ішкі бұрыштарының қосындысы (n − 2) · 180°-қа тең.

  2. 2. Егер көпбұрыштың кез келген қабырғасының созындысы көпбұрыштың басқа қабырғаларын қиып өтпесе, онда мұндай көпбұрыш дөңес көпбұрыш деп аталады.

  3. 3. Жай тұйық сынық сызықпен шектелген фигура көпбұрыш деп аталады.

  4. 4. Тұйық сынық сызықтың төбелері көпбұрыштың төбелері деп аталады.

  5. 5. Кез келген сынық сызықтың ұштарын кесінділермен қоссақ, тұйық сынық сызық шығады.

  6. 6. Тұйық сынық сызықтың буындары көпбұрыштың қабырғалары деп аталады.

  7. 7. Егер көпбұрыштың әрбір қабырғасы белгілі бір шеңберге жанасса, онда бұл көпбұрыш шеңберге сырттай сызылған деп аталады.

  8. 8. Егер көпбұрыштың әрбір төбесі белгілі бір шеңбердің бойында жатса, онда көпбұрыш шеңберге іштей сызылған деп аталады.

Неге дұрыс көпбұрыштарды жеке қарастырамыз?

Негізгі себеп

Дұрыс көпбұрыштар табиғатта, техникада және тұрмыста жиі кездеседі. Олардың кең таралуының басты себебі — симметриялылығы. Әсіресе сәндік-әшекей жұмыстары мен архитектурада жиі қолданылады. Сондықтан адамдар ертеден-ақ дұрыс көпбұрыштарды танып-білуге және дәл сыза білуге құштар болған.

Табиғаттағы мысалдар

  • Химия: бензол молекуласының құрылымы дұрыс алтыбұрышпен байланыстырылады.
  • Өсімдік: алманы қақ ортасынан кескенде, дәндері көбіне бесбұрыш тәрізді орналасады.
  • Табиғат құбылысы: қар ұшқындары алтыбұрышты мұз кристалдарынан тұрады, әрі әрбір қар ұшқыны қайталанбайды.
  • Жәндіктер әлемі: бал аралары балды алтыбұрышты ұяшықтары бар арнайы торда сақтайды (кәрез).

Анықтама және талқылау

Топтарға ортақ сұрақ

Дөңес көпбұрыштың дұрыс болуы үшін қандай шарттар орындалуы керек?

  • 1 Барлық қабырғалары тең.
  • 2 Барлық бұрыштары тең.

Оқулықпен жұмыс

Оқулықты ашып, жаңа тақырып бойынша берілген анықтамаларды оқып шығыңыздар. Оқу барысында негізгі сөздерді белгілеңіз: тең қабырға, тең бұрыш, симметрия.

Топтық сұрақтар

I топ

Үшбұрыштың түрлерін атаңыздар. Олардың қайсысы дұрыс көпбұрышқа мысал болады?

II топ

Төртбұрыштың түрлерін атаңыздар. Олардың қайсысы дұрыс көпбұрышқа мысал болады?

Екі топқа ортақ қорытынды

Дұрыс көпбұрыштарға мысал ретінде тең қабырғалы үшбұрыш пен квадрат алынады: олардың барлық қабырғалары және барлық бұрыштары тең.

Бақылау сұрақтары

Дұрыс көпбұрыштардың түрлері

Қандай дұрыс көпбұрыш түрлері бар? (Сабақта үлгілер арқылы көрсетіледі.)

Шеңберге жақындау

Көпбұрыштың қабырғалары көбейген сайын, оның пішіні шеңберге ұқсай береді. Осыдан шеңберді шартты түрде «сансыз көп қабырғалы көпбұрыш» деп түсіндіруге болатынын байқаймыз.

Кеңейту: стереометриямен байланыс

Стереометриядағы кейбір кеңістіктік геометриялық фигуралар дұрыс көпбұрыштардан құралады.