Қоңыратбаевтың Ұланы еркін елімнің өлеңін оқып талдау
Қарағанды облысы, Жезқазған қаласы • №21 жалпы білім беретін орта мектеп КММ
Бастауыш сынып мұғалімі: Түсіпбекова Ләззат Естаевна
Пән
Дүниетану (1-сынып)
Сабақтың тақырыбы
Адам өміріне не қажет?
Сабақтың мақсаты
Білімдік
Адамның өмір сүруі үшін қажетті жағдайларды анықтау және түсіндіру; оқушыларға адамға қажет негізгі қажеттіліктерді таныту.
Дамытушылық
Сабаққа қызығушылықты арттыру; қажеттіліктерді тілектерден ажырата білу дағдысын жетілдіру.
Тәрбиелік
Жұппен жұмыс жасау мәдениетін қалыптастыру; үлкендерді сыйлауға тәрбиелеу.
Сабақ түрі
Жаңа сабақ
Көрнекіліктер
Суреттер
Әдіс-тәсілдер
Түсіндірмелі, талдау, сұрақ-жауап, ой қозғау және т.б.
Сабақ барысы
1) Психологиялық дайындық
- Алда тұрған жұмысқа оқушыларды бейімдеу, оқу материалын қабылдауға арналған қысқа жаттығулар орындату.
2) Пәнмен таныстыру
- «Дүниетану» пәнімен, оның авторларымен және шартты белгілерімен таныстыру.
3) Жаңа тақырыпты меңгерту
Кіріспе әңгіме
Сұрақтар:
- Балалар, «өмір» деген сөзді қалай түсінесіңдер?
- Дәптерге «ӨМІР» сөзін естігенде ойға не келеді — соны жазыңдар. (Жазғандарын оқыту, саралау.)
- Біз қай елде тұрамыз? Елімізде адамдар жақсы өмір сүруі үшін қандай жағдайлар жасалған?
Кітаппен жұмыс
Т. Қоңыратбаевтың «Ұланы еркін елімнің» өлеңін оқып, талдау.
Талқылау сұрақтары
- Өлең жолдарынан нені түсіндіңдер?
- Ақын «ұлан» деп кімді айтып отыр?
- Өлең өтініш ретінде ме, әлде тілек ретінде ме жазылған?
Негізгі ұғым
Бұл бөлім оқушыларды қажеттілік пен тілек айырмасын байқауға жетелейді.
Жаңа материалмен жұмыс (мәтін бойынша талдау)
Сұрақтар мен бағыттау
- Мәтінге сүйеніп, өмір сүру үшін не қажет екенін айтыңдар.
- Мәтіндегі белгілер сызығындағы сөзді табыңдар.
- «Шөлдедің. Саған не керек?» — су керек.
- Қатты шөлдеп, су ішкеннен кейін адамның көңіл күйі қандай болады?
- «Қаймақ, сүт, айранды бір тілім нанмен жегің келеді» — демек, нан (тамақ) қажет.
Қорытынды ой
Мәтін бойынша адамға ең алдымен су мен тамақ қажет.
Оқушыларға мәтінді тізбектеп оқыту және бөліктерге бөліп оқыту ұсынылады.
Дәптермен жұмыс (проблемалық жағдаят)
- «Егер мен шөл далада жүрсем…»
- «Егер мен бірнеше күн тамақсыз отырсам…»
- Жазғандарын оқыту, талдау, пікір айту.
Сергіту сәті
Қимыл-қозғалысқа негізделген қысқа сергіту жаттығуларын орындату.
4) Жаңа білімді бекіту
Интеллектуалды ойындар
- Көкпар — сұрақ-жауап
- Бәйге — ұйқасын тап
- Мәре — жұмбақтар
Мәтінмен жұмыс: «Бұл қызық!» бөлімі
Бүгін адам өміріне қажетті қандай заттармен таныстық?
Негізгі сұрақ
Су мен тамақтан басқа адамға ең бастысы не қажет?
Салыстыру
Сусыз — шамамен бес күнге дейін.
Ауасыз — бірнеше минут қана.
Тәжірибе
Оқушыларға мұрындарын қысып, ауаны қанша уақыт ұстай алатынын бақылау арқылы қорытынды жасату.
Қорытынды: адамның өмірі үшін ауа — ең қажетті нәрсенің бірі.
5) Қорытынды
Жұптық жұмыс
Адам өміріне қажет емес заттар да болады. Өздерің білетін сондай заттарды жұппен талқылап, тізім ретінде жазыңдар. Жазғандарыңды дәлелдеп, пікірталас жасаңыздар.
Жеке жұмыс
Әр оқушыға «Қажеттілік — Тілек» тақырыбындағы карточка беріледі. Оны толтырып, өз өміріне не қажет екенін нақтылайды.
Қажеттілік
Өмір сүруге міндетті түрде керек нәрселер.
Тілек
Қалауың, арманың; бірақ онсыз да өмір сүруге болады.
Негізгі түйін
Адам өміріне ең қажет нәрселер: ауа, су, тамақ. Оқушылар бұл ұғымдарды «қажеттілік» пен «тілек» тұрғысынан ажыратып үйренеді.
6) Үй тапсырмасы
- Мәтінді оқу.
- «Қажеттілік — Тілек» тақырыбы бойынша өз ойындағы суретті салу.
7) Бағалау
Оқушылардың сабаққа қатысуы, жауаптарының дәлдігі, жұптық және жеке жұмыстағы белсенділігі бойынша бағалау жүргізіледі.