Ғажайып сәуле
Сабақ туралы жалпы мәлімет
Тақырып
«Ғажайып сәуле»
Сабақтың типі
Білім мен іскерлікті игеру сабағы.
Сабақтың түрі
Дамытушылық сабақ.
Әдістер
- Түсіндіру
- Ой қозғау
- Сұрақ-жауап
- Сызба және кестемен жұмыс
- Салыстыру
Сабақтың формасы
Топтық және сыныппен жалпы жұмыс.
Көрнекіліктер
Слайдтар: автордың суреті, кітаптары, «көрінбейтін адам», атом, нейтрон туралы материалдар, сызба, кестелер.
Сабақтың мақсаты
1) Білімдік
Әңгімедегі авторлық ойды ашу; «көрінбейтін адам», нейтрон, атом ұғымдары туралы түсінік беру.
2) Тәрбиелік
Деректерді салыстыра отырып талдауға үйрету; топта жұмыс істеуге, өз ойын дәлелдеуге, пікір алмасуға баулу; адалдыққа тәрбиелеу.
3) Дамытушылық
Ой-өрісті кеңейту; сөздік қорды байыту; тіл мәдениетін дамыту; шығармашылық қиялды шыңдау.
Сабақтың барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі
- Сыныпты сабаққа даярлау.
- Назарды оқу мақсатына шоғырландыру.
2) Үй тапсырмасын тексеру
- Өлеңді жатқа айту.
- Дәптерлерді тексеру.
- Схемамен жұмыс арқылы бұрынғы білімді қорытындылау.
Түйін
Адамдар табиғаттағы жан-жануарлар мен құбылыстарды бақылап, көптеген өнерді меңгеріп, түрлі бұйымдар мен жаңалықтарды ойлап тапқан.
3) Негізгі бөлім
Медеу Сәрсеке туралы
- Туған жылы: 1936 жыл, 2 ақпан.
- Туған жері: Шығыс Қазақстан облысы, Абай ауданы, Қайнар ауылы.
- Мәртебесі: Қазақ Жазушылар одағының мүшесі, жазушы.
- Білімі: 1955 жылы Қазақ политехникалық институтының металлургия факультетіне түсті.
- Еңбек жолы: 1958–1965 жылдары мерзімді басылымдарда қызмет етті; 1965 жылы әдеби жұмысқа біржола ауысты.
- Алғашқы ғылыми-фантастикалық повесі: 1959 жылы жарық көрді.
- Шығармалары: «Жетінші толқын», «Көрінбестің көлеңкесі», «От пен атом» және т.б.
- Марапаттары: «Құрмет» ордені, «Еңбектегі ерлігі үшін» медалі.
Ескертпе
«Ғажайып сәуле» шығармасының жарық көргеніне биыл 75 жыл толады.
Мәтінмен жұмыс (топтық)
- Оқушыларды екі топқа бөлу.
- Мәтінді екі бөлікке бөліп оқыту.
- Топ ішінде талқылап, негізгі ойды анықтау.
- Әр топтан бір оқушы шығып, түсінігін ортаға салады.
Дәптермен жұмыс
Әңгімеге сүйене отырып, «көрінбейтін адамның» бойындағы ерекше қасиеттерді толықтырып жазыңдар.
Үлгі
Қосымша мәлімет (слайд арқылы)
Герберт Уэллс
- Өмір сүрген жылдары: 1866–1946.
- Туған жері: Лондон.
- Шығармашылық бастауы: 14 жасынан жазушылықпен айналысқан.
- Белгілі еңбектері: «Уақыт машинасы», «Әлемдер соғысы» және т.б.
Джеймс Чедвик
- Өмір сүрген жылдары: 1891–1974.
- Туған жері: Болингтон, Англия.
- Білімі: 1908 жылы Манчестер университетінің физика-математика факультетін бітірген.
- Жетістігі: нейтронды ашқан ғалым.
- Марапаты: 1935 жылы Нобель сыйлығының иегері.
4) Мәтін бойынша талдау (салыстыру)
Сызба арқылы «көрінбейтін адам» бейнесі мен нейтрон сәулесінің ерекшеліктерін салыстырып жазыңдар.
| Нысан | Негізгі ерекшеліктер | Байланысты тұлға |
|---|---|---|
| Көрінбейтін адам | Адам көзіне көрінбейді; көрінбесе де әртүрлі әрекет жасай алады; қиял-ғажайып бейне ретінде беріледі. | Герберт Уэллс (жазушы қиялы) |
| Нейтрон сәулесі | Көзге көрінбейді; электр заряды жоқ; кез келген денені тесіп өте алады; бітеу ыдыста «сақтап қою» мүмкін емес. | Джеймс Чедвик |
Ой қозғау сұрақтары
- Әңгімедегі нейтрон сәулесі адам өміріне қауіпті деп ойлайсыңдар ма?
- Атом бомбасынан зардап шеккен қандай елдерді білесіңдер?
- Біздің еліміздің қай өңірінде атом сынақтары жүргізілді?
- Атом электр станциялары туралы не естідіңдер?
- Жапониядағы «Фукусима-1» АЭС апаты туралы не білесіңдер?
- Оның табиғатқа және адамзат тіршілігіне ықпалы қандай болды деп ойлайсыңдар?
Қорытынды бөлім
Талқылау
- Көрінбейтін адам туралы қандай жаңа мәлімет алдыңдар?
- Осы тақырыптағы фильмді көргендерің бар ма?
- Жазушы кейіпкердің қай қасиетін ерекше көрсетеді?
- Егер өзің көрінбейтін адамға айналсаң, не істер едің?
Үй тапсырмасы
«Егер мен көрінбейтін адамға айналсам…» тақырыбына қиял-ғажайып әңгіме жазу.
- Мәтінді оқу.
- Түсінігін айтып беру.
Кеңес
Әңгімеде ғылыми ұғымдарды (нейтрон, атом, сәуле) орынды қолданып, кейіпкердің әрекетін моральдық тұрғыдан бағалауға тырысыңдар.