Айтысқан ауыл болмас, Болыспаған бауыр болмас
Бауыр туралы халық даналығы
«Айтысқан ауыл болмас, болыспаған бауыр болмас» — бірлік пен өзара сүйеніш жоғалған жерде татулық та, туыстық та әлсірейтінін меңзейді.
Бауырластық пен тұрмыс теңдігі
Бірі екіншісіндей дәрежеде бай болған кезде, бауырлар бір-бірін жақсы көреді деген ой айтылады. Яғни, тұрмыс айырмасы ұлғайған сайын, туыс арасындағы жылылық та сынаққа түседі.
«Бай бауырын танымас, сауда досқа қарамас» — байлық пен пайда кейде адамды жақынынан да, жолдасынан да алыстатып жіберетінін ескертеді.
Сыйластықтың ишарасы
«Құдай дескен, құйрық-бауыр жескен» — ниеттес, тілекшіл адамдардың арасы жақын болатынын білдіретін ишара.
«Бауыр қосып құйрық бер, содан кейін бұйрық бер» — алдымен ықылас танытып, құрмет көрсет; сонан соң ғана талап айт деген тәрбие.
Қарым-қатынастағы өлшем
«Қарындасыңа бауырың келді дегенде — елемеді. Қайын атаң келді дегенде — желе жөнелді» — кейде адам өз жақынын елемей, сырт көзге «жақсы көрінуге» асығатынын әшкерелейді.
«Тіл тәтті, бауыр қатты» — сөздің жұмсақтығы мен туыстықтың салмағын қатар қойып, бауырдың орны бөлек екенін аңғартады.
Ұлағатты сөздер
«Жақсы жолдас — бауырың.»
«Таста тамыр жоқ, ханда бауыр жоқ.»
«Бауырыңнан қашқан күзен көрінбес.»